Wyrok SN z 26 lipca 2017 r., I UK 287/16 - jak powołują go inne sądy

„Przesłanką do zobowiązania ubezpieczonego do zwrotu świadczenia jest więc zła wola ubezpieczonego (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017r., I UK 287/16).”

„Jeżeli zatem ubezpieczona, jak w niniejszej sprawie, przedkładała za sporne okresy kolejne zaświadczenia lekarskie, a jednocześnie, co ustalono w niniejszym postępowaniu, w tych samych okresach świadczy pracę zarobkową, to wprowadza w ten sposób organ rentowy co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 roku, sygn. akt I UK 287/16, Lex nr 2382448).”

„… która uzyskała świadczenia na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego (zawinionego) wprowadzenia w błąd instytucji ubezpieczeniowej (wyrok SN z 26.07.2017 r., I UK 287/16, LEX nr 2382448).”

„Przesłanką do zobowiązania ubezpieczonego do zwrotu świadczenia jest więc zła wola ubezpieczonego (wyrok Sądu Najwyższego z 26.07.2017r. I UK 287/16).”

„W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r. (sygn. akt I UK 287/16) Sąd Najwyższy wskazał przykłady zachowań kwalifikowanych jako świadome wprowadzenie w błąd organu.”

„Jeżeli ubezpieczony przedkłada za sporne okresy zaświadczenia lekarskie ((...)), a jednocześnie, w tych samych okresach świadczy pracę zarobkową, to wprowadza w ten sposób w błąd organ rentowy, co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok SN z dnia 26 lipca 2017 r. wraz z uzasadnieniem Sygn. akt I UK 287/16).”

„W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I UK 287/16 Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie przez sąd, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia (art. 84 ust. 2 pkt 1), nie może być wystarczającą podstawą …”

„Przemilczenie przez wnioskodawcę faktu mającego wpływ na prawo do świadczeń, w tym wykonywania pracy zarobkowej lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (tak wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017r.; I UK 287/16).”

„… ale także przemilczenie lub zatajenie okoliczności, o istotnym znaczeniu dla ustania lub utraty pobranych świadczeń (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 27 stycznia 2011r., II UK 194/10, 26 lipca 2017r., I UK 287/16, LEX nr 2382448, 12 września 2018r.)”

„Jeżeli zatem ubezpieczony przedkłada zaświadczenie lekarskie, a jednocześnie w tych samych okresach świadczy pracę zarobkową, o wprowadza w ten sposób organ rentowy w błąd co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (tak: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.07.2017 r., I UK 287/16, Lex 2382448).”

„W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. I UK 287/16 (opubl.”

„… ale także przemilczenie lub zatajenie okoliczności o istotnym znaczeniu dla ustania lub utraty pobranych świadczeń (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 27 stycznia 2011r., II UK 194/10, 26 lipca 2017r., I UK 287/16, LEX nr 2382448, 12 września 2018r.).”

„… do świadczenia oraz okoliczność domniemanego współdziałania wnioskodawcy z innymi podmiotami we wprowadzeniu w błąd organu rentowego (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26.07.2017r. sygn. akt I UK 287/16).”

„Podkreślić należy, że Sąd Rejonowy w ustalonym stanie rzeczy przed wszystkim dokonał w sposób prawidłowy oceny prawnej zachowania odwołującego co do świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego (zob. wyrok SN z 26.07.2017 r., I UK 287/16, L., wyrok SN z 27.01.2011 r., II UK 194/10, wyrok SN z 9.02.2017 r., II UK 699/15).”

„… (sygn. I UK 287/16, Lex nr 2382448), ustalenie przez Sąd, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że nie obciąża go …”

„W uzasadnieniu apelacji organ rentowy powoływał się na wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r. o sygn. I UK 287/16, wskazując że w podobnym stanie faktycznym Sąd Najwyższy stwierdził, że brak pouczenia ubezpieczonego o braku prawa do zasiłku chorobowego (art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej) nie jest wystarczając …”

„Analogicznie wypowiedział się Sąd Najwyższym w wyroku z 26 lipca 2017r. w sprawie I UK 287/16 (LEX nr 2549437).”

„W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I UK 287/16 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, zgodnie z którym jeżeli ubezpieczony przedkłada zaświadczenie lekarskie, a jednocześnie w tych samych okresach świadczy pracę zarobkową, to wprowadza w ten sposób organ rentowy w błąd co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego.”

„Dodatkowo powódka powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., I UK 287/16 zarzucając, że organ rentowy może domagać się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę, a obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się nie należy.”

„… że nie obciąża go obowiązek zwrotu pobranego świadczenia rehabilitacyjnego, do którego utracił prawo wskutek wykonywania w okresie pobierania świadczenia pracy zarobkowej / por wyrok SN z dnia 26.07.2017 I UK 287/16/.”

„Należy w tym miejscu przywołać wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r. sygn. I UK 287/16 (Lex nr 2382448) w którym wskazano, że brak odpowiedniego pouczenia nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, że ubezpieczoną nie obciąża obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego, do którego utraciła prawo wskutek wykonywania w okresie pobierania świadczenia pracy zarobkowej.”

