I SA/Go 345/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości.

1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: organ nadzoru) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: organ egzekucyjny) z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] oddalające skargę K.T. (skarżącego) na czynność zabezpieczającą.

2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikał następujący stan sprawy.

Prokuratura Okręgowa Wydział Śledczy z [...] marca 2021 r. przekazała Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, w celu wszczęcia postępowania zabezpieczającego, postanowienie prokuratora z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym na majątku skarżącego, będącego podejrzanym w postępowaniu karnym. W postanowieniu prokurator określił, że zabezpieczenia należy dokonać poprzez zajęcie pieniędzy w kwocie 40.543,198 euro, znajdujących się na rachunku bankowym skarżącego prowadzonym przez [...].

W oparciu o powyższe postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, organ egzekucyjny w zawiadomił [...] zawiadomienie nr [...] o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Odpis zawiadomienia doręczono również skarżącemu w dniu 15 marca 2021 r.

Pismem z [...] marca 2021 r. skarżący na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) wniósł skargę na ww. czynność zabezpieczającą, podnosząc zarzut zastosowania zbyt dolegliwego środka egzekucyjnego.

Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną.

Organ nadzoru motywując utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego stwierdził, że zaskarżona czynność nie naruszała prawa, ponieważ dochowano wszystkich obowiązków wynikających z art. 80 § 1 u.p.e.a. (zawiadomiono bank o zajęciu) , art. 80 § 3 u.p.e.a. ( o zajęciu zawiadomiono skarżącego). Organ nadzoru stwierdził jednocześnie, że w postępowaniu ze skargi na czynność w postępowaniu służącym wykonaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym nie można oceniać dolegliwości środka egzekucyjnego. Zdaniem organu nadzoru wynika to z odesłania zawartego w art. 166n pkt 1 u.p.e.a. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednie stosowanie przepisów działu I ww. ustawy (z określonymi tam wyjątkami) nie pozwala na dokonywanie oceny dokonanego zajęcia zabezpieczającego.

3. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. skarżący, reprezentowany przez adw. P.B., wniósł do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie organu nadzoru, w której, wnosząc o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach, zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że na gruncie przedmiotowej sprawy został zastosowany najmniej uciążliwy środek egzekucyjny,

- naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy przez organ, którego kontrola sprowadziła się w przeważającej mierze do przywołania w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia treści przepisów, a w konsekwencji czego naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

5. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane w postępowaniu zabezpieczającym. Taka forma prawna zaskarżonego aktu (postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym) uprawniała Sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a.) i wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

6. W postępowaniu sądowoadministracyjnym wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), bądź stwierdzi naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 2 p.p.s.a.).

Rozpoznawszy sprawę skarżącego, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie organu nadzoru nie naruszało prawa.

7. Organ nadzoru zasadnie uznał, że rozpoznając skargę na czynność zabezpieczającą, jaką było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, organy nie były władne badać, czy zastosowany środek egzekucyjny nie jest zbyt dolegliwy dla zobowiązanego.

Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że zakres możliwego badania legalności czynności egzekucyjnej w postępowaniu ze skargi na czynność zabezpieczającą w przypadku, gdy postępowanie zabezpieczające służy wykonaniu postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym, jest węższy niż w przypadku skargi na czynność egzekucyjną. Zgodnie z art. 166n pkt 1 u.p.e.a. w zakresie wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przepis art. 54 u.p.e.a. stosuje się bowiem odpowiednio, co oznacza stosowanie norm prawnych wyrażonych w przepisach odesłanych z pewnymi modyfikacjami uzasadnionymi specyfiką przepisu odsyłającego.

W postępowaniu służącym wykonaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym zakres kognicji organu egzekucyjnego rozpoznającego skargę na czynność postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 54 w zw. z art. 166n pkt 1 u.p.e.a. różnice wynikają z przepisów regulujących sposób dokonywania zabezpieczenia. Wynika z nich, że o sposobie zabezpieczenia, wiążąco dla organu egzekucyjnego, orzeka sąd lub prokurator (art. 293 § 1 k.p.k.), który w postanowieniu o zabezpieczeniu określa kwotowo zakres i sposób zabezpieczenia (art. 293 § 2 k.p.k.). Zarazem postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, z chwilą wydania, stanowi tytuł egzekucyjny (art. 293 § 5 k.p.k.). Tym samym - co słusznie podkreślił organ nadzoru - organ egzekucyjny nie ma wpływu na wybór środka egzekucyjnego. Z uwagi na szczególny charakter postępowania zabezpieczającego, jego rola jest ograniczona wyłącznie do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu (art. 195a k.k.w.). Trzeba też zauważyć, że inaczej niż w ogólnym postępowaniu egzekucyjnym, postanowienie o zabezpieczeniu, stanowiące tytuł egzekucyjny, jest odrębnie zaskarżalne zażaleniem (art. 293 § 3 k.p.k.), który to środek prawny umożliwia zwalczanie orzeczenia o zabezpieczeniu w pełnym możliwym zakresie.

8. Oznacza to, co również trafnie zauważył organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w przypadku skargi na czynność organu egzekucyjnego w przypadku wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, jego kognicja ograniczona jest do zbadania czy zastosowana czynność została dokonana zgodnie z prawem (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Taką ocenę zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru przeprowadziły. Ponieważ skarżący jej nie zakwestionował, Sąd ograniczy się do zsumowania swojej oceny stwierdzenie, że organ egzekucyjny dochował wszystkich obowiązków wynikających z przepisów 166e u.p.e.a. (przeliczono kwotę podlegającą zajęciu z euro na złote) i z art. 166g poprzez przesłanie prokuratorowi odpisu dokumentu stanowiącego podstawę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zawiadamiając o zajęciu również samego skarżącego.

9. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem na postanowienie organu egzekucyjnego. Zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że organ nadzoru ocenił prawidłowość zastosowania czynności egzekucyjnej, a zatem rozpoznał sprawę w jej pełnym zakresie. Wyrażona tam ocena nie dotyczyła oceny prawidłowości postanowienia wydanego wskutek skargi na czynność zabezpieczającą, lecz legalności postepowania organu egzekucyjnego w postępowaniu służącym wykonaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym. Organ nadzoru ocenił prawidłowość czynności dokonanych w celu wykonania postanowienia prokuratora. Nadto nie ograniczył się - jak twierdzi skarżący - do przytoczenia przepisów, lecz motywując swoje orzeczenie, uzasadnił stanowisko o braku podstaw prawnych do badania prawidłowości doboru środka egzekucyjnego. Odniósł się również do zarzutów zażalenia dotyczących wadliwego przeliczenia kwoty podlegającej zajęciu z euro na złote oraz do zarzutu naruszenia art. 7 i 8 k.p.a.

Zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ani art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. dotyczący niepełnej oceny zgromadzonych dowodów w zakresie dotyczącym dolegliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, znajduje pośrednio swoją odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

10. Uznając, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa, Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).