I SA/Wa 2361/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. A. T. i A. P. zwrócili się do Prezydenta W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu ustanowione dla nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położonej w W. przy al. [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] w zakresie dotyczącym lokalu mieszkalnego nr [...] przekształciło się we własność na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., Prezydent W. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położonej w W. przy al. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że stan prawny przekształcanej nieruchomości powinien być bezsporny, natomiast w przypadku nieruchomości przy al. [...] stan prawny nieruchomości ujawniony w dziale II księgi wieczystej nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Powyższe stanowisko wynika z istniejących rozbieżności w wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i konieczności ich skorygowania. Nie jest zatem możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. T.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że art. 217 § 2 k.p.a. stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zgodnie z treścią art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Art. 219 k.p.a. określa formę odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie (postanowienie), oraz środek zaskarżenia (zażalenie).

Wydawanie zaświadczeń potwierdzających przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przewiduje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 139 t.j.). Zaświadczenie stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków.

Kolegium podniosło, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie mają zastosowania wszystkie przepisy k.p.a. dotyczące postępowań administracyjnych - również postępowanie wyjaśniające ma zakres ograniczony, spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Z powołanych przepisów wynika, że zaświadczenie jest wydawane na podstawie dostępnej organowi wiedzy. W judykaturze podkreśla się, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 950/16). Podkreśla się również, że zaświadczenie jest czynnością faktyczną i stanowi oświadczenie wiedzy organu administracji, który w związku z tym nie może dokonywać w trybie wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez siebie ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 811/17).

Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą prowadzoną w Sądzie Rejonowym dla W. [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych nr [...]. W dziale II księgi jako właściciel ujawnione jest Miasto W. Z księgi wieczystej wynika ponadto, że na przedmiotowej nieruchomości wyodrębniono lokale, a z informacji z rejestru gruntów wynika, że wielkość udziału w nieruchomości wspólnej przysługująca właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] to to [...].

W dziale II księgi wieczystej znajduje się również wpis dotyczący użytkowania wieczystego i własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, przy czym jako użytkownik wieczysty w części [...] wymieniona jest "E. [...]" S.A. z siedzibą w K. Zgodnie z treścią księgi wieczystej przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana: magazynem-budynkiem gospodarczym, portiernią, garażami oraz budynkiem mieszkalno-użytkowym z miejscami garażowymi.

Natomiast zgodnie z danymi operatu ewidencji gruntów i budynków nieruchomość położona przy al. [...] w W., stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] zabudowana jest [...]kondygnacyjnym budynkiem, którego główna funkcja na dzień 1 stycznia 2019 r. została określona jako biurowa. W budynku znajduje się łącznie [...] lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, w tym [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale niemieszkalne. Dla lokali prowadzone są oddzielne księgi wieczyste. Łączny udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu przysługujący wyodrębnionym lokalom ujawniony w ww. rejestrze wynosi 1/1 części.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów.

Jak wskazuje art. 1 ust. 2 ww. ustawy przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:

1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub

2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub

3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

Zgodnie z treścią art. 1a ww. ustawy przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie.

Jak wskazał organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu pierwotnie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] w dniu [...] lipca 1996 r., a spółka "E. [...]" S.A. nabyła ww. prawa w wyniku kolejnego obrotu prawnego w 1997 r.

Spółka po wybudowaniu na ww. gruncie budynku wyodrębniła i sprzedała [...] lokali wraz ze związanymi z lokalami udziałami w nieruchomości wspólnej obejmującej udziały w użytkowaniu przedmiotowej nieruchomości.

Prezydent W. ustalił, że pierwotnie sąd wieczystoksięgowy nie ujawnił w dziale II tej księgi udziałów w użytkowaniu wieczystym związanych z własnością wyodrębnionych lokali, a następnie dokonując sprostowania usterki wpisu nie odpisał od udziału przysługującego "E. [...]" S.A. udziałów związanych z wyodrębnionymi lokalami. Tym samym zgodnie z treścią księgi wieczystej łączny udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu jest większy od jedności.

Do dnia wydania niniejszego postanowienia stan ujawnionym w księdze wieczystej nie uległ zmianie.

Kolegium podzieliło pogląd wyrażony przez Prezydenta W., że przesłanką warunkującą, iż z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło z mocy prawa przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest fakt, że w tej dacie nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe tj. zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub wielorodzinnym, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w rejestrach oraz pozostałych dokumentach organu. Zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem biurowym, tym samym nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ww. ustawy, a przysługujące wnioskodawcom prawo użytkowania wieczystego gruntu nie podlega przekształceniu w prawo własności.

Ewentualna aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie m.in. funkcji budynku dokonana po dacie 1 stycznia 2019 r. pozostaje bez wpływu na możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Skoro skutkiem przekształcenia jest uwłaszczenie użytkownika wieczystego na nieruchomości to niewątpliwie stan prawny przekształcanej nieruchomości powinien być bezsporny.

