I PSK 107/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 grudnia 2025 r.
SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska
w sprawie z powództwa T. S.
przeciwko C. S. A. z K.
o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez
wypowiedzenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 17 grudnia 2025 r.,
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V Pa 184/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek pozwanej o przyznanie zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V Pa 184/24, Sąd Okręgowy w
Kielcach oddalił apelację powoda T. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z 5
kwietnia 2024 r., sygn. akt IV P 193/21, którym Sąd pierwszej instancji oddalił
powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.
Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z 5 kwietnia 2024 r., sygn. Akt
IV P 193/21 oddalił powództwo T. S. przeciwko C. S. A. z K. o odszkodowanie za
niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz odstąpił
od obciążania powoda kosztami procesu.
I PSK 107/25
2
Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżył apelacją powód, zarzucając mu
naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.; art. 52 § 1 k.p.; art. 52 § 2 k.p. oraz art. 30 § 4 k.p.
Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną.
Uznał on, że Sąd Rejonowy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w
toku postępowania wskazał w sposób szczegółowy, które dowody stanowiły
podstawę wydanego rozstrzygnięcia, a ponadto szczegółowo podał w pisemnym
uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kryteria i merytoryczne argumenty, będące
podstawą dokonanej oceny wszystkich dowodów, a w szczególności z zeznań
świadków przesłuchanych w sprawie oraz zeznań stron. Wyjaśnił przy tym z jakich
przyczyn i w jakim zakresie uznał je za wiarygodne, a także, którym zeznaniom i
dlaczego odmówił wiarygodności.
Oświadczenie pozwanego pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez
wypowiedzenia spełniło wszystkie formalne przesłanki, przyczyny wskazane w
pkt 1 i 3 w/w oświadczenia okazały się konkretne, prawdziwe i łącznie stanowią
zasadną, samodzielną podstawę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z
winy pracownika. W oparciu o treść zeznań powoda stwierdzić należy, że
przyczyny rozwiązania umowy o pracę były jak najbardziej zrozumiałe dla niego, a
nadto powód był świadomy zagrożeń wynikających z nieprawidłowości jakie miały
miejsce w pozwanej spółce podczas zarządzania przez niego działem kanału
inwestycyjnego.
Odnosząc się do odpowiedzialności powoda w zakresie stworzenia
procedury kontrolnej, oraz argumentów dotyczących pandemii Covid-19, która
miała wykluczać jakąkolwiek formę kontroli, Sąd odwoławczy wskazał na zakres
odpowiedzialności powoda, zawarty w opisie stanowiskowym, dotyczący kontroli
podległych pracowników i procesów w zespole kanału inwestycyjnego. Ponadto,
kontrola inwestycji nie wymagała bezpośredniej obecności na każdej z nich,
bowiem jej sprawdzenie mogło odbywać się poprzez zwrócenie się do
kontrahentów o przesłanie odpowiedniej dokumentacji. Ponadto, skoro powód
odczuwał brak odpowiedniej liczby pracowników, którzy mogliby przeprowadzać
takie kontrole, należało dostosować liczbę inwestycji do posiadanej liczby
pracowników. Niewątpliwie takie postępowanie pozwoliłoby przeprowadzać
I PSK 107/25
3
odpowiednie kontrole zapobiegając szkodzie u pozwanego, jaka zaistniała z tego
tytułu.
Nawiązując do argumentu, że powództwo pracownicy pozwanego W. M.
zatrudnionej w dziale podległym powodowi, zostało uwzględnione przez Sąd
Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, Sąd drugiej instancji podkreślił, iż w
wymienionej sprawie Sąd ustalił, iż w pozwanej spółce nie było oficjalnych procedur
odnoszących się do stosowania konkretnego kalkulatora w przypadku
długotrwałych inwestycji. Potwierdza to również wynik audytu z marca 2021 roku, w
którym wskazano brak sformalizowanych zasad oraz wewnętrznych wytycznych
opisujących funkcjonowanie procesów sprzedażowych w kanale inwestycyjnym.
