I PSK 57/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Staryk
Dnia 13 maja 2025 r.
w sprawie z powództwa R. C.
przeciwko A. Spółce Akcyjnej w K.
o odszkodowanie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 13 maja 2025 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie
Trybunalskim z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt V Pa 14/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej A. Spółki Akcyjnej w K. na rzecz R. C.
kwotę
240
(dwieście
czterdzieści)
zł
z odsetkami ustawowymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt V Pa 14/23, Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim – w sprawie z
powództwa R. C. przeciwko A. S.A. w K. – zmienił zaskarżony apelacją strony
pozwanej wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt IV P 49/22, w ten tylko
sposób, że zasądzoną w punkcie pierwszym kwotę 19.800 zł tytułem
odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie stosunku pracy za
I PSK 57/24
2
wypowiedzeniem obniżył do kwoty 17.600,01 zł (pkt 1.); oddalił apelację w
pozostałej części (pkt 2.); zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę
120 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia
się wyroku do dnia zapłaty tytułem kosztów za instancję odwoławczą (pkt 3.).
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego strona pozwana zaskarżyła skargą
kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano na przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1
pkt 1, 2 i 4 k.p.c. z uwagi na „wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości, a także oczywistą zasadność skargi”. W ocenie skarżącej w sprawie
występują istotne zagadnienia prawne i potrzeba wykładni art. 30 § 4 k.p. w
związku z art. 45 § 1 k.p. w zakresie jakim regulacje te określają przyczyny
wystarczająco uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem
okresu wypowiedzenia. Ponadto – w ocenie pozwanej – w okolicznościach
niniejszej sprawy skarga jest oczywiście zasadna. W okolicznościach niniejszej
sprawy wyłaniają się wskazane poniżej następujące zagadnienia: 1) Czy po
ukaraniu pracownika naganą (niekwestionowaną przez pracownika i pozostającą w
jego aktach osobowych), gdy pracownik dopuści się podobnych czynów, to może to
stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem
okresu wypowiedzenia, nawet jeśli ponowne uchybienia pracownika mają mniejszą
doniosłość (istotność)?; 2) Czy nieprofesjonalne zachowanie pracownika
pełniącego funkcję kierowniczą, nawet jeśli w jego subiektywnej ocenie było
specyficznym przejawem dbałości o interes pracodawcy oraz ostatecznie nie
wyrządziło szkody pracodawcy, może stanowić wystarczające uzasadnienie dla
wypowiedzenia umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia (w tym w
związku z utratą zaufania do osoby pełniącej funkcję kierowniczą)?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o: odrzucenie skargi
kasacyjnej w całości; odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
oddalenie skargi kasacyjnej w całości, a w każdym przypadku – w zakresie
każdego z powyższych wniosków alternatywnych – o zasądzenie od A. S.A. z
siedzibą w K. na rzecz R. C. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym
kosztów zastępstwa procesowego w czterokrotnej wysokości stawki minimalnej
I PSK 57/24
3
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w
sprawie
opłat
za
czynności
radców
prawnych
(Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności
wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty
świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie
kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występują istotne
zagadnienia prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), „potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości” (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) oraz że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
Nie można jednak uznać, że skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia
skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego
przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi
kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne
polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego
przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym
także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten
I PSK 57/24
4
powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie
należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,
formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek
ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd
Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o
okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z
dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca
2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i
abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej
odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia
konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października
2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02,
LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179);
3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia
22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia
budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia
prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie
prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest
uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi
kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r.,
V CSK 356/07, LEX nr 621243). Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie
jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne
nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów
interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK
332/07, LEX nr 452451).
Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego skarżący –
opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na przyczynie przyjęcia
skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. – powinien określić, które
przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym polegają poważne
I PSK 57/24
5
wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z podaniem
doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7,
s. 10). Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej
propozycji interpretacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
3 listopada 2003 r., II UK 184/03, z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, czy też
z dnia 17 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Jeżeli zaś
skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to zobowiązany
jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy czym musi wykazać, że
występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu albo
wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z
jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., II CSK 21/08,
LEX nr 794605). Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie
o rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele,
jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej,
skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez
Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 19 października 2012 r., III SK 15/12, LEX nr 1228636 oraz
z dnia 19 października 2012 r., III SK 13/12, LEX nr 1228618).
Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista
zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest
oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06,
LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia
11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r.,
II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy
dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla
przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu
I PSK 57/24
6
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego
oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej
analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03,
LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia
26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08,
LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia
9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że
przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r.,
I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07,
LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia
9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967).
Twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej strona skarżąca
wiąże z argumentacją dotyczącą naruszenia przepisów prawa, na tle których
jednocześnie pojawiają się zagadnienia prawne oraz sugerowana potrzeba
wykładni.
Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że
przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga
kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu
tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia
nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd
Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2011 r., II PK 247/10,
I PSK 57/24
7
LEX nr 1274964). W postanowieniu z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13,
LEX nr 1430990, Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, że łączenie przesłanki
oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego, budzi poważne zastrzeżenia. W uzasadnieniu powołanego
postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie Sąd
Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne,
potrzeba wykładni przepisów prawa) generalnie wyklucza możliwość oczywistej
zasadności skargi. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 21 października
2008 r., II PK 158/08, LEX nr 738506, przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się
krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny
skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację,
w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak
poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd
Najwyższy. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną
podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie omawianej kwestii.
Niezależnie od wskazanej wyżej wadliwości uzasadnienia wniosku o
przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, że
skarżąca nie przedstawia ani istotnego zagadnienia prawnego sprawy w
rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ani potrzeby wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądowym (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Uzasadnienie wniosku zostało ograniczone do ogólnikowego zarysowania
pewnych kwestii bez powiązania ich z odpowiednią jurydyczną argumentacją, którą
skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście występują przyczyny przyjęcia
skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Brakuje w
konstrukcji przedstawionych problemów uwzględnienia stanowiska zaskarżonego
wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w zakresie oceny spornej w
sprawie kwestii – stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu
zaskarżonego wyroku. Argumentacja uzasadnienia wniosku o przyjęcie do
I PSK 57/24
8
rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej jest oparta na założeniu będącym
prostą negacją stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji. Sąd
Okręgowy szczegółowo analizował wszystkie podane powodowi przyczyny
rozwiązania z nim umowy o pracę. Ostatecznie uznał jednak, że chociaż pozwana
przedstawiła aż 5 przyczyn wypowiedzenia to żadna z nich nie okazała się
uzasadniona. W konsekwencji powodowi przysługiwało skuteczne roszczenie o
odszkodowanie zgodnie z art. 45 § 1 k.p. Skarżąca skupia się w uzasadnieniu
wniosku na eksponowaniu pewnych elementów stanu faktycznego sprawy przy
pominięciu całościowej oceny materiału sprawy – oceny stanu faktycznego
przedstawionej szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie wykazuje, aby w sprawie występował stan
„oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. Nie przedstawiono przekonującej argumentacji wykazującej walor „oczywistej
zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu powołanego wyżej art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w
art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 98
§ 1, § 11 i § 3 k.p.c.
[a.ł]