Trafnie wskazał organ I instancji, że w przypadku nieruchomości przy al. [...], organ nie może przyjąć, że stan prawny nieruchomości ujawniony w dziale księgi wieczystej jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Powyższe stanowisko wynika z istniejących rozbieżności w wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i konieczności ich skorygowania. Nie jest zatem możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści.

Kolegium zauważyło, że ustawa o księgach wieczystych wprowadza domniemanie prawne, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Co prawda możliwe są sytuacje, gdy stan prawny ujawniony w księdze wieczystej nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym, jednakże usuwanie takich niezgodności nie może następować w trybie wydawania zaświadczenia. Procedurę usuwania niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przewiduje art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 z późn. zm.).

Skoro zatem zaświadczenie potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej to wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawców treści prowadziłoby do obejścia procedury uzgadniania treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Co więcej, zaświadczenie o żądanej treści miałoby charakter prawotwórczy, co z uwagi na charakter zaświadczeń nie jest dopuszczalne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia Kolegium zauważyło, że zaświadczenie jest czynnością faktyczną i stanowi oświadczenie wiedzy organu administracji, który w związku z tym nie może dokonywać w trybie wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez siebie ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 811/17). Z powyższego wynika, że skoro na dzień 1 stycznia 2019 r. ewidencja gruntów i budynków określała budynek jako budynek biurowy, to organ I instancji w postępowaniu w sprawie zaświadczenia nie był uprawniony do poczynienia innych ustaleń, niż te, które wynikają z dokumentów urzędowych.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. T. zarzucając mu naruszenie:

1. art. 24j ust. 1 w związku z art. 1 i art 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że przysługujący mu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntów nie został prawidłowo ujawniony w dziale II księgi wieczystej nr [...], a poprzez to nie przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe podlegające przekształceniu w prawo własności tych gruntów;

2. art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa i użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów poprzez ich nie¬zastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że wniosek dotyczy budyn¬ku biurowego a nie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne;

3. § 45 ust.1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. poprzez jego wadliwą wykładnię.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej nr [...] przysługujący skarżącemu udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu wynoszący [...], potwierdzony wpisem w prowadzonej dla lokalu nr [...] księdze wieczystej nr [...] był prawidłowo ujawniony. Podnoszona przez organ odwoławczy usterka wpisu w dziale II KW [...], a polegająca na wpisie jako użytkownika wieczystego z udziałem wynoszącym [...] spółki "E. [...]" S.A. z siedzibą w K. nie powinna w żadnym wypadku wpływać na prawo skarżącego do uznania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności z uwagi na to, że usterka wpisu została już przez sąd sprostowana, co wynika z treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] kwietnia 2020 r nr sprawy [...] w sprawie sprostowania z urzędu usterki wpisu w dziale II KW nr [...], doręczonego Wspólnocie Mieszkaniowej z 3- miesięcznym opóźnieniem z powodu Covid-19. Postanowieniem tym został wykreślony deweloper E. [...] SA z siedzibą w K. Treść postanowienia została już w całości prawidłowo ujawniona w księdze wieczystej elektronicznej, zatem zdaniem skarżącego należy uznać, że obecnie stan prawny przekształcanej nieruchomości jest bezsporny. Odnośnie stwierdzenia przez organ odwoławczy, iż w prowadzonej dla nieruchomości gruntowej księdze wieczystej nr [...] wykazane są trzy budynki magazynowe, budynek portierni, budynek garaży oraz budynek mieszkalno-użytkowy, w którym wyodrębnionych jest [...] lokali mieszkalnych i [...] lokale użytkowe skarżący wskazał, iż wpisy te zostały również prawidłowo w księdze wieczystej sprostowane. Z dokumentów tych wynika jasno, że już od chwili oddania budynku do użytkowania, przeważająca jest funkcja mieszkalna, co Prezydent W. potwierdził w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] maja 2020 r., przywołując wydaną przez siebie decyzję nr [...] z dnia [...].03.2020 r. o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu tej decyzji wyraźnie zostało wskazane, iż w roku 2007 wykonawca modernizacji ewidencji budynków w wyniku wywiadu terenowego błędnie przyjął biurową funkcję budynku, zaś z historycznych dokumentów wynika, iż budynek od zawsze ma funkcję mieszkalno- biurową. Skarżący wskazał, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków dokonana na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2020 r., jako że nastąpiła dopiero w dniu [...] marca 2020 r., nie ma znaczenia w sprawie, bowiem co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, aktualizacja taka ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny i z tego względu należy ją rozpoznać jako decyzję potwierdzającą charakter budynku istniejący przed dniem 1 stycznia 2019 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2020 r., którym organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w W. przy al. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Podstawę materialnoprawną postanowień organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r., poz. 139, dalej jako "ustawa").

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów.

Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:

1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub;

2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub;

3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

Ponadto według art. 1a ustawy, jej przepisy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. Dodać należy, że na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1309), ustawodawca dokonał nowelizacji ustawy w ten sposób, że wprowadził w ustawie zmiany, które weszły w życie od dnia 1 stycznia 2019 r. (art. 30 pkt 1 ustawy nowelizującej). Przedmiotowa nowelizacja oprócz sytuacji, o której mowa w art. 1 ustawy, w sposób istotny rozszerzyła zakres przedmiotowy ustawy, powiększając go o przypadki wymienione w nowo dodanym art. 1a ustawy. Regulacja ta rozszerzyła zakres działania ustawy na grunty nie mające wyłącznie przeznaczenia mieszkaniowego (nie zabudowane na cele mieszkaniowe), o ile zachowany został stosunek podrzędności tych gruntów określony w zdaniu drugim art. 1a ustawy.

Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości (art. 4 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy).

Tryb wydawania zaświadczeń określony jest natomiast w art. 217-220 k.p.a. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 620/17) i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że tego rodzaju postępowanie ma charakter uproszczony, a organ wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencji i rejestrów. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, który potwierdza jedynie istnienie określonego obiektywnego stanu (faktycznego, prawnego) na podstawie posiadanych danych. Pojęcie danych znajdujących się w posiadaniu organu należy interpretować ściśle. Nie są to nowe informacje zebrane przez organ w postępowaniu, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ani oceny oparte o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów, ani też, co do zasady, dane dostarczone właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie.

Zdaniem Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy organy obu instancji nie uwzględniły danych będących w ich posiadaniu, przede wszystkim z ewidencji gruntów i budynków oraz księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Organy nie dokonały prawidłowej oceny dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W powyższych dokumentach znajduję się bowiem informacja, że udział skarżącego w prawie użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr [...] związany z własnością lokalu nr [...] wynosi [...]. Racje należy zatem przyznać skarżącemu, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia w dziale II ww. księgi wieczystej widniał wpis dotyczący przysługującego mu udziału w prawie wieczystego użytkowania przedmiotowego gruntu wynoszący [...], który nie jest kwestionowany, co potwierdzają także dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto, jak ustalił Sąd na dzień wyrokowania w niniejszej sprawie, za pośrednictwem systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych, w dziale II księgi wieczystej nr [...] łączny udział właścicieli lokali wyodrębnionych w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...], z obrębu [...], wynosi jeden. Poza tym, brak jest wpisu udziału [...] części w prawie użytkowania wieczystego przynależnego E. [...] S.A. z siedzibą w K.

Tym samym, zdaniem Sądu, usterki wpisu, na które powoływały się organu obu instancji należy uznać za sprostowane, co oznacza, że odpadła przyczyna odmowy wydania zaświadczenia na rzecz skarżącego z powyższych powodów.

Ponadto, jak wynika z aktualnego na dzień wydania wyroku, stanu ww. księgi wieczystej na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest jedynie budynek mieszkalno-użytkowy z miejscami garażowymi. Sposób korzystania z działki nr [...] został w ww. księdze wieczystej określony jako tereny mieszkaniowe. Podstawę dokonania powyższych wpisów w księdze wieczystej stanowiły dane z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Prezydenta W., a zaktualizowanej na skutek wydania przez ten organ ostatecznej decyzji z [...] marca 2020 r. nr [...], na mocy której nastąpiła zmiana rodzaju budynku zlokalizowanego na działce nr [...], z biurowego na mieszkalny.

Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska organu I instancji dotyczącego nieuwzględnienia zmian w operacie ewidencyjnym, wprowadzonych na mocy ww. decyzji z [...] marca 2020 r., Sąd zauważa, że w uzasadnieniu tejże decyzji, wydanej wszak przez Prezydenta, zawarto ocenę, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że rodzaj budynku o identyfikatorze [...] wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków nie został właściwie określony przez wykonawcę modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2007 r.

Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że ww. budynek, który według ewidencji jest jednym i tym samym budynkiem o powierzchni [...] m2, posadowionym na działce nr [...], także przed datą 1 stycznia 2019 r., stanowił budynek mieszkalno-użytkowy, w którym liczba wyodrębnionych lokali mieszkalnych wynosi [...], a użytkowych [...], co przez wcześniejszy błąd organu nie zostało w ewidencji uwzględnione.

Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052, dalej jako "p.g.k."), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 p.g.k., w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, a w przypadku budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 p.g.k.). W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania i w zależności od jej podstawy, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej.

Uwzględniając zatem treść powyższych przepisów, należy wyprowadzić wniosek, który znalazł odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, że podstawowym obowiązkiem organu ewidencyjnego (w tym przypadku Prezydenta W.) jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Ewidencja gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Jej zadaniem jest odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA w Warszawie z 4 marca 1999 r., sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214). Uwzględniając realia niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, Prezydent W. nie sprostał powyższemu obowiązkowi.

W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sprawy, organy orzekające nie dokonały prawidłowych ustaleń dotyczących spełnienia przez nieruchomość przesłanek z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, a mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd uznał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy naruszyły zatem art. 217 § 1 oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle nie odniesienia się przez organy do całości danych ewidencyjnych brak było bowiem podstaw do odmowy wydania zaświadczenia.

W konsekwencji, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, a następnie zbada, czy w świetle materiału dowodowego istnieją podstawy do wydania wnioskowanego przez skarżącego zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy przekształceniowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.