Konsekwencją tej nieprawidłowości było zalecanie opracowania procedury w
zakresie m.in. zasady kalkulacji cen i archiwizowania. Za opracowanie
ujednoliconych reguł odpowiedzialny był przełożony powódki T. S. Sam powód
przyznał w swych zeznaniach, że mając na uwadze wyniki audytu i
nieprawidłowości jakie zostały przedstawione, procedura kontrolna powinna była
zostać wprowadzona wcześniej, co tym samym potwierdza słuszność ustaleń Sądu
Rejonowego w zakresie prawdziwości przyczyn rozwiązania z powodem umowy o
pracę bez wypowiedzenia.
Wbrew argumentacji powoda słusznie przyjął Sąd Rejonowy, iż wskazane w
dokumencie z dnia 24 czerwca 2021 roku przyczyny, z uwagi na ich szczególny
charakter i sposób zachowania się powoda, stanowiły ciężkie naruszenie
obowiązków pracowniczych.
Sąd Okręgowy zauważył, iż podstawowym obowiązkiem pracowniczym
powoda zatrudnionego na stanowisku Investment Directora, była weryfikacja
prawdziwości zgłoszenia inwestycyjnego, która warunkowała możliwość przyznania
dodatkowego upustu inwestycyjnego. W konsekwencji takiego zakresu obowiązków
powód, jako osoba kierująca swoim zespołem, powinien podejmować
skuteczniejsze działania zmierzające do weryfikacji prawdziwości zgłoszeń
inwestycyjnych oraz sprawdzania stanu inwestycji w zakresie wykorzystywania
zakupionych u pozwanego produktów z wykorzystaniem dodatkowego upustu
inwestycyjnego. Przeprowadzony przez pozwanego audyt działań w dziale
kierowanym przez powoda wykazał, iż skontrolowane inwestycje nie odpowiadały
I PSK 107/25
4
danym, które zostały wprowadzone do systemu WH. W zgłoszeniach wprowadzano
produkty klasy premium, natomiast na sprawdzonych inwestycjach (w M. P. K. w
O.) użyto zupełnie innych produktów, nieklasyfikowanych jako marki premium.
Powód potwierdził dane jakie umieszczone były przez pracownika w systemie,
powołując się również na otrzymane fotografie. Jednak po weryfikacji okazało się,
że w pomieszczeniu zamiast płytek ceramicznych, znajduje się gumoleum
drewnopodobne. Podobnie w przypadku innych pomieszczeń, w systemie
umieszczono dane o wielkoformatowych płytach marki premium o łącznej
powierzchni 781 68 m2, tymczasem w trakcie audytu stwierdzono, że w
pomieszczeniach położone inne płytki, nieklasyfikowane jako marki premium. Była
to jedna z kilku zweryfikowanych inwestycji, na których ujawniono tak duże
nieprawidłowości. Nadto zarejestrowano inwestycje, które często były niezgodne z
danymi w systemie WH bądź w ogóle nie istniały. Z audytu wynikał przede
wszystkim brak reguł handlowych, sprecyzowania strategii, procedur wewnętrznych
określających zasady realizacji sprzedaży inwestycyjnej. Zasady te powinien
stworzyć T. S., bo to on był menadżerem odpowiedzialnym za ten obszar.
Jak zatem słusznie przyjął Sąd Rejonowy, zaniedbania powoda np. brak
utworzenia odpowiednich reguł handlowych oraz procedur kontrolnych, pozwalają
przyjąć, iż powód dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.
Powód podnosił zarzut naruszenia art. 52 § 2 k.p. poprzez uznanie, że nawet
gdyby przyjąć wskazane przyczyny w dokumencie z dnia 24 czerwca 2021 roku za
prawdziwe i udowodnione nastąpiły one w terminie miesiąca przed złożeniem
oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd
odwoławczy podkreślił, iż dział kierowany przez T. S. był weryfikowany pierwszym
audytem od marca 2021 r. do maja 2021 r. pod kątem prawidłowości
wykonywanych obowiązków. Kontrolę prowadził audytor wewnętrzny. Następnie w
związku z wątpliwościami pracodawcy co do prawidłowości nadzoru inwestycji
przez T. S., od dnia 2 czerwca 2021 r. na zlecenie zarządu przeprowadzony został
kolejny audyt, dotyczący weryfikacji sprzedaży inwestycyjnej w O.: budynku M. przy
ul. P., budynków socjalnych przy ul. P., budynków wielorodzinnych przy ul. M. i ul. I.
