I PSK 75/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Sobutka
Dnia 5 lutego 2026 r.
w sprawie z powództwa B.H.
przeciwko Z. w C.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 5 lutego 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt VIII Pa 173/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
II. zasądza od B.H. na rzecz Z. w C. kwotę 240,00 (dwieście
czterdzieści) złotych, wraz z ustawowymi odsetkami z art. 98 § 11
k.p.c. - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu kasacyjnym.
DS
UZASADNIENIE
Powódka B.H., wniosła pozew przeciwko Z. w C., o zobowiązanie
pozwanego do złożenia następującego oświadczenia woli: „Rozwiązuję z dniem
31 sierpnia 2022 roku z B.H. umowę o pracę zawartą na podstawie mianowania z
powodu zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w
szkole, uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze
I PSK 75/26
2
zajęć (art. 20 ust. 1 pkt. 2 Karty Nauczyciela)” oraz o zasądzenie od pozwanego na
rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Sąd Rejonowy w Chełmie IV Wydział Pracy, wyrokiem z 27 marca 2024 r.
(sygn. akt IV P 56/22), wydanym w sprawie z powództwa B.H., przeciwko Z. w C., o
zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli: oddalił powództwo i zasądził od
powódki na rzecz pozwanego kwotę 120 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu.
Na skutek apelacji wniesionej przez powódkę, Sąd Okręgowy w Lublinie VIII
Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 28 października 2024 r.
(sygn. akt VIII Pa 173/24), oddalił apelację i zasądził od powódki na pozwanego
kwotę 120 zł, tytułem kosztów postępowania apelacyjnego wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie, od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach
postępowania apelacyjnego, do dnia zapłaty.
Skargę kasacyjną wywiodła powódka, zaskarżając w całości wyrok Sądu
Okręgowego w Lublinie, zarzucając:
1. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 3271 k.p.c. zw. z art. 316 § 1, art. 382
i art. 391 § 1 k.p.c., poprzez:
1. pominięcia, że powódka nie wyraziła zgody na zmianę stanowiska pracy, a
więc na koniec maja 2022 r. nie było możliwości zatrudnienia powódki w
pełnym wymiarze godzin;
2. wadliwego ustalenia, że powódka wyraziła zgodę na przydzielenie jej godzin
w internacie;
3. wadliwego przyjęcia, że okoliczności, które zaistniały po 31 maja 2022 r. są
relewantne dla sprawy, gdyż jeżeli rzeczywiście uzasadniają możliwość
zatrudnienia powódki w pełnym wymiarze godzin, to winny stanowić
podstawę, do cofnięcia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, po
jego uprzednim złożeniu, nie później niż 31 maja 2022 r.;
4. błędnej oceny, że przydzielenie powódce 30 sierpnia 2022 r. godzin
w wymiarze 18/18 świadczy, że nie zaszły przesłanki do rozwiązania z
powódką umowy o pracę w trybie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, gdyż
to potwierdza, że na koniec maja nie było możliwości zatrudnienia jej w
pełnym wymiarze godzin na czas nieokreślony;
I PSK 75/26
3
5. naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, przez błędne uznanie, że gdy z
arkusza organizacyjnego szkoły, na dzień 31 maja danego roku wynika, że z
powodu częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych
powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu
nauczania, nie ma podstaw do zatrudnienia nauczyciela mianowanego w
pełnym wymiarze godzin i nauczyciel ten nie wyraża zgody na ograniczenie
zatrudnienia (art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela), a więc spełnione są warunki
do rozwiązania z nim umowy o pracę, na postawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty
Nauczyciela, dyrektor szkoły nie jest zobowiązany do złożenia mu
oświadczenia o rozwiązania z nim stosunku pracy;
2. art. 18 Karty Nauczyciela, przez błędną wykładnię i uznanie, że zmianą
stanowiska pracy, w rozumieniu tej normy nie jest propozycja przydzielenia
godzin w szkole podstawowej, gdy nauczyciel jest zatrudniony jako
nauczyciel przedmiotów zawodowych, a wiec nauczyciel w szkole
ponadpodstawowej.
W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku i orzeczenie, co do istoty, z zasądzeniem kosztów
postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu w Lublinie.
