I PSK 119/26

I PSK 119/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 lutego 2026 r. SSN Jarosław Sobutka w sprawie z powództwa G.P. przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 lutego 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt VIII Pa 82/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. DS UZASADNIENIE Powód G.P. wniósł pozew przeciwko E. sp. z o.o. w K. (poprzednio E1. sp. zo.o. w G.) o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 55.500 zł, z tytułu odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że był zatrudniony u pozwanej i jej poprzednika prawnego od 30 października 2015 r., a jego wynagrodzenie zasadnicze wynosiło 18.500 zł brutto. Podano, powód 24 stycznia 2020 r. otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z okresem wypowiedzenia upływającym 30 kwietnia 2020 r. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano niezadawalające w porównaniu z innymi pracownikami, wyniki i efekty pracy powoda. Wskazano, że powód nie spełniał też wymagań I PSK 119/26 2 związanych z proaktywną postawą (m.in. poszukiwaniem nowych rozwiązań) oraz dopuścił się nienależytego wykonania niektórych innych obowiązków pracowniczych. Sąd Rejonowy w Gliwicach VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 7 marca 202 r. (sygn. akt VI P 48/20), wydanym w sprawie z powództwa G.P. przeciwko E. sp. z o.o. (poprzednio E1. sp. z o.o. w G.), o odszkodowanie, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę, oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 180 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. Na skutek apelacji powoda i zażalenia pozwanej, Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 października 2024 r. (sygn. akt VIII Pa 82/24; sygn. akt VIII Pz 15/24): w punkcie pierwszym zmienił zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 55.500 zł z ustawowymi odsetkami od 26 maja 2020 r., tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę (ppkt a) i kwotę 2.955 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanej wyroku (ppkt b) oraz w punkcie drugim odrzucił apelację w pozostałym zakresie, w punkcie trzecim oddalił zażalenie, a w punkcie czwartym wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 745 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, od dnia uprawomocnienia orzeczenia o kosztach, tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Skargę kasacyjną do Sadu Najwyższego wywiodła pozwana spółka, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w części, co do punktów 1 lit. a i b oraz 4, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 32 § 1 w zw. z art. 30 § 4 w zw. z art. 45 § 1 k.p., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, że zdaniem Sądu Okręgowego dla wykazania prawdziwości i konkretności przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, w toku postępowania sądowego pracodawca zobligowany jest do wykazania wystąpienia przyczyn ujętych w I PSK 119/26 3 treści wypowiedzenia umowy o pracę w ich literalnym i dosłownym brzmieniu, podczas gdy w rzeczywistości dla uznania przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę za prawdziwe i konkretne wystarczające jest wykazanie ich wystąpienia w postępowaniu sądowym, poprzez użycie innych zwrotów i sformułowań, niż wskazane w treści wypowiedzenia, o ile nie mają one innego znaczenia i nie dotyczą innych zdarzeń; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 382 k.p.c., poprzez pominięcie istotnej części zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie orzeczenia z pominięciem wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji i poczynionych ustaleń, a to: 1. zeznań świadków: Ł.K. (e-protokół z 28 marca 2022 r. od 00:09:46 do 1:22:20); A.L. (e-protokół od 00:04:48 do 00:48:09). M.B. (e-protokół z 13 września 2023 r. od 00:50:52 do 1:39:58), M.B1. (e-protokół z 5 września 2023 r. od 1:12:37 do 02:33:53), B.G. (e-protokół z 4 kwietnia 2023 r. od 00:02:31 do 00:33:48), T.S. (e-protokół z 4 kwietnia 2023 r. od 00:36:37 do 00:57:22), którymi potwierdzono zaistnienie przyczyn wypowiedzenia, z tym że poprzez użycie innych zwrotów i sformułowań niż w samej treści wypowiedzenia, które było bardziej skonkretyzowane i odnosiło się do konkretnych