Zdaniem Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie termin wskazany w art. 52
§ 2 k.p. należy liczyć od dnia 2 czerwca 2021 r., tj. od momentu przeprowadzenia
I PSK 107/25
5
przez pozwanego pracodawcę drugiego audytu. W tych okolicznościach
pracodawca, składając oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia w
dniu 24 czerwca 2021 r. zachował miesięczny termin wynikający z w/w przepisu.
Sąd drugiej instancji ocenił, iż pracodawca może wskazać kilka przyczyn
rozwiązania umowy o pracę, a wypowiedzenie jest uzasadnione, gdy choćby jedna
ze wskazanych przyczyn jest usprawiedliwiona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5
października 2005 r., I PK 61/05, OSNP 2006 nr 17-18, poz. 265). W ocenie Sądu
Okręgowego uznane przez Sąd Rejonowy przyczyny jako konkretne, prawdziwe,
rzeczywiste - uzasadniają rozwiązanie z powodem umowy o pracę. Zdaniem Sądu
Okręgowego te przyczyny z uwagi na ich szczególny charakter i sposób
zachowywania się powoda stanowiły uzasadnioną podstawę do rozwiązania
umowy o pracę. Sąd Okręgowy podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, że
pozwany pracodawca rozwiązując stosunek pracy z powodem nie naruszył
przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy
pracownika.
Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną powód w całości.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto
na podstawie przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
(oczywista zasadność skargi kasacyjnej).
Strona skarżąca podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona z powodu niewłaściwego zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 52 §
1 pkt 1 k.p., polegającego na przyjęciu, że w świetle stanu faktycznego sprawy, iż
powód dopuścił się rażącego naruszenia podstawowych obowiązków
pracowniczych przez zaniechanie kontroli sposobu wykorzystania upustu
inwestycyjnego, udzielonego przez pozwaną partnerom handlowym oraz przez
zaniechanie wdrożenia procedury wewnętrznej dot. m.in. kontroli upustów na
podstawie zawartych przez pozwaną umów, pomimo, iż:
(i) umowy z partnerami handlowymi nie zawierały żadnych postanowień
dotyczących prawa kontroli przez pozwanego sposobu wykorzystania upustu, a w
szczególności nie przewidywały prawa do wejścia na teren inwestycji osoby
trzeciej, prawa do żądania przekazania zdjęć bądź innych informacji od partnera
I PSK 107/25
6
handlowego, prawa do żądania wyjaśnień czy też składania sprawozdań ze
sposobu wykorzystania upustu; oraz
(ii) powód nie miał kompetencji i uprawnień do wprowadzania wewnętrznych
procedur, gdyż wewnętrzne procedury u pozwanego wprowadzał zarząd na
podstawie uchwały zarządu, a ponadto samo wdrożenie procedury wewnętrznej w
stanie faktycznym sprawy nie dawałoby gwarancji na skuteczne przeprowadzenie
kontroli upustu inwestycyjnego, gdyż zawarte z partnerami handlowymi umowy nie
przewidywały prawa kontroli przez pozwaną sposobu wykorzystania upustu
inwestycyjnego, w tym w szczególności nie zawierały żadnych postanowień
dających pozwanej prawo do wejścia na teren inwestycji w celu weryfikacji
przeznaczenia zakupionych materiałów (teren osoby trzeciej, z którą pozwany nie
miał żądnej umowy). Sąd nie ustalił w jakim trybie i na jakiej podstawie prawnej u
pozwanego wprowadzane były procedury wewnętrzne.
b) wskazane uchybienie jest widoczne na pierwszy rzut oka wyłącznie na
podstawie samej lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez konieczności
sięgania do dokumentów źródłowych, stanowiących dowody w sprawie. Oczywiste
bowiem jest, że powód nie może ponosić odpowiedzialności za złą organizację
pracy oraz błędy systemowe u pozwanego, w tym w szczególności za źle
sformułowane umowy z partnerami handlowymi, które nie zabezpieczały prawa
kontroli przez pozwanego udzielonego upustu inwestycyjnego, których powód nie
zawierał oraz na których treść nie miał wpływu. Umowy te w szczególności nie
przewidywały możliwości wejścia pracowników pozwanego na teren inwestycji
(teren osoby trzeciej) w celu weryfikacji sposobu wykorzystania zakupionego
asortymentu (np. płytek) oraz zrobienia zdjęć. Umowy te nie nakładały również
żadnych obowiązków na partnerów handlowych dotyczących dokumentowania
sposobu wykorzystania zakupionego u pozwanego asortymentu na zadeklarowaną
inwestycję.
