I NZ 37/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 października 2025 r.
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej z siedzibą w R.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wydanie świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 2 października 2025 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca
2025 r., sygn. VII AGz 643/24:
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej z siedzibą w R. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
zażaleniowym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
w sprawie o sygn. VII AGz 643/24 odrzucił skargę kasacyjną E.
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w R.
I NZ 37/25
2
(dalej: „powód” lub „skarżący”) od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 15 listopada 2024 r., sygn. VII AGz 643/24, wskazując na jej niedopuszczalność.
Sąd Apelacyjny zaznaczył, że postanowienie Sądu Apelacyjnego
z 15 listopada 2024 r. dotyczy oddalenia zażalenia powoda na postanowienie
Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z 24 lipca 2024 r., wydane w sprawie o sygn. XVII Amz 111/23, którym sąd
pierwszej instancji oddalił zażalenie powoda na postanowienie Prezesa URE
odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia dla energii
elektrycznej.
Sąd Apelacyjny podkreślił, że regulacja art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza
dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej
wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej instancji, chociażby
kończyły one postępowanie w sprawie. Wobec powyższego Sąd II instancji uznał,
że od wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego
w postępowaniu zażaleniowym skarga kasacyjna nie przysługuje i jako taka
jest niedopuszczalna. Biorąc pod uwagę art. 3986 § 2 w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c.,
odrzucił skargę kasacyjną.
Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód, zaskarżając je
w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. art. 3981 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
i w konsekwencji uznanie, że skarga kasacyjna od postanowienia
Sądu Apelacyjnego w przedmiocie oddalenia zażalenia jest niedopuszczalna;
2. art. 3984 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
i w konsekwencji uznanie, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych
we wskazanym przepisie co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej;
3. art. 3986 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji
odrzucenie skargi kasacyjnej;
4. art. 47956 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie
i w konsekwencji nieuwzględnienie skargi kasacyjnej co spowodowało
nierozpatrzenie sprawy powoda przez Sąd Najwyższy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie
zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie skargi kasacyjnej złożonej
I NZ 37/25
3
przez powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie
oddalenia zażalenia.
W odpowiedzi na zażalenie Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł
o jego oddalenie oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów
postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji
prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu
albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona,
Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka
może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
Z przywołanego wyżej przepisu wynika, że ustawodawca tworzy zamknięty
katalog rodzajów orzeczeń, które podlegają zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej
przez legitymowany podmiot. Tym samym literalnie wskazuje on, w jakich
przypadkach wykorzystanie tego środka procesowego jest prawnie dopuszczalne,
przesądzając zarazem a contrario, że w stosunku do orzeczeń niemieszczących się
w kodeksowym katalogu skargi kasacyjnej wnieść nie można; nie da się tego
uczynić nawet w sytuacji, gdy dany judykat kończy postępowanie w sprawie.
Tak pomyślanej reguły nie koryguje przywołany przez skarżącego art. 47956
§ 2 k.p.c. – przepis, zgodnie z którym skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej
instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Unormowanie to, określając jeden z aspektów postępowania z zakresu regulacji
energetyki, w swej istocie dotyczy jedynie wymogu kwotowego uzależniającego
możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, o jakim mowa w art. 3982 § 1 k.p.c.
(S. Krześ, A. Sikorski, Komentarz do art. 47956 § 2 k.p.c., [w:] Kodeks postępowania
cywilnego. Komentarz, Warszawa 2025). W żadnym zatem wypadku
nie można go wiązać z rodzajami orzeczeń wskazanymi w art. 3981 § 1 k.p.c.
I NZ 37/25
4
Przy takiej jego normatywnej zawartości i językowej redakcji nie sposób dojść
do podobnego wniosku.
W tym miejscu wypada przypomnieć, że przepisy prawne wprowadzające
wyjątki – a art. 47956 § 2 k.p.c. jako lex specialis jest niewątpliwie wyjątkiem
dotyczącym warunków dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej –
nie podlegają wykładni rozszerzającej i nie mogą być odczytywane w sposób inny
niż literalny (exceptiones non sunt extendendae). Stosujący je podmiot pozostaje
zatem pozbawiony prawa do wydobywania z nich norm, które wykraczają poza to,
co wynika wprost z warstwy językowej i stanowi wyraz oczywistych intencji
prawodawcy.
Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna w postępowaniu z zakresu regulacji
energetyki przysługuje od wydanego przez sąd II instancji prawomocnego wyroku
lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania
kończących postępowanie w sprawie. Odmienna interpretacja stanowiłaby
naruszenie zasad dotyczących relacji zachodzących pomiędzy przepisami ogólnymi
i szczególnymi. W przypadku, gdy ustawa nie wprowadza rozwiązań szczególnych
w danym zakresie, zastosowanie znajdują normy ogólne.
Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić,
że przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu Apelacyjnego
z 15 listopada 2024 r. oddalające zażalenie skarżącego na postanowienie
Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z 24 lipca 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. XVII Amz 111/23, którym
sąd pierwszej instancji oddalił zażalenie powoda na postanowienie Prezesa URE
odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia dla energii
elektrycznej. Z treści tego postanowienia wynika, że choć kończy ono
postępowanie w sprawie, to jednak nie należy do żadnej z kategorii orzeczeń
wskazanych w art. 3981 § 1 k.p.c. To zaś oznacza, że nie podlega ono zaskarżeniu
w drodze skargi kasacyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 września
2006 r., II PZ 33/06; 7 kwietnia 2010 r., II PZ 10/10, 6 marca 202 r., I NZ 42/23).
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty wskazujące na naruszenie art. 3981
§ 2 k.p.c., art. 3984 § 1 k.p.c. oraz art. 3986 § 1 k.p.c. Wynika to stąd, że skarżący
nie przedstawia żadnych argumentów na ich poparcie.
I NZ 37/25
5
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy zajmuje stanowisko,
że skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego jako niedopuszczalna podlegała
odrzuceniu, uznając tym samym, że postanowienie Sądu Apelacyjnego
w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. VII AGz 643/24 było prawidłowe.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeka jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzeka
na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.,
art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2
pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1935
z późn. zm.), jak w punkcie 2 postanowienia.
[D.Z.]
[a.ł]
