I PSK 8/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 grudnia 2025 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z powództwa R.G.
przeciwko M. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
o wynagrodzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 10 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt V Pa 172/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 1.350 zł (tysiąc
trzysta pięćdziesiąt) z odsetkami z art 98 § 11 k.p.c. tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od
M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz R.G. tytułem wynagrodzenia za pracę za
miesiące marzec 2022 r. i kwiecień 2022 r. kwotę 36.300 zł wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie. Analizując zasadność roszczenia powódki o
wynagrodzenie za pracę za okres marca i kwietnia 2022 r. Sąd w pierwszej
kolejności wskazał, iż istotą sporu między stronami w niniejszej sprawie była
kwestia charakteru łączącej strony umowy oraz okoliczność kiedy łączący strony
stosunek pracy ustał. Zauważył przy tym, iż kwestie te zostały już prawomocnie
I PSK 8/25
2
przesądzone, albowiem wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Sąd Rejonowy w
Kielcach w sprawie IV P 68/22, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego
w Kielcach z dnia 15 grudnia 2023 r. w sprawie V Pa 84/22, zasądzając na rzecz
powódki wynagrodzenie za okres od 21 stycznia 2022 r. do końca lutego 2022 r.,
prawomocnie przesądził, iż strony łączyła umowa o pracę zawarta na czas
określony - czas trwania kadencji prezesa zarządu pozwanej Spółki, zaś stosunek
pracy wynikający z tej umowy ustał z końcem kwietnia 2022 r. Powielając
rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd
Rejonowy wskazał, iż za nietrafny należało uznać zarzut strony pozwanej, iż sporna
umowa nie miała charakteru umowy o pracę. Zważono przy tym, iż menadżera
można zatrudnić na podstawie umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej —
wybór zależy od woli stron. Sąd Rejonowy podkreślił, że strony zawierając w dniu 1
września 2021 r. umowę wskazały, iż zawierają ją na czas pełnionej funkcji prezesa
zarządu, a więc na czas wykonywania określonej pracy. Zauważył przy tym, iż
możliwość zawierania umowy na czas wykonywania określonej pracy przewidywał
Kodeks pracy przed zmianą wprowadzoną z dniem 22 lutego 2016 roku. W
ówczesnej regulacji umowa taka nie podlegała wypowiedzeniu z wyjątkami
przewidzianymi w przepisach szczególnych. Nazwanie od dnia 22 lutego 2016 r.
umowy o pracę na czas wykonywania określonej pracy w tym przypadku na czas
pełnienia funkcji prezesa zarządu stanowi, w jego ocenie, niewątpliwie naruszenie
art. 25 § 1 k.p., albowiem Kodeks pracy nie przewiduje możliwości jej zawarcia, ale
może świadczyć, że zamiarem stron jest pozostawanie w stosunku pracy przez
czas oznaczony. W przedmiotowej sprawie analizując postanowienia umowy i cel
dla którego została ona zawarta, Sąd pierwszej instancji uznał, iż została ona
zawarta na czas oznaczony - na czas pełnienia funkcji prezesa zarządu - w celu
wykonywania pracy przez okres kadencji (art. 25 § 4 pkt 3 k.p.). Jak wskazano,
niewątpliwie bowiem okres kadencji prezesa zarządu i jej zakończenia można
umiejscowić w czasie, albowiem stosownie do treści art. 202 k.s.h., mandat członka
zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego
sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka
zarządu. Jedynie taka interpretacja umowy daje podstawy do przyjęcia, iż została
ona zawarta na czas określony. Zważono przy tym, iż strony w zawartej w dniu 1
I PSK 8/25
3
września 2021 r. umowie przewidziały możliwość jej wcześniejszego rozwiązania
przez: wypowiedzenie przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego
okresu wypowiedzenia, rozwiązanie przez menadżera bez zachowania okresu
wypowiedzenia z przyczyn wskazanych szczegółowo w umowie lub przez
porozumienie stron. Sąd Rejonowy w Kielcach stwierdził, iż za nietrafną należy
uznać interpretację umowy przedstawioną przez stronę pozwaną w odpowiedzi na
pozew, jakoby rezygnacja z pełnienie funkcji prezesa zarządu powodowała
automatyczne rozwiązanie umowy o pracę z chwilą wygaśnięcia mandatu z
powodu złożonej rezygnacji. Rezygnacja z funkcji prezesa zarządu powoduje
bowiem wygaśnięcie mandatu przed upływem okresu kadencji i ustanie stosunku
korporacyjnego uregulowanego w kodeksie spółek handlowych, nie wywiera
natomiast bezpośredniego skutku na stosunek pracy w szczególności na trwanie
zawartej umowy o pracę. Sąd Rejonowy podniósł, że z uwagi na to, że powódka w
przedmiotowej sprawie dochodzi zapłaty wynagrodzenia za dalszy okres, to jest
marzec i kwiecień 2022 r. do chwili ustania stosunku pracy, zaś wynagrodzenia za
wcześniejszy okres wypowiedzenia, to jest od 21 stycznia 2022 roku do końca
lutego 2022 r. domagała się w sprawie IV P 68/22, gdzie żądane należności zostały
