Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Jeżeli kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… stanu faktycznego sprawy w sposób prawidłowy nie mógł również prawidłowo zastosować w sprawie przepisów prawa materialnego. 3/. przepisu art. 236 Kpc w związku z art. 354 Kpc oraz art. 235 § 1 Kpc poprzez zaniechanie wydania postanowień dowodowych, co do części dowodów wnioskowanych przez stronę pozwaną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia określenie całości materiału dowodowego będącego podstawą…
Fragment uzasadnienia
… k.c. , a także naruszenie przepisów procedury cywilnej, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. art. 505 4 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 1 § 3 k.p.c. i art. 354 k.p.c. , a także art. 203 § 1 k.p.c. Na tych podstawach skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Nadto w apelacji zawarto…
Fragment uzasadnienia
… jako zażalenie i odrzucić jej jako spóźnione. W tym miejscu wypada przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem, w świetle art. 316 k.p.c. oraz art. 354 k.p.c. orzeczenia wydawane w postępowaniu procesowym podzielono na wyroki i postanowienia, przy czym ta pierwsza forma orzeczeń przewidziana jest dla rozstrzygnięć o istocie sporu, a druga - dla wszystkich innych rozstrzygnięć, zaś w sentencji wyroku…
Fragment uzasadnienia
… powództwo i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 233 § 1 k.p.c. , a także art. 236 k.p.c. w zw. z art. 354 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 805 k.c. w zw. z § 17 ust. 3 i 5 OWU. W konsekwencji podniesionych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 354: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 354 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że w sytuacji, gdy przepisy tego Kodeksu nie przewidują wydania wyroku ani nakazu zapłaty, sąd powinien wydać postanowienie. Oznacza to, że postanowienie jest specjalną formą orzeczenia procesowego, która ma zastosowanie, gdy inne ogólniejsze formy rozstrzygnięcia sprawy (wyrok) lub nakazu zapłaty są wyłączone przez normę prawną. Postanowienie nie jest więc orzeczeniem rozstrzygającym co do istoty sprawy w taki sam sposób jak wyrok, ale służy do uregulowania różnych kwestii procesowych bądź materialnoprawnych, które wymagają rozstrzygnięcia sądu.
Przepis ten znajduje zastosowanie zawsze, gdy żadna z norm Kodeksu nie przewiduje dla danej sytuacji wydania wyroku lub nakazu zapłaty. Może to dotyczyć przykładowo ustalenia skutków prawnych lub decyzji procesowych dotyczących np. zabezpieczenia roszczenia, zatwierdzenia ugody, czy też różnych formalnych działań procesowych. W ten sposób art. 354 KPC pełni rolę domyślną – wyznacza formę rozstrzygnięcia w tych okolicznościach, które nie zostały przewidziane przez inne przepisy.
W praktyce sąd może wydać postanowienie, gdy np. rozstrzyga o zwolnieniu od kosztów sądowych lub o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej, a przepisy nie wskazują na konieczność wydania wyroku lub nakazu zapłaty. Przykładowo, jeśli strona składa wniosek o zabezpieczenie powództwa, a nie jest to uregulowane wprost jako postępowanie nakazowe lub rozpoznawane wyrokiem, sąd wyda postanowienie. Taka forma orzeczenia jest dla stron ałem co do decyzji sądu, choć nie rozstrzyga merytorycznie o prawach i obowiązkach stron w sposób wyroku.
Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 354 KPC jest mylenie postanowienia z wyrokiem w kwestii jego mocy prawnej i zakresu. Postanowienie zwykle nie rozstrzyga o zasądzeniu lub oddaleniu powództwa, lecz dotyczą kwestii pomocniczych czy proceduralnych. Innym błędem jest również niewłaściwa kwalifikacja wydawanego orzeczenia – sąd może nieuzasadnienie stosować postanowienie tam, gdzie prawo wymaga wyroku, co może skutkować koniecznością ponownego rozpoznania sprawy. Dlatego ważne jest, aby sąd i strony jasno rozumiały, kiedy i dlaczego postanowienie jest właściwą formą orzeczenia.
Podsumowując, art. 354 KPC stanowi wyraźną normę proceduralną dotyczącą formy orzeczenia sądowego i wskazuje, że postanowienie jest formą rozstrzygnięcia w przypadkach nieuregulowanych wydaniem wyroku lub nakazu zapłaty. W sytuacjach indywidualnych warto zasięgnąć porady prawnika, który pomoże właściwie ocenić, czy wydanie postanowienia jest zgodne z przepisami i dobrym zwyczajem procesowym.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Postanowienie to orzeczenie sądu wydawane, gdy Kodeks nie przewiduje wyroku ani nakazu zapłaty, służące rozstrzygnięciu kwestii procesowych lub innych nieuregulowanych formą wyroku.
Sąd wydaje postanowienie, gdy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują wydania wyroku ani nakazu zapłaty dla danej sprawy lub czynności.
Nie, postanowienie zwykle nie rozstrzyga o merytorycznych prawach stron tak jak wyrok, ale reguluje kwestie proceduralne lub pomocnicze.
Przykłady to np. decyzje o zabezpieczeniu powództwa, zwolnieniu z kosztów sądowych lub przywróceniu terminu procesowego.
Tak, w zależności od charakteru postanowienia może przysługiwać zażalenie lub inny środek zaskarżenia przewidziany prawem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 354