„W wyroku z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I UK 287/16 Sąd Najwyższy podniósł, że ustalenie przez sąd, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia (art. 84 ust. 2 pkt 1), nie może być wystarczającą …”

„Zgodnie z kolei przytoczonym wyrokiem Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., sygn. I UK 287/16 sąd powinien bowiem rozważyć, czy mimo nieziszczenia się określonej w art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zasiłek chorobowy został wypłacony na …”

„Oznacza to tym samym wprowadzanie organu rentowego w błąd, co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 lipca 2017 r., I UK 287/16, LEX nr 23824480; z dnia 12 września 2018 r., III UK 124/17, LEX nr 2549437; z dnia 29 stycznia 2019 r., III UK 11/18, LEX nr 2618556; z dnia 13 czerwca 2019 r., III UK 157/18, niepublikowany, z dnia 3 …”

„Sądowi Rejonowemu znany jest wyrażany w ostatnim okresie pogląd Sądu Najwyższego, iż zwrot pobranego zasiłku także w przypadku wykonywania pracy zarobkowej wymaga zaistnienia jednej z dwóch sytuacji uznania świadczenia za nienależne zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy systemowej (przykładowo wyrok z dnia 26 lipca 2017r. sygn. akt I UK 287/16), poglądu tego jednak nie podziela.”

„W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2017 roku w sprawie o sygn. I UK 287/16 Sąd Najwyższy powołał się na dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące problematyki zwrotu nienależnie pobranych świadczeń gdzie przyjmuje się,” że organ rentowy może domagać się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tylko wówczas, gdy ubezpieczonemu można przypisać złą wolę.”

„… sprawie całkowicie podziela stanowisko zaprezentowane w cytowanym przez organ rentowy wyroku Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie I UK 287/16, gdzie Sąd ten wskazał, że przepis art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz.”

„Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 26 lipca 2017 r. w sprawie I UK 287/16, gdzie Sąd ten wskazał, że przepis art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz.”

„W uzasadnieniu apelacji, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017r. sygn. I UK 287/16. organ rentowy wskazał, że odwołujący w spornym okresie wykonywał pracę w ramach zawartej umowy zlecenia otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie, a pomimo tego realizował uprawnienia do zasiłku …”

„Świadomie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wprowadził on organ rentowy w błąd co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (wyrok SN z 26 lipca 2017 r., I UK 287/16, MoPr (...)).”

„… lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., I UK 287/16, LEX nr 23824480 i z 12 września 2018 r., III UK 124/17, niepublikowany).”

„Powołał także Sąd Rejonowy uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 roku (I UK 287/16), w którym Sąd Najwyższy wskazał, iż ustalenie przez Sąd, że ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, …”

„W nin. sprawie organ rentowy powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017r. wydanego w sprawie I UK 287/16 podnosił, iż J.”

„Sąd Najwyższy w wyroku z 26 lipca 2017 r., sygn. I UK 287/16, na który powoływał się również organ rentowy uzasadniając swoją decyzję, wskazał, że ustalenie przez sąd, iż ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia …”

„Na sądzie zgodnie z poglądem zawartym w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 roku w sprawie I UK 287/16, przywołanym przez Sąd meriti, spoczywał obowiązek rozważenia czy mimo nieziszczenia się określonej w art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy systemowej przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zasiłek …”

„… złożeniu wniosku w sytuacji oczywiście nieuzasadniającej powstania prawa do świadczenia (por. np. wyroki SN z dnia 14 kwietnia 2000 r., II UKN 500/99, OSNP 2001/20/623 i z dnia 26 lipca 2017 r., I UK 287/16, Legalis nr 1682883).”

„Jak wskazał Sąd Najwyższy w przytaczanym przez organ rentowy wyroku z dnia 26 lipca 2017 r. (sygn. akt I UK 287/16, Legalis), sąd powinien rozważyć, czy mimo nieziszczenia się określonej w art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej przesłanki zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zasiłek chorobowy został …”

„… 26 lipca 2017 r. I UK 287/16).”

„… prawa do świadczenia oraz okoliczność domniemanego współdziałania wnioskodawcy z innymi podmiotami we wprowadzeniu w błąd organu rentowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r., I UK 287/16, lex 2382448).”

„W tym zakresie za niezasadne należy uznać powoływanie się przez pełnomocnika ZUS na judykat Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 roku, I UK 287/16, bowiem stan faktyczny będący podstawą tego orzeczenia różnił się w znacznej mierze od przedmiotowej sprawy.”

„Wprawdzie Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli ubezpieczony przedkłada za sporne okresy zaświadczenia lekarskie (ZUS ZLA), a jednocześnie w tych samych okresach świadczy pracę zarobkową, to wprowadza w ten sposób organ rentowy co do okoliczności warunkujących powstanie prawa do zasiłku chorobowego (sygn. I UK 287/16), jednak zauważyć należy, że ustalony w tamtej sprawie stan faktyczny był zupełnie odmienny.”

„Sąd Rejonowy całkowicie bowiem zaniechał dokonania oceny prawnej zachowania odwołującej co do świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego w tym stanie rzeczy (zob. wyrok SN z 26.07.2017 r., I UK 287/16, L.).”

„Należy w tym miejscu przywołać wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2017 r. sygn. I UK 287/16 (Lex nr 2382448) wydany na gruncie podobnego stanu faktycznego, że brak odpowiedniego pouczenia nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, że ubezpieczoną nie obciąża obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego, do którego utraciła prawo wskutek wykonywania w okresie pobierania świadczenia pracy zarobkowej.”

„Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 2017r., sygn. akt I UK 287/16 wskazał, że ustalenie przez sąd, iż ubezpieczony pobierający zasiłek chorobowy nie był pouczony o braku prawa do tego świadczenia (art. 84 ust. 2 pkt 1 ustawy o sus), nie może być wystarczającą podstawą …”