prawomocnie zasądzone, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę jest związany
treścią zapadłego w sprawie IV P 68/22 prawomocnego rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 30 września 2024 r. oddalił
apelację pozwanego. Zdaniem Sądu Okręgowego prawidłowo uznał Sąd pierwszej
instancji, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym bezpodstawne są
twierdzenia strony pozwanej, iż wcześniejsze wygaśnięcie funkcji prezesa zarządu
na skutek złożonej rezygnacji powoduje wygaśnięcie zawartej umowy o pracę bez
konieczności złożenia jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie. W sprawie
niniejszej niewątpliwie powódka złożyła skuteczne oświadczenie o rozwiązaniu
przedmiotowej umowy o pracę za wypowiedzeniem w dniu 4 stycznia 2022 r. Mając
na względzie ustalony w umowie trzymiesięczny okres wypowiedzenia należało
uznać, iż stosunek pracy łączący strony ulegnie rozwiązaniu z dniem 30 kwietnia
2022 r. W § 2 pkt 2 zdanie 2 umowy zawartej przez strony w dniu 1 września
2021 r. wskazano, ze zgodnie z art. 362 k.p., w okresie wypowiedzenia umowy
menadżer nie ma obowiązku świadczenia pracy. Zdanie drugie art. 362 k.p stanowi
I PSK 8/25
4
zaś, że w okresie zwolnienia od obowiązku świadczenia pracy pracownik
zachowuje prawo do wynagrodzenia. W sprawie niniejszej pozwana nie dopuściła
powódki do świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia wychodząc z błędnego
założenia, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu już z wygaśnięciem mandatu
powódki w zarządzie spółki.
Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego: przepisu art. 30
§ 1 pkt 4 k.p. w zw. z art. 251 § 4 pkt 3 k.p., art. 29 § 11 k.p. oraz art. 202 § 5 i § 6
k.s.h. w zw. z § 2 ust. 1 umowy menadżerskiej z dnia 1 września 2021 r. przez jego
niewłaściwą interpretację i jego niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że strony
zawarły umowę na czas pełnienia przez powódkę funkcji prezesa zarządu i że
powódka swym świadomym, jednostronnym działaniem, składając rezygnację z
pełnienia funkcji prezesa zarządu w pozwanej spółce wywołała skutek w postaci
rozwiązania umowy menadżerskiej z dnia 1 września 2021 r. z dniem zaprzestania
pełnienia przez powódkę funkcji prezesa zarządu.
Skarżący w oparciu o treść przepisu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wniósł o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Zdaniem skarżącego zachodzi potrzeba
wykładni przepisu art. 30 § 1 pkt 4 k.p. w zakresie czy skuteczne złożenie
rezygnacji przez pracownika z pełnienia funkcji prezesa zarządu u pracodawcy
stanowi równocześnie końcowy moment obowiązywania umowy o pracę, względnie
czy w przypadku zarządu jednoosobowego w spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością momentem tym może być dzień odbycia zgromadzenia
wspólników, o którym mowa w art. 202 § 6 k.s.h. Wymaga również wykładni przepis
art. 251 § 4 pkt 3 k.p. w zakresie, czy dopuszczalne jest zawarcie umowy o pracę
na czas pełnienia przez pracownika funkcji prezesa zarządu w spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością i czy zakończenie pełnienia przez tego pracownika
funkcji prezesa zarządu stanowi zdarzenie wskazujące („samo przez się”) upływ
czasu na jaki umowa o pracę z prezesem zarządu została zawarta, jeżeli umowa ta
została zawarta z powodu i wyłącznie w celu pełnienia przez tego pracownika
funkcji prezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, będącą
pracodawcą tego pracownika. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi
I PSK 8/25
5
kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że przyjęte przez Sądy obu instancji
stanowisko, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie jest dopuszczalne,
aby wygaśnięcie funkcji prezesa zarządu na skutek złożonej rezygnacji
powodowało wygaśnięcie zawartej umowy o pracę bez konieczności złożenia
jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie jest sprzeczne z treścią wyroku Sądu
Najwyższego z dnia 1 marca 2022 r. wydanego w sprawie I PSKP 48/21. W świetle
uzasadnienia tego wyroku „umowy terminowe na czas wykonania określonej pracy
w przypadku umów na czas pełnienia funkcji członków zarządu spółek handlowych
nie zostały "wyeliminowane" z systemu prawnego, gdyż dalej możliwe bez
ograniczeń jest zawieranie umów na czas określony "w celu wykonywania pracy
przez okres kadencji” (art. 251 § 4 pkt 3 KP) oraz niewykluczona jest możliwość
wskazania w umowie na czas określony terminu końcowego przez odwołanie się do
wykonania określonego zadania (patrz: A. Dral: Zatrudnienie na podstawie umów
terminowych w świetle nowelizacji kodeksu pracy z dnia 25 czerwca 2015 roku,
Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej 2016, s. 21 oraz M. Rylski:
Przeciwdziałanie nadużywaniu umów o pracę na czas określony po nowelizacji
kodeksu pracy, PiZS 2016 nr 11, s. 20)".