zdarzeń; 2. zapisów rozmów z 2 grudnia 2019 r. (k. 104,108-111), którymi potwierdzono zaistnienie przyczyn wypowiedzenia, z tym że poprzez użycie innych zwrotów i sformułowań niż w samej treści wypowiedzenia, które było bardziej skonkretyzowane i odnosiło się do konkretnych zdarzeń; 3. oceny pracy powoda, która za I półrocze 2019 r. dawała średnią 3,0, a za II półrocze 2019 r. dawała średnią 2,09 - w 5-stopniowej skali przy 11 czynnikach podlegających ocenie, co wykazało pogorszenie jakości pracy powoda i wskazywało na jej niską jakość; 4. treści wypowiedzenia, która nie była bardzo ogólna i nie nastąpiła bez wskazywania jakichkolwiek konkretów. W związku ze stawianymi zarzutami, skarżąca wniosła o: 1. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania; I PSK 119/26 4 2. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego; 3. w przypadku uznania przez Sąd Najwyższy, że podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona, a podstawy naruszenia przepisów postępowania okazałyby się nieuzasadnione - uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie oraz jego zmianę, poprzez oddalenie w całości apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm przepisanych. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazała, że w pierwszej kolejności w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, zaś gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska, wówczas w ocenie skarżącej wskazać należy na oczywiste uzasadnienie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku, w odniesieniu do występowania istotnego zagadnienia prawnego, skarżąca wskazała, że polega ono na konieczności ustalenia, w jakim zakresie w postępowaniu przed sądem pracy pracodawca, jako strona pozwana w sprawie z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę powinien wykazać, że przyczyny wskazane w wypowiedzeniu są prawdziwe i konkretne, tj. czy powinno to być czynione jedynie w warstwie językowej dosłownie tak, jak zostały one ujęte w wypowiedzeniu, czy raczej w warstwie funkcjonalnej, poprzez wykazanie zaistnienia naruszeń w świadczeniu pracy ujętych w wypowiedzeniu, ale przy dopuszczalnym użyciu innych sformułowań, co oczywiście nie może prowadzić do ustalenia innych przyczyn, niż ujęte w wypowiedzeniu. W odniesieniu natomiast do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, skarżąca zaznaczyła, że gdyby Sąd Najwyższy nie przyjął argumentacji dowodzącej o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego, to skargę kasacyjną należy potraktować jako oczywiście uzasadnioną, albowiem przy takim stanowisku jedynym możliwym rozwiązaniem jest uznanie, że przecież nie o warstwę językową chodzi w wykazaniu w postępowaniu sądowym prawdziwości i konkretności I PSK 119/26 5 przyczyn wypowiedzenia, ale o funkcjonalną - to jest nie powinno być istotne przy użyciu jakich stów i sformułowań przeprowadzone dowody potwierdzają treść wypowiedzenia, ale czy logicznie i funkcjonalnie ich treść potwierdza, że wypowiedzenie było uzasadnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikuje się do przyjęcia i merytorycznego rozpoznania. Na wstępie przypomnienia wymaga, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. I PSK 119/26 6 Formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a ewentualnie „na wypadek gdyby Sąd Najwyższy nie uznał powyższego za istotne zagadnienie prawne do wyjaśnienia, na przykład z uwagi na ugruntowane orzecznictwo” skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona – przywołano więc przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 pkt. 1 i pkt 4 k.p.c. Trzeba więc przede wszystkim zwrócić uwagę, że wadliwy jest sam sposób sformułowania wniosku – co świadczy o jego bezpodstawności. Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona - co oznacza oczywistą bezzasadność zaskarżonego orzeczenia, a więc niewymagającą jakichkolwiek dociekań lub analiz, a jednocześnie wskazywać na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego - wymagającego z natury rzeczy pogłębionych rozważań (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lipca 2019 r., III CSK 148/19, LEX nr 2751796 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17, LEX nr 2497710). Tego typu argumentacja, nawet w sytuacji podnoszenia jej w sposób „ewentualny”, podważa zasadność wniosku. Strona skarżąca nie wykazała także rzeczywistego występowania przywoływanej przez siebie przesłanki przedsądu, jaką jest istnienie istotnego zagadnienia prawnego, w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku, wskazującego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz powinny zostać przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 marca 2012 r., II PK 296/11, LEX nr 1214580; 11 czerwca 2013 r., II UK 71/13, LEX nr 1331300; 16 maja 2018 r., III UK 151/17, LEX nr 2553867; 12 maja 2021 r., I USK 163/21, LEX nr 3252537). Oznacza to w praktyce, że zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z I PSK 119/26 7 dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571 czy z 5 lipca 2023 r., I CSK 6182/22, LEX nr 3578533), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. A. Góra-Błaszczykowska, Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367-42412 k.p.c., Warszawa 2014, komentarz do art. 3989 wraz z przytoczonym orzecznictwem; postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179, z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, LEX nr 3582702), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub funkcje precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub gdy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468, z 7 lutego 2019 r., I UK 29/18, LEX nr 2617355 i z 27 kwietnia 2021 r., II PSK 68/21, LEX nr 3252281). W tym miejscu należy podkreślić, że kwestia dostatecznie konkretnego i zrozumiałego dla pracownika wskazania przyczyny wypowiedzenia jest okolicznością faktyczną (wyroki Sądu Najwyższego: z 19 stycznia 2000 r., I PKN 481/99, OSNAPiUS 2001 Nr 11, poz. 373; z 25 lutego 2016 r., II PK 363/14, LEX nr 2019536), co wobec związania Sądu Najwyższego ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) wyłącza nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny. Sposób wskazania przyczyny, o której mowa w art. 30 § 4 k.p., nie został przez ustawodawcę określony. Nie ma zatem jednolitego, I PSK 119/26 8 powszechnego wzorca prawidłowego wskazania pracownikowi przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też należy zaaprobować rozwiązanie, że ocena czy przyczyna ustania zatrudnienia została wskazana pracownikowi właściwie, to jest w sposób przewidziany w art. 30 § 4 k.p., będzie wymagała rozważenia wszelkich okoliczności każdego konkretnego przypadku, w tym także czy podane pracownikowi okoliczności są dla niego dostatecznie zrozumiałe (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 23 maja 2019 r., III PK 71/18, LEX nr 2673109; z 10 maja 2018 r., II PK 74/17, LEX nr 2488653 oraz z 12 kwietnia 2018 r., I PK 19/17, LEX nr 2492099). Jeżeli natomiast chodzi o drugą ze wskazanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przesłanek przedsadu, jaką jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, to zwrócić należy uwagę, że strona skarżąca nie uzasadniła w ogóle wniosku w tym zakresie. Tymczasem odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak także nie wykazała. I PSK 119/26 9 Na marginesie należy także podkreślić, że przepis art. 382 k.p.c. może tylko wyjątkowo stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli skarżący wykaże, że sąd drugiej instancji bezpodstawnie pominął część zebranego w sprawie materiału, orzekając wyłącznie na podstawie materiału zgromadzonego przed sądem pierwszej instancji albo oparł swe merytoryczne orzeczenie na własnym materiale, z pominięciem wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji, a uchybienie to, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym odróżnić sytuację, w której sąd drugiej instancji nie uzupełnia postępowania dowodowego od sytuacji, gdy sąd przy ferowaniu wyroku pomija materiał zgromadzony w sprawie. Regulacja z art. 382 k.p.c. ma charakter ogólnych wytycznych, skierowanych do sądu orzekającego w danej sprawie, wobec czego ze swej istoty nie może być w postępowaniu apelacyjnym naruszona (samodzielnie) w sposób kwalifikowany, widoczny „na pierwszy rzut oka. (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., III USK 367/24, Legalis nr 3314458). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. DS. [a.ł]