I PSK 519/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Robert Stefanicki
Dnia 13 lipca 2026 r.
w sprawie z powództwa Z.C.
przeciwko G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
o odszkodowanie za zakaz konkurencji,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 13 lipca 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt III APa 1/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda Z.C. na rzecz pozwanego kwotę 240
(dwieście czterdzieści) złotych wraz z odsetkami z art. 98 § 11
Kodeksu postępowania cywilnego tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 lipca 2025 r. oddalił
apelację powoda Z.C. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20
września 2024 r., oddalającego wniesione przez niego powództwo przeciwko G.
spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o odszkodowanie z umowy o
zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.
Powód wniósł skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia, zaskarżając
wyrok Sądu Apelacyjnego w całości. W podstawach skargi podniósł zarzut
I PSK 519/26
2
naruszenia przepisów, a mianowicie: art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. przez
błędną wykładnię wskazanych przepisów i uznanie, że Sąd pierwszej instancji oraz
Sąd drugiej instancji nie są związana przesądzeniem zasadności roszczenia
prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 19 listopada
2021 r. w sprawie IV P 161/19, a także naruszenie art. 1011 § 1 k.p. w zw.
z art. 210 § 1 k.s.h. w zw. z art. 58 § 1 k.c. oraz art. 3531 § 1 k.c. w zw. z art. 300
k.p. i 8 k.p. przez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że zasady współżycia
społecznego są podstawą do oddalenia powództwa w niniejszej sprawie, co do
zasady.
Z uwagi na wskazane naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i zmianę poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego przez orzeczenie
zgodnie z żądaniem pozwu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
w Szczecinie oraz przyznanie powodowie od pozwanej zwrotu kosztów
postępowania. Skarżący wniósł również o nieobciążanie powoda kosztami w
postępowaniu kasacyjnym.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący wskazała
na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, a mianowicie: „czy w
przypadku istnienia prawomocnego orzeczenia Sądu dotyczącego części
roszczenia, gdzie podstawą wyrokowania przesądzającą o zasadności roszczenia
jest istnienie i ważność czynności prawnej, przy rozpoznaniu w kolejnym procesie o
dalszą część tego samego roszczenia Sąd rozpoznający jest związany w
rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 366 k.p.c. ustaleniem istnienia
i ważności czynności prawnej, czy też - może uznać w ramach samodzielnej oceny,
iż czynność prawna jest nieważna i na takiej podstawie powództwo o pozostałą
część roszczenia oddalić?”.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana Spółka wniosła o odmowę
przyjęcia jej do rozpoznania ewentualnie o oddalenie skargi i zasądzenie od
powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I PSK 519/26
3
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko
z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji
tego, wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił
w art. 3984 § 2 k.p.c. obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania
i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym między
innymi na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać
wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące
w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one
ustawowemu katalogowi przesłanek (postanowienia Sądu Najwyższego z:
13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, LEX nr 2508085; 13 września 2022 r.,
I USK 565/21, Legalis nr 2891720; 28 listopada 2024 r., III USK 262/23, Legalis nr
3171079; 17 grudnia 2025 r., II USK 343/24, LEX nr 3987251).
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), zatem uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie
okoliczności w sprawie zachodzą.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony występującym w sprawie istotnym zagadnieniem
I PSK 519/26
4
prawnym. Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał, że przesłanka ta w
niniejszej sprawie zaistniała. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu
Najwyższego istotnym zagadnieniem prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) jest
problem nowy - i dotychczas niewyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego
oraz dla którego rozwikłania dotychczasowa judykatura jest niewystarczająca -
dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego
rozpatrzenie przyczyni się do rozwoju prawa i jurysprudencji, a także będzie miało
znaczenie nie tylko do oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale również przy
rozstrzyganiu innych podobnych spraw.
W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego skarżący
powinien odpowiednio sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa,
na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną
uzasadniającą możliwość rozbieżnych ocen prawnych, a także świadczącą o
istotności tego zagadnienia. Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w
sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega
jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się
do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako
najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest działanie
w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego
porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki
stosowania prawa pozytywnego i jego rozwoju (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z: 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147;
16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883; 28 października 2015 r., I PK 19/15,
LEX nr 2021941; 19 listopada 2024 r., I USK 501/23, Legalis nr 3170724;
18 marca 2025 r., I PSK 108/24, LEX nr 3847038).
Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
ukierunkowania praktyki sądowej i samej sprawy, w której zagadnienie powstało,
wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte
w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany. Interpretacja
zagadnienia nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni prawa i jego
zastosowania w konkretnym stanie faktycznym. Nie może zatem mieć charakteru
I PSK 519/26
5
kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do
kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego
orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 września 2008 r., III UK 52/2008,
LEX nr 1675330; 8 czerwca 2021 r., I USK 157/21, LEX nr 3218495; 24 kwietnia
2025 r., I CSK 1454/24, LEX nr 3855379; 23 października 2025 r., III USK 178/25,
LEX nr 3940634; 18 grudnia 2025 r., I CSK 3807/24, LEX nr 3984652). W sprawie
zatem nie występuje więc istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., jeżeli ocena sformułowanego przez skarżącego problemu jest
jednoznaczna, polega na zwykłej wykładni prawa i jego zastosowaniu do
określonych w konkretnej sprawie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sądu drugiej
instancji (postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07,
LEX nr 864044; 10 stycznia 2014 r., III UK 59/13, LEX nr 1648611; 31 stycznia
2018 r., II UK 147/17, LEX nr 3373309; 12 września 2023 r., III USK 310/22, Legalis
nr 2985380; 19 maja 2026 r., I PSK 463/26, Legalis nr 3986648). Mając na uwadze
powyższe rozważania, należy stwierdzić, że powód nie wykazała istnienia
powołanej przesłanki przedsądu.
