I NZ 35/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 września 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej z siedzibą w R.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wydanie świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 23 września 2025 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca
2025 r., sygn. VII AGz 878/24:
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej z siedzibą w R. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
zażaleniowym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
w sprawie VII AGz 878/24 z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
spółki komandytowej z siedzibą w R. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji
I NZ 35/25
2
Energetyki o wydanie świadectwa pochodzenia dla energii elektrycznej odrzucił
skargę kasacyjną powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z
dnia 17 stycznia 2025 r. oddalającego zażalenie powodowej spółki na
postanowienie Sądu Okręgowego oddalające zażalenie powoda na postanowienie
Prezesa URE odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia
energii elektrycznej.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że skarga kasacyjna
dopuszczalna jest od każdego wyroku – w odniesieniu do spraw z zakresu regulacji
energetyki niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 47956 § 2 k.p.c.) –
kończącego postępowanie w sprawie, wydanego przez sąd drugiej instancji
po rozpoznaniu apelacji od wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
(SOKiK) oraz od postanowień sądu drugiej instancji wydanych na skutek
rozpoznania zażalenia w przedmiocie odrzucenia odwołania albo umorzenia
postępowania, o ile kończą one postępowanie w sprawie. W przypadkach innych
niż wymienione, w sprawach z zakresu regulacji energetyki skarga kasacyjna
nie jest dopuszczalna. Sąd ocenił, iż wskazane w skardze kasacyjnej orzeczenie
Sądu Apelacyjnego do żadnej ze wskazanych wyżej kategorii nie należy.
Podkreślił też, że regulacja art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi
kasacyjnej od innych niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych
postanowień sądu drugiej instancji, chociażby kończyły one postępowanie
w sprawie. Reasumując, Sąd Apelacyjny uznał, iż skarga kasacyjna
jest w analizowanej sprawie niedopuszczalna i na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c. odrzucił skargę.
Zażaleniem z 10 czerwca 2025 r. powód zaskarżył w całości postanowienie
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 czerwca 2025 r. zarzucając naruszenie:
1. art. 3981 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji
uznanie, że skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Apelacyjnego
w przedmiocie oddalenia zażalenia jest niedopuszczalna,
2. art. 3984 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji
uznanie, że skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych
we wskazanym przepisie, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej,
I NZ 35/25
3
3. art. 3986 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie
skargi kasacyjnej,
4. art. 47956 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji
nieuwzględnienie skargi kasacyjnej, co spowodowało nierozpatrzenie sprawy
powoda przez Sąd Najwyższy.
W oparciu o powyższe zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia i uwzględnienie skargi kasacyjnej złożonej przez powoda
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie oddalenia
zażalenia.
W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia
oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym
kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 w zw. z art. 47956 § 2 k.p.c. wynika, iż w sprawach z zakresu
regulacji energetyki skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej
instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia
pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie niezależnie
od wartości przedmiotu sporu.
Skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia
17 stycznia 2025 r. oddalającego zażalenie powodowej spółki na postanowienie
Sądu Okręgowego oddalającego zażalenie powoda na postanowienie
Prezesa URE odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia
energii elektrycznej przysługiwałby jedynie wówczas, gdyby uznać, że jest to wyrok
oddalający apelację lub postanowienie w przedmiocie odrzucenia pozwu
albo umorzenia postępowania kończących postępowanie. Tak nie jest.
Po pierwsze, rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki
odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia energii
elektrycznej nie rozstrzyga o istocie sprawy, ma charakter formalnoprawny
(procesowy, wpadkowy) i przysługuje na nie zażalenie do Sądu Okręgowego
I NZ 35/25
4
w Warszawie – SOKiK. Zasadą jest, że właściwą formą rozstrzygania zażaleń
w procesie cywilnym, w tym zażaleń na postanowienia organów regulacyjnych,
jest forma postanowienia. Wynika to z tego, iż zażalenie na postanowienie organu
nie jest pozwem, choć jego wymogi formalne są do pozwu zbliżone.
Po drugie, z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie wynika wprost,
w jakiej formie powinno zapaść rozstrzygnięcie sądu rozpoznającego zażalenie
na postanowienie Prezesa URE. Zastosowanie mają więc ogólne zasady dotyczące
postępowania przed sądem pierwszej instancji. Kodeks postępowania cywilnego
przewiduje dla orzeczeń merytorycznych w procesie postać wyroku.
Wyrokiem sąd orzeka o przedmiocie procesu, czyli o roszczeniu zgłoszonym
przez powoda w powództwie, wypowiadając się o jego zasadności
lub bezzasadności. Natomiast zgodnie z art. 354 k.p.c., jeżeli Kodeks
nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie.
Skoro Kodeks postępowania cywilnego nie wymaga wydania wyroku w sprawie
zażalenia na postanowienie Prezesa URE, to właściwe jest wydanie rozstrzygnięcia
w formie postanowienia.
W świetle powyższego postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 17 stycznia 2025 r. oddalające zażalenie powodowej spółki na postanowienie
Sądu Okręgowego oddalającego zażalenie powoda na postanowienie
Prezesa URE odmawiające powodowej spółce wydania świadectwa pochodzenia
energii elektrycznej nie jest wyrokiem oddalającym apelację, czy też
postanowieniem o odrzuceniu pozwu albo umorzeniu postępowania.
W świetle powyższego nie przysługuje na nie skarga kasacyjna.
Zasadnie zatem Sąd Apelacyjny w postanowieniu z 5 czerwca 2025 r.
odrzucił skargę kasacyjną powoda na postanowienie z 17 stycznia 2025 r. uznając,
iż jest ona niedopuszczalna. Katalog orzeczeń zaskarżalnych zażaleniem
do Sądu Najwyższego jest ściśle limitowany (postanowienie Sądu Najwyższego
z 27 kwietnia 2017 r., I PZ 2/17). Zgodnie z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie
do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji
odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej
instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego
orzeczenia. Stosownie do § 11 przytoczonego przepisu, zażalenie
I NZ 35/25
5
do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej
instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania. Raz jeszcze podkreślić jednak należy, że postanowienie
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2025 r. nie jest orzeczeniem,
od którego przysługiwałaby skarga kasacyjna w rozumieniu art. 3981 § 1
w zw. z art. 47956 § 2 k.p.c.
W świetle powyższych rozważań, żaden z zarzutów zażalenia nie mógł
zasługiwać na uwzględnienie, dlatego też należało je oddalić na podstawie
art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Najwyższy orzekł na
podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c.
w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 265 z późn. zm.).
[P.Sz.]
[a.ł]
