I PSK 124/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 listopada 2025 r.
SSN Renata Żywicka
w sprawie z powództwa Z.K.
przeciwko B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 25 listopada 2025 r.,
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII Pa 123/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej,
2. zasądza od Z.K. na rzecz B. Spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością w K. kwotę 1.350 zł (jeden tysiąc trzysta
pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 kpc.
[I.T.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2023 r., IV P 198/22/N. Sąd Rejonowy w Krakowie
w sprawie z powództwa Z.K. przeciwko B. sp. z o. o. z siedzibą w K. o zapłatę w
punkcie I tego wyroku zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda szczegółowo
wskazane w wyroku kwoty tytułem wynagrodzenia za pracę za lipiec i sierpień 2017
r., tytułem diet za podróże służbowe z okresu lipiec-sierpień 2017 r. oraz zwrotu
wydatków za podróże służbowe z okresu lipiec-sierpień 2017 r.; w punkcie II tego
wyroku przyznał kuratorowi r. pr. J.S. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w
I PSK 124/24
2
Krakowie kwotę 2.700 zł tytułem wynagrodzenia; w punkcie III zasądził od strony
pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się
niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty; w punkcie IV nakazał pobrać od strony
pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Krakowie kwotę 750 zł,
a to tytułem opłaty od pozwu, od której uiszczenia powód był zwolniony oraz kwotę
2.700 zł tytułem wydatków, tj. wynagrodzenia kuratora; w punkcie V nadał wyrokowi
w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2.000 zł.
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie na skutek
apelacji strony pozwanej w punkcie I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że
oddalił powództwo (pkt 1.), przyznał od Skarbu Państwa w Krakowie radcy
prawnemu J.S. kwotę 2.700 zł powiększoną o 23% podatku VAT tj. kwotę 621 zł
tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora ustanowionego dla strony pozwanej
(pkt 2.), nie obciążył powoda wydatkami postępowania; w punkcie II. przyznał od
Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Krakowie radcy prawnemu J.S. kwotę 540
zł powiększoną o 23% podatku VAT tj. kwotę 124,20 zł tytułem wynagrodzenia za
czynności kuratora ustanowionego dla strony pozwanej w postępowaniu przed
sądem drugiej instancji.
W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie Skargę kasacyjną opieram
na podstawie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez wkroczenie w ramach kontroli instancyjnej
w sferę swobodnego uznania sędziowskiego w przedmiocie zastosowania normy
art. 8 k.p., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił oczywistą
zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżący podniósł, że jednym z przymiotów
wymiaru sprawiedliwości jest dyskrecjonalna władza sędziego. Gwarancją
bezstronnego i niezawisłego orzekania jest nieingerowanie w swobodne uznanie
sędziowskie. W ramach kontroli instancyjnej nie jest możliwe wkraczanie w tę sferę
(por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r., I ACa 202/15).
Swobodne uznanie sędziowskie może podlegać kontroli tylko w przypadku
szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z 24 października 2023 r., I PSK 150/22 i 17 października 2023 r.,
I PSK 124/24
3
I PSK 64/23). Zatem jeżeli takie naruszenie nie ma miejsca, to kontrola tej sfery jest
niedopuszczalna. W przypadku złamania tej zasady przez sąd odwoławczy
dokonania kontroli swobodnego uznania sędziowskiego w pierwszej instancji i
zmiany orzeczenia na skutek tego, przy jednoczesnym niewskazaniu, że sąd a quo
dopuścił się w tym zakresie szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia,
zachodzi oczywiste uchybienie sądu odwoławczego. Ponieważ uchybienie to
dotyczy fundamentalnej istoty wymiaru sprawiedliwości, jaką jest swobodne
uznanie sędziowskie, zmienione orzeczenie nie może się ostać i skarga kasacyjna
jest w tym zakresie oczywiście uzasadniona.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej
części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji
oraz o zasądzenie od B. z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz Z.K.
kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie, w przypadku przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, o jej oddalenie w całości oraz w obydwu
przypadkach o przyznanie na rzecz kuratora strony pozwanej wynagrodzenia za
sprawowanie kurateli w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych
powiększonego o należny podatek VAT.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy
zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy
prawnej. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać
I PSK 124/24
4
kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania
się w szczegóły sprawy. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa
materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o
charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu
rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i
ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na
zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście
błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15,
LEX nr 1940571). Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić
podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, LEX nr 2156603). Przesłanką
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2015 r., II PK 112/15, LEX nr
2025780).
Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację,
w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza
konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada
2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak
nie wykazała. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący nie powołał
bowiem żadnych przepisów, których kwalifikowane naruszenie przez Sąd drugiej
instancji przemawiałoby za spełnieniem przesłanki zawartej w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.
W rozpoznawanej sprawie skarżący upatruje oczywistej zasadności skargi
we wkroczeniu przez Sąd drugiej instancji w sferę swobodnego uznania
sędziowskiego w pierwszej instancji i zmianę orzeczenia, przy jednoczesnym
niewskazaniu, że sąd a quo dopuścił się w tym zakresie szczególnie rażącego i
oczywistego naruszenia.
I PSK 124/24
5
Tak postawiony zarzut łączy się niewątpliwie dokonaną przez Sąd drugiej
instancji oceną dowodów. Tymczasem w art. 3983 § 3 k.p.c. wyłączono z podstaw
skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów, co pozbawia skarżącego
możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny
dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Przepis art. 3983 § 3 k.p.c. wprawdzie
nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w
związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być
przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak
wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., bowiem właśnie ten przepis określa
kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia
12 lutego 2015 r., I UK 212/14, LEX nr 1648699). Skoro w myśl art. 3983 § 3 k.p.c.
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub
oceny dowodów, nie mogą one zatem przemawiać również za oczywistą
zasadnością skargi. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem
przedsądu a późniejszym rozpoznaniem podstaw kasacyjnych z ograniczeniem
wynikającym z tego przepisu, a także wobec związania ustaleniami stanu
faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok (postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 16 maja 2014 r., II UK 20/14, LEX nr 2584597 i z dnia 6 lutego
2014 r., I PK 246/13, LEX nr 1646083).
Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 § 1 i § 11 k.p.c.
[I.T.]