Sąd Najwyższy zważył:
Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance
określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis
prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do
identycznych lub podobnych stanów faktycznych (postanowienie Sądu
I PSK 8/25
6
Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, LEX nr 1982406).
Przedmiotem podstawy przedsądu, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. jest
sam przepis prawa, a nie ocena jego zastosowania w konkretnej sprawie. Przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i
znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie
lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym
polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia
argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter,
nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, LEX nr
2054493). Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych
ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej.
Skarżący ma obowiązek nie tylko określić przepisy wymagające wykładni, ale także
wskazać poważne wątpliwości interpretacyjne związane z ich stosowaniem wraz z
podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2014 r., III SK 63/13, LEX nr 1455742). Z kolei
o rzeczywistych rozbieżnościach w judykaturze można mówić tylko wówczas, gdy
brak zgodności rozstrzygnięć dotyczy takich samych lub bardzo zbliżonych stanów
faktycznych, co skarżący powinien wykazać (postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17, LEX nr 2497710). Powołanie się na
rozbieżności w orzecznictwie wymaga przytoczenia i poddania analizie rozbieżnych
orzeczeń sądów w celu wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej
wykładni przepisu, bądź też przedstawienia argumentów wskazujących, że
wykładnia przeprowadzona przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym
stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2018 r., III UK 123/17, LEX nr 2496319).
W rozpoznawanej sprawie argumentacja mająca przemawiać za przyjęciem
skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się wyłącznie do sformułowania
wątpliwości prawnych i zaadresowania pytań do Sądu Najwyższego, bez
jakiejkolwiek próby samodzielnego rozwiązania zaistniałych wątpliwości, wskazania
własnej propozycji interpretacyjnej czy argumentów prawnych. W tym miejscu
I PSK 8/25
7
zaznaczyć należy, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej,
trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia
przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego
postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi
kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi
kasacyjnej jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,
wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast
przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po
przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba
te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie
przedstawione i uzasadnione. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i
skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej
podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich
domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2016 r., I PK
59/16, LEX nr 2160130; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500;
z dnia 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640; z dnia 24 września
2015 r., II PK 27/15, LEX nr 2019527).
Ponadto zauważyć należy, że przywołane przez skarżącego orzeczenie
Sądu Najwyższego nie pozostaje w sprzeczności z zaskarżonym wyrokiem Sądu
Okręgowego. W przywołanym wyroku Sąd Najwyższy analizował możliwość
zakwalifikowania umowy zawartej przez strony na czas pełnienia przez powoda
funkcji wiceprezesa zarządu, która nie przewidywała prawa do jej wcześniejszego
wypowiedzenia, jako umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy, przy
czym orzeczenie dotyczyło wykładni stanu prawnego obowiązującego przed 22
lutego 2016 r. W niniejszej sprawie stan faktyczny był całkowicie odmienny –
umowa o pracę została zawarta po nowelizacji Kodeksu pracy z 22 lutego 2016 r.,
a możliwość wypowiedzenia umowy o pracę została wyraźnie przewidziana przez
strony umowy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia rozbieżności w orzecznictwie
sądów.
I PSK 8/25
8
Inaczej rzecz ujmując, w przypadku zastrzeżenia na rzecz pracownika - który
pełni obowiązki prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – prawa
do wypowiedzenia umowy o pracę nie sposób twierdzić, że doszło do zawarcia
umowy o prace na czas określony – do dnia odwołania z funkcji prezesa zarządu.
Przyjęcie przeciwnego stanowiska jest nie do pogodzenia z zgodną wolą stron
wyrażoną w umowie. Niezależnie od tego należy odnotować, że zagadnienie
prawne, które chce wyjaśniać pozwany było już przedmiotem rozważań Sądu
Najwyższego. W wyroku z dnia 14 grudnia 2023 r., I PSKP 34/22, OSNP 2024 nr 6,
poz. 59, przesądzono, że poczynając od dnia 22 lutego 2016 r., nie jest możliwe
zawarcie z członkiem zarządu spółdzielni (odpowiednio także spółki kapitałowej)
umowy o pracę na czas określony równy okresowi pełnienia funkcji członka
zarządu bez równoczesnego oznaczenia skonkretyzowanego i obiektywnie
istniejącego terminu, po upływie którego umowa ulegnie rozwiązaniu zgodnie z
art. 30 § 1 pkt 4 k.p. Z wypowiedzi tej wynika, że terminem takim samoistnie nie
może być zdarzenie polegające na odwołaniu z funkcji członka zarządu. W tych
okolicznościach nie istnieje potrzeba dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów. Nie doszło zatem do ziszczenia się przesłanki
z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99
k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.
[A.P.]
[SOP]