c) powód nie może ponosić odpowiedzialności za niewprowadzenie procedur
wewnętrznych dotyczących kontroli wykorzystania upustu inwestycyjnego przez
partnerów handlowych, albowiem powód nie miał kompetencji oraz uprawnień do
wprowadzania wewnętrznych procedur u pozwanego, gdyż należało do
pracodawcy. Procedury u pozwanego wprowadzał zarząd na podstawie uchwały
I PSK 107/25
7
zarządu. Ponadto w stanie faktycznym sprawy nawet wdrożenie procedury
wewnętrznej nie dawałoby gwarancji możliwości przeprowadzenia efektywnej
kontroli sposobu wykorzystania upustu inwestycyjnego, gdyż do tego konieczne
było aneksowanie zawartych umów z partnerami handlowymi oraz wprowadzenie
do ich treści prawa kontroli przez pozwanego sposobu wykorzystania zakupionego
u pozwanego asortymentu z ulgą inwestycyjną, co wykraczało poza obowiązki oraz
kompetencje powoda.
d) Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd Okręgowy
rażąco naruszył art. 30 § 4 k.p. przyjmując, że wtoku postępowania przed sądem
pracy pracodawca może powoływać się na przyczyny rozwiązania umowy o pracę,
niewskazane w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę.
Pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w
całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do
merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne
zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
(3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien
wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w
powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,
że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje
potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.
Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do
rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący
I PSK 107/25
8
wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 §
1 pkt 4 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas,
gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności
głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi
różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r.,
I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,
OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce
kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości
zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z
23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Powołanie się na przesłankę zawartą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje przy tym skarżącego do przedstawienia
wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście
uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej
podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest
wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub
procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03).
W skardze kasacyjnej nie przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która
mogłaby świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie pierwszego
zarzutu, związanego z naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. opiera się jedynie na
polemice z oceną materiału dowodowego i ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej
instancji, co w świetle treści art. 3983 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalne. Skarżący
opiera swoją argumentację jedynie na próbie podważenia oceny prawdziwości,
konkretności i doniosłości przyczyn rozwiązania umowy o pracę wskazanych przez
pracodawcę, dokonanej przez Sąd Okręgowy. Należy zatem podkreślić, że Sąd
Najwyższy nie jest zwykłym sądem trzeciej instancji i jest związany stanem
I PSK 107/25
9
faktycznym oraz oceną dowodów dokonaną przez sądu powszechne. O oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej nie świadczy fakt, że strona skarżąca nie jest
zadowolona z oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej instancji.
Natomiast w zakresie zarzutu związanego z naruszeniem art. 30 § 4 k.p. nie
sposób uznać, aby Sąd Okręgowy rzeczywiście dopuścił powołanie się przez
pracodawcę na przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie zawarte w treści
oświadczenia woli pracodawcy. Sąd drugiej instancji istotnie odwołał się do
inwestycji na rzecz przedsiębiorstwa Usługi [...] w K., jednak podał go jedynie jako
przykład negatywnych konsekwencji braku kontroli ze strony działu kierowanego
przez powoda nad przeprowadzanymi inwestycjami. Zważyć przy tym należy, że
większość uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w
zakresie tego zarzutu odnosi się do ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd
Rejonowy, a przypomnieć trzeba, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyć powinny
działań sądu drugiej instancji. Niezależnie zaś od tego, ponownie warto podkreślić,
że ich przedmiotem nie mogą być ustalenia faktyczne.
Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone
w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd
Najwyższy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego,
bowiem w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie zawarto wniosku o odmowę
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a zatem i o przyznanie kosztów w
przypadku takiego rozstrzygnięcia.
[KK]
[a.ł]