Skarżąca wniosła także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
wskazując, że w niniejszej sprawie występują istotne zagadnienia prawne, tj.:
1. czy w przypadku, gdy z arkusza organizacyjnego szkoły na dzień 31 maja
danego roku wynika, że z powodu częściowej likwidacji szkoły albo w razie
zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w
szkole lub zmian planu nauczania, nie ma podstaw do zatrudnienia
nauczyciela mianowanego w pełnym wymiarze godzin i nauczyciel ten nie
wyraża zgody na ograniczenie zatrudnienia (art. 22 ust. 2 Karty
Nauczyciela), a więc spełnione są warunki do rozwiązania z nim umowy o
pracę na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, dyrektor szkoły
jest zobowiązany do złożenie mu oświadczenia o rozwiązaniu z nim
I PSK 75/26
4
stosunku pracy, czy też nie jest związany ustaleniami arkusza
organizacyjnego placówki?
2. czy możliwość dalszego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, w
rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela należy rozpatrywać w
kontekście zajmowanego dotychczas stanowiska przez nauczyciela, czy też
również obejmuje inne stanowisko, co do którego kwalifikacje posiada
nauczyciel?
W odniesieniu do pierwszego istotnego zagadnienia prawnego skarżąca
wskazuje, że stoi na stanowisku, iż dyrektor szkoły jest związany treścią arkusza i
w związku z czym jest zobligowany do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem,
w przypadku gdyby zaistniały okoliczności, które uzasadniałby dalsze zatrudnienia
nauczyciela dyrektor szkoły byłby zobligowany cofnąć oświadczenie, takie
rozwiązani zabezpiecza interesy placówki i nauczyciela. Natomiast, w odniesieniu
do drugiego ze wskazanych zagadnień, skarżąca jest zdania, że przesłankę
możliwości dalszego zatrudnienia należy uwzględniać, w nawiązaniu do
zajmowanego stanowiska, a ewentualnie inne stanowiska mogą być brane pod
uwagę, jeżeli nauczyciel wyrazi na to zgodę.
W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów
postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie nie kwalifikuje się do
dalszego przyjęcia i jej merytorycznego rozpoznania.
Podkreślić należy, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie
przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie
z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje
I PSK 75/26
5
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność
postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,
ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek
zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w
konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i
procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być
zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem
wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej
sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w
warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga
kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd
Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a
jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w
zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.
Formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, strona
skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne –
przywołano więc przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. Nie wykazała
jednak rzeczywistego występowania przywoływanej przez siebie przesłanki –
występowanie istotnego zagadnienia prawnego, w rozumieniu powyższego
przepisu, nie może bowiem sprowadzać się jedynie do udzielenie odpowiedzi na
postawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pytanie.
W uzasadnieniu wniosku, wskazującego na występowanie w sprawie istotnego
zagadnienia prawnego winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz
powinny zostać przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość
różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem
wyrażonym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i
uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do
tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd
I PSK 75/26
6
odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z:
19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13,
LEX nr 1331300; 16 maja 2018 r., III UK 151/17, LEX nr 2553867; 12 maja 2021 r.,
I USK 163/21, LEX nr 3252537). Oznacza to w praktyce, że zagadnienie prawne
musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w
oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym
z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r.,
II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r.,
III CZP 33/01, LEX nr 52571, z 5 lipca 2023 r., I CSK 6182/22, LEX nr 3578533),
2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. A. Góra-Błaszczykowska,
Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 k.p.c.,
Warszawa 2014, komentarz do art. 3989 wraz z przytoczonym orzecznictwem;
postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr
57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r.,
III CZP 119/08, LEX nr 478179, z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, LEX nr
3582702), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć
zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.
Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie
występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub funkcje
precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o
występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy
przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd
Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z
odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468, z 7 lutego
2019 r., I UK 29/18, LEX nr 2617355 i z 27 kwietnia 2021 r., II PSK 68/21, LEX nr
3252281). W rozpoznawanej sprawie nie może więc być mowy o występowaniu
istotnego zagadnienia prawnego - w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Trudno
jest uznać, że strona skarżąca w ogóle sformułowała jakiekolwiek zagadnienie
prawne, w rozumieniu przywołanego przepisu.
I PSK 75/26
7
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2
k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach
postępowania orzeczono po myśli art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., w
kwocie ustalonej na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 3
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), a w zakresie
odsetek art. 98 § 11 k.p.c.
DS.
[SOP]