Sformułowane w skardze kasacyjnej pytanie nie spełnia kryteriów, jakie
stawia się tej przesłance w celu wykazania istotnego zagadnienia prawnego. Nie
zostało sformułowane w sposób uogólniający (uniwersalny) a udzielenie
odpowiedzi, wymaga odniesienia się do jej szczegółowych elementów podstawy
faktycznej. Nie zostało zatem przedstawione w sposób abstrakcyjny tak, aby
udzielenie odpowiedzi przez Sąd Najwyższy mogło stanowić wkład w wykładnię
jurysprudencji także dla innych podobnych spraw, lecz sprowadza się w istocie do
zakwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i ich oceny przez
Sąd odwoławczy. Nie zostało wykazane również za pomocą argumentów prawnych,
że przedstawiony przez skarżącego problem nie został rozstrzygnięty
w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla
wyjaśnienia tej konkretnej sprawy, ale także i innych podobnych spraw,
przyczyniając się do rozwoju prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarżący, powołując się na wątpliwości
interpretacyjne, odwołuje się do art. 365 § 1 k.p.c. a przedstawione przez
skarżącego zagadnienie prawne nie jest zagadnieniem nowym. Przepis ten był
I PSK 519/26
6
przedmiotem analizy Sądu pierwszej, jak i Sądu drugiej instancji. Słusznie zatem
podniósł Sąd Apelacyjny, że wynikające z tego przepisu związanie prawomocnym
wyrokiem Sądu Rejonowego w Goleniowe nie mogło mieć wpływu przy
rozstrzyganiu zasadności powództwa w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny uznał, iż
brak jest jakichkolwiek podstaw, które powodowałyby, że Sąd rozstrzygając
przedmiotową sprawę, miałyby być związane tym rozstrzygnięciem. W sprawie
IV P 161/19 Sąd Rejonowy w Goleniowie zasądził na rzez powoda kwoty po 500
złotych miesięcznie tytułem odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji po
ustaniu zatrudnienia. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia,
Sąd ten wskazał, że pozwana uznała żądanie odszkodowawcze z tytułu zakazu
konkurencji, do kwoty 500 zł i z tego powodu powództwo w tym zakresie
częściowego odszkodowania w wysokości do kwoty 500 złotych było w pełni
zasadne, nie odnosząc się do zasadności roszczenia powoda z tytułu zakazu
konkurencji ponad zasądzone kwoty.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że związanie prawomocnym
wyrokiem dotyczy zarówno faktu jego istnienia, jak i treści samego rozstrzygnięcia.
Innymi słowy, moc wiążąca prawomocnego orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.)
zapadłego między tymi samymi stronami w nowej sprawie o innym przedmiocie
polega na zakazie dokonywania ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z osądzoną
sprawą (art. 366 k.p.c.; zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z: 23 czerwca 2009 r.,
II PK 302/08, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 34; 8 marca 2010 r., II PK 249/09, OSNP
2011, nr 17-18, poz. 225). Oznacza to, że istnieje m.in. nakaz przyjmowania, iż stan
prawny kształtuje się tak, jak to wynika z sentencji prawomocnego orzeczenia,
albowiem przedmiotem prawomocności materialnej jest jedynie ostateczny rezultat
rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd nie jest zatem
związany ani ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, ani poglądami
prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego wyroku. Wynikający z art. 365 § 1
k.p.c. stan związania ograniczony jest bowiem, co do zasady, tylko do
rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów
(wyrok Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2019 r., II CSK 224/18, LEX nr 2688850 i
szeroko w nim przywołane orzecznictwo). Powaga rzeczy osądzonej rozciąga się
na motywy wyroku w granicach, w których stanowią one konieczne uzupełnienie
I PSK 519/26
7
rozstrzygnięcia, niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, a przede wszystkim
indywidualizacji sentencji wyroku jako rozstrzygnięcia o przedmiocie sporu, i w
jakich motywy wyroku określają istotę danego stosunku prawnego (A. Partyk (w:)
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art. 1–50539. Tom I,
red. O. M. Piaskowska, Gdańsk 2026, art. 365).
Stwierdzając, że nie zachodzą określone w art. 3989 § 1 k.p.c., przyczyny
przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2
k.p.c. jak w punkcie pierwszym, uznał również, że w świetle przytoczonych
okoliczności (zważając na wcześniejsze zwolnienie powoda od kosztów sądowych i
dotychczasowy przebieg postępowania) zachodziły podstawy do uwzględnienia
wniosku o zasądzenie od powoda na rzez pozwanej kosztów postępowania na
podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c.,
uwzględniając stawkę minimalną z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 118), o czym postanowił w punkcie drugim.
(J.K.)
[SOP]
