I PSK 28/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 stycznia 2026 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z powództwa H.S.
przeciwko K. Spółce Akcyjnej w T.
o odszkodowanie w związku z mobbingiem,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w dniu 15 stycznia 2026 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu
z dnia 31 maja 2024 r., sygn. akt IV Pa 6/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od H.S. na rzecz K. Spółki Akcyjnej w T. kwotę
1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) wraz z
odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 kpc tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
[I.T.]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zamościu w sprawie z powództwa H.S. przeciwko K. S.A.
w T., o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w
zatrudnieniu oraz odszkodowanie w związku z mobbingiem, wyrokiem z dnia 4
grudnia 2023 r., IV P 146/21 oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz
pozwanego 4.050 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia
uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
I PSK 28/26
2
Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 31 maja 2024 r., IV Pa 6/24
oddalił apelację powoda oraz zasądził od niego na rzecz pozwanego kwotę 2.025 zł
tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku powód zarzucił naruszenie
art. 113 k.p. oraz art. 183a k.p.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący uzasadnił oczywistą
zasadnością skargi kasacyjnej w zakresie podniesionych przez stronę zarzutów
naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym
składzie; zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów
postępowania oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika
skarżącej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddalenie
skargi kasacyjnej w całości w razie jej przyjęcia do rozpoznania oraz zasądzenie od
powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według
norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi
nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
W pierwszej kolejności należy przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy, jako
sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga
kasacyjna (podobnie jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia
przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego
postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi
I PSK 28/26
3
kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi
kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,
wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego w art. 3984 § 2 k.p.c.
wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek
złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg
ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym m.in. na możliwości odmowy przez
Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a
jego spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w
którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na
uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie
uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.
Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania skargi kasacyjnej,
wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek przedstawienia wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa
odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i
podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach postępowania
kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie
podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy
kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą
być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,
a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do
podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek
argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko
wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie
analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna
być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać
w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi ani tym
bardziej się ich domyślać. Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem
zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na
usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na
I PSK 28/26
4
wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w
sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2008 r.,
II UK 246/07, LEX nr 449007, z dnia 10 marca 2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291,
z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134 i z dnia 19 czerwca 2008 r.,
II UZ 18/08, LEX nr 496392).
Przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c wynika zwykle z oczywistego,
widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności
wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi
regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może
stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie
kwalifikowane (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK
317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109;
z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 Nr 20, poz. 494; z dnia
17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 Nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca
2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 Nr 6, poz. 100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia
22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Powołując się na oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny
wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na
poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia
2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06,
LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia
11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK
352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08, LEX nr 512050).
Ponadto przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację,
w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza
konkretne przepisy prawa. Zatem we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, jak i w jego uzasadnieniu, niezbędne jest powołanie konkretnych
przepisów prawa, z którymi wyrok sądu drugiej instancji jest w oczywisty sposób
sprzeczny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2012 r.,
I UK 414/12, LEX nr 1675171). Należy przy tym podkreślić, iż nie spełnia tych
wymagań odwołanie się do podstaw kasacyjnych i opatrzenie zawartego tam
I PSK 28/26
5
zarzutu dodatkowo określeniem "rażącego", "ewidentnego", "kwalifikowanego" lub
"oczywistego", jeżeli nie zostanie wykazane, w czym przejawia się oczywistość
wydania wadliwego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
5 lutego 2014 r., III PK 86/13, LEX nr 1644571; z dnia 20 sierpnia 2014 r., II CSK
77/14, LEX nr 1511117; z dnia 11 kwietnia 2018 r., III UK 98/17, LEX nr 2497587).
O tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona nie może decydować argumentacja
zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860). Nie jest zatem dopuszczalne
przenoszenie argumentacji służącej wykazaniu przyczyny kasacyjnej do
uzasadnienia podstaw kasacyjnych ani odwoływanie się do tego uzasadnienia,
podstawy skargi bowiem są badane dopiero przy rozpoznawaniu skargi, po jej
przyjęciu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK
337/17, LEX nr 2483656 czy z dnia 11 kwietnia 2018 r., II UK 277/17, LEX nr
2490632).
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona
skarżąca nie wskazała żadnego przepisu, który w jej ocenie miałby powodować
przyjęcie skargi do merytorycznego rozpoznania, ani nie sporządziła osobnego
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wobec czego
wniosek ten nie może zostać przyjęty do merytorycznego rozpoznania. Jak
wskazano wyżej, to skarżący ma przekonać Sąd Najwyższy o istnieniu przesłanki
uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zatem Sąd Najwyższy
nie może w tym zakresie zastępować strony i doszukiwać się w uzasadnieniu
podstaw kasacyjnych argumentów (w tym przepisów) za tym przemawiających.
Strona skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba
rozpoznania przez Sąd Najwyższy wniesionej przez nią skargi kasacyjnej, wobec
czego z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach
postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98 § 1 i § 11 k.p.c.
[i.t.]
[a.ł]
I PSK 28/26
6
