I NWW 174/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 czerwca 2026 r.
SSN Janusz Niczyporuk
w sprawie z wniosku E.T.
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego
od orzekania w sprawie przed Sądem Najwyższym
w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
o sygn. akt I CSK 3182/25
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 2 czerwca 2026 r.,
oddala wniosek
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 24 listopada 2025 r. E.T. reprezentowana przez
profesjonalnego pełnomocnika wniosła o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego
Marcina Łochowskiego od orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej
powódki E.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca
2025 r., sygn. akt VII Aga 189/24, dotyczącego odszkodowania dochodzonego od
Spółki P. Spółka Akcyjna za szkodę związaną z ograniczeniem sposobu
korzystania z nieruchomości, wynikającym z utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania dla P. w W., o sygnaturze akt I CSK 3182/25.
W uzasadnieniu wniosku E.T. podała, iż podstawę wyłączenia stanowi art.
49 k.p.c. albowiem istnieją okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną
I NWW 174/25
2
wątpliwość co do bezstronności tego Sędziego w przedmiotowej sprawie, a należą
do nich: okoliczności towarzyszące powołaniu tego sędziego, okoliczności
dotyczące postępowania sędziego po powołaniu oraz związane z wpływem
bezstronności i niezawiłości tego sędziego na wynik sprawy z uwzględnieniem
okoliczności dotyczących strony oraz charakteru sprawy. Wnioskująca wskazała, że
sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski — wcześniej, jako sędzia Sąd
Apelacyjnego w Warszawie — orzekał w sprawach tego samego rodzaju, co
sprawa wnioskującej. Z uzasadnienia uchwały KRS nr 331/2018 z dnia 28 sierpnia
2018 r. wynika, że od 2015 r. orzekał w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie,
początkowo jako sędzia delegowany w ramach stałej delegacji, a od 11 lutego
2016 r. jako sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Orzekał w VI Wydziale
Cywilnym, a od października 2017 r. orzekał w VII Wydziale Gospodarczym, w tym
w sprawach z zakresu prawa regulacyjnego. Co najmniej jeden z wyroków Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, w sprawie, w której Sędzia Marcin Łochowski był
sprawozdawcą, następnie stanowił przedmiot kontroli kasacyjnej dokonywanej
przez Sąd Najwyższy. Chodzi o sprawę zakończoną wyrokiem Sądu Najwyższego
z dnia 22 października 2022 r., o sygn. akt I CSK 114/19.
W ocenie wnioskującej pozostawienie sędziemu Sądu Najwyższego
Marcinowi Łochowskiemu orzekania w przedmiocie przyjęcia jej skargi kasacyjnej
przez Sąd Najwyższy do rozpoznania oznaczałoby w istocie wypowiedzenie się
przez tego sędziego co do tego, czy aprobuje pogląd prawny prezentowany od
początku 2025 r. przez niemal wszystkie składy Sądu Apelacyjnego w Warszawie
VII Wydziału Gospodarczego i Własności Intelektualnej, a zatem przez składy
złożone z sędziów z Wydziału Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w którym sam
wcześniej Sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski orzekał.
Zdaniem wnioskującej fakt, że sędzia Sądu Najwyższego Marcin Łochowski
będzie rozstrzygać o przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, VII Wydziału Gospodarczego i Własności
Intelektualnej, a zatem wyroku wydanego w Sądzie i Wydziale, w którym sam
wcześniej sędzia Marcin Łochowski orzekał oraz dodatkowo fakt, że rozstrzygając o
przyjęciu tej skargi będzie musiał w istocie ocenić, czy zaaprobowany w tym wyroku
przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pogląd prawny, który jest biegunowo odmienny
I NWW 174/25
3
z poglądem, który uprzednio wyrażany był przez ten Sąd Apelacyjny w Warszawie,
a który to pogląd wyraził wcześniej Sąd Najwyższy w składzie, w którym sam brał
udział zasługuje na ponowne rozważanie wywołują uzasadnioną wątpliwość co do
zachowania bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowski
w tej sprawie i to zwłaszcza na etapie przedsądu.
SSN Marcinowi Łochowskiemu nie złożył wyjaśnień w terminie określonym
w art. 52 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marcina Łochowskiego
nie zasługiwał na uwzględnienie.
Powszechnie i trafnie przyjmuje się, że przyczyną wyłączenia sędziego nie
może być – zarzucane mu przez stroną – niewłaściwe prowadzenie postępowania,
wyrażanie błędnych poglądów prawnych, wady postępowania dowodowego lub
inne uchybienia procesowe lub materialnoprawne (zob. J. Gudowski [w:] Kodeks
postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły
1-124, wyd. VI, red. T. Ereciński, Warszawa 2023, art. 49 k.p.c.). Zarzuty te
podlegają rozpoznaniu w ramach kontroli instancyjnej i nie można przypisywać im,
nawet gdyby były uzasadnione i szczególnie dla strony niekorzystne lub
krzywdzące, wpływu na ocenę bezstronności (por. np. orzeczenie Sądu
Najwyższego z 26 marca 1936 r., C.II. 146/36, PS 1936, poz. 532; orzeczenie Sądu
Najwyższego z 24 marca1966 r., II PZ 15/66, RPEiS 1966/4, s. 261; postanowienia
Sądu Najwyższego z: 21 sierpnia 1970 r., I PZ 41/70, LEX nr 6779; 29 sierpnia
1970 r., I PZ 40/70, LEX nr 6784; 18 września 1970 r., II CZ 128/70, LEX nr 6790; 8
marca 1972 r., I PZ 9/72, LEX nr 7068; 2 maja 1974 r., I CZ 48/74, LEX nr 7479; 29
stycznia 1975 r., I CZ 170/74, LEX nr 7651; 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76, LEX nr
7802; 23 listopada 1984 r., II CZ 127/84; 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, OSNAPiUS
1997/4, poz. 59, z omówieniem J. Gudowskiego, Przegląd orzecznictwa, PS 2001/4,
s. 83 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 marca 1997 r., III AO 5/97,
OSNAPiUS 1997/24, poz. 502; 13 listopada 2003 r., I CK 249/02, LEX nr 602352; 6
I NWW 174/25
4
kwietnia 2006 r., II PK 310/05, LEX nr 2509548 oraz z 7 grudnia 2016 r., II UO 6/16,
LEX nr 2237414).
Jak wynika z judykatury również okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd
prawny niekorzystny dla strony, nie stanowi podstawy wyłączenia go w świetle art.
49 (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76, LEX nr
7802 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2022 r., I NWW 6/22,
LEX nr 3456228).
Jeżeli zaś chodzi o podniesiony zarzut, który odnosi się do okoliczności
dotyczących powołania sędziego przez tzw. neo-KRS, to należy stwierdzić, że jest
niedopuszczalne kreowanie jakiejkolwiek normy prawnej pozwalającej na
rozstrzyganie merytoryczne o statusie sędziego na zasadzie przepisów o jego
wyłączeniu. Jakiekolwiek czynności zarówno stron (uczestników) postępowań, jak i
składów orzekających, odnoszące się do wywodzenia z procedury nominacyjnej
sędziego skutków w sferze ustrojowej lub procesowej na gruncie przepisów k.p.c. o
wyłączeniu nie mają żadnej podstawy prawnej. (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 17 maja 2023 r., III CZP 114/22, LEX nr 3574059).
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
(J.C.)
[r.g.]
