I NZ 33/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 października 2025 r.
SSN Elżbieta Karska
w sprawie z powództwa O. Spółka Akcyjna z siedzibą w P.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji i Energetyki
o wydanie świadectwa efektywności energetycznej
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 24 października 2025 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej z dnia 14 maja 2025 r. sygn.
akt VII AGz 250/24
1. oddala zażalenie;
2. zasądza od O. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na rzecz Prezesa
Urzędu regulacji Energetyki kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt)
złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu
zażaleniowym
wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia powodowi postanowienia do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 14 maja 2025 r. o sygn. akt VII AGz 250/24
VII WSC 82/25 Sąd Apelacyjny w Warszawie VII Wydział Gospodarczy i Własności
Intelektualnej odrzucił skargę kasacyjną O. S.A. z siedzibą w P. przeciwko
I NZ 33/25
2
Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wydanie świadectwa efektywności
energetycznej na skutek skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt VII AGz 250/24.
W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowieniem z 7 stycznia 2025 r.
Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie wniesione przez powodową spółkę
na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów z dnia 8 stycznia 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt
XVII Amz 13/23. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdził,
że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności,
bowiem zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego
przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie
odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie
w sprawie. W dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny podkreślił, iż regulacja
art. 3981 § 1 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od innych
niż enumeratywnie w niej wymienionych prawomocnych postanowień sądu drugiej
instancji, chociażby kończyły one postępowanie w sprawie. Od wskazanego
przez skarżącego postanowienia Sądu Apelacyjnego wydanego w postępowaniu
zażaleniowym skarga kasacyjna zatem nie przysługuje i jako taka
jest niedopuszczalna. Skargę kasacyjna niespełniającą wymagań określonych
w art. 3984 § 1 k.p.c., podobnie jak skargę nieopłaconą oraz skargę, której braków
nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną, Sąd drugiej
instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
Od powyższego orzeczenia zażalenie wniósł powód, zaskarżając je
w całości i zarzucił: naruszenie art. 47956 § 2 k.p.c. polegające na nieuzasadnionym
odstępstwie od językowego brzmienia tego przepisu, który w ocenie powoda
ma charakter szczególny w stosunku do art. 3981 § 1 k.p.c. i przewiduje, że skarga
kasacyjna przysługuje od każdego orzeczenia sądu drugiej instancji niezależnie
od wartości przedmiotu zaskarżenia (pkt 1), całkowite pominięcie okoliczności,
że postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 lipca 2022 r.
stanowi decyzję w znaczeniu materialnym, co w konsekwencji powoduje,
że orzeczenia sądów wydawane w toku merytorycznej kontroli sądowej tego
postanowienia należy traktować jako wyroki w znaczeniu materialnym, od których
I NZ 33/25
3
przysługuje skarga kasacyjna. Powód wniósł o uchylenie postanowienia z dnia
14 maja 2025 r. i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik powodowej spółki wyjaśnił,
że postępowanie sądowe w obu instancjach niniejszej sprawy przebiegało zgodnie
z tzw. polską szkołą sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Sądy obu instancji
koncentrowały się na kwestiach formalnoprawnych, (…) natomiast trudno zauważyć
istotne zaangażowanie w rozpoznanie meritum sprawy. Powyższy trend
orzeczniczy sprowadza się do tego, żeby uzasadniając to względami formalnymi,
nie zająć się istotą sprawy, mimo że występuje szereg istotnych zagadnień
prawnych przedstawionych w skardze kasacyjnej. Zdaniem powoda należy opierać
się na językowej wykładni art. 47956 § 2 k.p.c. zgodnie z którym skarga kasacyjna
od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu
zaskarżenia. W przepisie tym jest mowa o wszystkich orzeczeniach sądu drugiej
instancji i nie ma ograniczeń wskazanych przez Sąd Apelacyjny. Na te okoliczność
w zażaleniu powołano stanowisko doktryny i orzecznictwo. W konkluzji stwierdzono,
że postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki jest typową decyzją
w znaczeniu materialnym.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie zażalenia
i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym
kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji
prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu
albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona,
Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka
może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
Z przywołanego wyżej przepisu wynika, że ustawodawca tworzy zamknięty
katalog rodzajów orzeczeń, które podlegają zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej
I NZ 33/25
4
przez legitymowany podmiot. Tym samym literalnie wskazuje on, w jakich
przypadkach wykorzystanie tego środka procesowego jest prawnie dopuszczalne,
przesądzając zarazem a contrario, że w stosunku do orzeczeń niemieszczących się
w kodeksowym katalogu, skargi kasacyjnej wnieść nie można. Nie jest to możliwe
nawet w sytuacji, gdy dany judykat kończy postępowanie w sprawie.
Tak pomyślanej reguły nie koryguje przywołany przez skarżącego art. 47956
§ 2 k.p.c. – przepis, zgodnie z którym skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej
instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Unormowanie to, określając jeden z aspektów postępowania z zakresu regulacji
energetyki, w swej istocie dotyczy jedynie wymogu kwotowego uzależniającego
możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, o jakim mowa w art. 3982 § 1 k.p.c.
(S. Krześ, A. Sikorski, Komentarz do art. 47956 § 2 k.p.c., [w:] Kodeks postępowania
cywilnego. Komentarz, Warszawa 2025). W żadnym zatem wypadku nie można
go wiązać z rodzajami orzeczeń wskazanymi w art. 3981 § 1 k.p.c. Przy takiej
jego normatywnej zawartości i językowej redakcji nie sposób dojść do podobnego
wniosku.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że przepisy prawne wprowadzające
wyjątki – a art. 47956 § 2 k.p.c. jako lex specialis jest niewątpliwie wyjątkiem
dotyczącym warunków dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej –
nie podlegają wykładni rozszerzającej i nie mogą być odczytywane rozszerzająco
ani w sposób inny niż literalny. Stosujący je podmiot nie może zatem wywodzić
z nich norm, które wykraczają poza to, co wynika wprost z warstwy językowej
i stanowi wyraz oczywistych intencji prawodawcy.
Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna w postępowaniu z zakresu regulacji
energetyki przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego
wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia
postępowania kończących postępowanie w sprawie. Odmienna interpretacja
stanowiłaby naruszenie zasad dotyczących relacji zachodzących pomiędzy
przepisami ogólnymi i szczególnymi. W przypadku, gdy ustawa nie wprowadza
rozwiązań szczególnych w danym zakresie, zastosowanie znajdują normy ogólne.
Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy należy podkreślić,
że przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu Apelacyjnego
I NZ 33/25
5
w Warszawie VII Wydziału Gospodarczego i Własności Intelektualnej z 14 maja
2025 r., o sygn. akt VII AGz 250/24, VII WSC 82/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Wcześniej postanowieniem z 7 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie
na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie SOKiK z 8 stycznia 2024 r.
o sygn. akt XVII Amz 13/23, którym oddalono zażalenie powodowej spółki
na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki odmawiające
poprzednikowi prawnemu wydania świadectwa efektywności energetycznej.
Choć zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie, to nie należy
do żadnej z kategorii orzeczeń wskazanych w art. 3981 § 1 k.p.c. To zaś oznacza,
że nie podlega ono zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej (zob. postanowienia
Sadu Najwyższego z 21 września 2006 r., II PZ 33/06; 7 kwietnia 2010 r.,
II PZ 10/10).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że skarga
kasacyjna wniesiona przez skarżącego jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu,
a tym samym zaskarżone postanowienie było prawidłowe.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania
zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c.
w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1935 z póź. zm.) w punkcie drugim
postanowienia.
JW.
[a.ł]
