I NWW 103/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 listopada 2025 r.
SSN Grzegorz Pastuszko
w sprawie z odwołania A. M.
przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
o wysokość emerytury policyjnej,
na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z 27 marca 2024 r. sygn. akt III AUa 660/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 13 listopada 2025 r.
wniosku ubezpieczonego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Agnieszki
Góry-Błaszczykowskiej od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem
Najwyższym pod sygn. I USKP 208/24,
oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Ubezpieczony A. M. (dalej: „wnioskodawca”) reprezentowany przez
profesjonalnego pełnomocnika pismem z 23 lipca 2025 r. (data prezentaty Sądu
Najwyższego) na podstawie art. 49 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o
wyłączenie od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym
pod sygn. I USKP 208/24 sędziego Sądu Najwyższego Agnieszki
Góry-Błaszczykowskiej.
I NWW 103/25
2
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na wątpliwości dotyczące sposobu
obsadzenia sądu a także wpływu trybu powoływania sędziego na indywidualną
ocenę sędziego w perspektywie konkretyzowanych zarzutów w skardze kasacyjnej
dotyczących prawa międzynarodowego oraz przepisów Konstytucji RP.
Odnośnie do sędziego objętego wnioskiem wnioskodawca podniósł, że
sędzia orzekała w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, gdzie
rozpatrywała m.in. skargi na decyzje odmowne zastosowania wyłączenia z art. 8a
Ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że „Podczas rozpoznawania opisanych skarg
sędzia zasiadała w składach rozpatrujących negatywnie skargi ubezpieczonych
funkcjonariuszy na decyzje odmowne, tym samym ujawniając swój negatywny
stosunek do spraw dotyczących kwestionowania podlegania pod pojęcie z art. 13b
ust. 1 Ustawy zaopatrzeniowej (np. wyrok z dnia 17 listopada 2022 roku, sygnatura
akt: II SA/Wa 781/22)”.
W dalszej części wnioskodawca uzasadnił swój wniosek dodatkowo
wątpliwościami artykułowanymi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka oraz sądów powszechnych, a także sądów administracyjnych względem
sposobu powołania sędziów po zmianach wprowadzonych w ustawie z dnia
8 grudnia 2017 r o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw. Wspomniał przy tym, że sędzia której dotyczy wniosek została
powołana na sędziego Sądu Najwyższego już po opisanych zmianach.
Wywód swój zwieńczył konkluzją następującej treści: „Mając na względzie
powyżej zakreślone okoliczności, wniosek o wyłączenie, zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1
K.p.c. w związku z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie
Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest
uzasadniony (tak: Postanowienie SN z 21.12.2022 r., II PUB 1/22,
LEK nr 3559593)”.
Niezależnie od powyższych okoliczności wnioskodawca podkreślił, że
wniosek o wyłączenie sędziego jest uzasadniony także na podstawie art. 49
§ 1 k.p.c.
Jak zauważył, w jego ocenie ma to „związek z indywidualnymi
okolicznościami dotyczącymi sędziego, w związku ze sposobem powołania go na
I NWW 103/25
3
stanowisko sędziego”. Dodatkowo podniósł, że przytoczone okoliczności dotyczące
sposobu ustalenia składu osobowego KRS wpływają bezpośrednio na
bezstronność każdego sędziego powołanego na stanowisko z wniosku opisanego
KRS. Wskazał wreszcie, że „mając na względzie, iż wniosek został powołany w
wyniku opisywanej procedury, nie można nie uznać, iż nie ma to wpływu na jego
osobiste przekonania względem naruszeń przepisów prawa międzynarodowego
oraz przepisów Konstytucji RP. W konsekwencji wniosek z art. 49 § 1 k.p.c. jest
analogicznie uzasadniony w perspektywie prawa wnioskodawcy do sądu oraz
rzetelnego procesu sądowego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 48 § 1 k.p.c, Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy:
1) w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim
stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki;
2) w sprawach swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej,
krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego
stopnia;
3) w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia,
opieki lub kurateli;
4) w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą
prawnym jednej ze stron;
5) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu
zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego
udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach,
w których występował jako prokurator;
6) w sprawach o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie
prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli brał udział w wydaniu
tego orzeczenia.
Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art.
48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje
I NWW 103/25
4
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do
bezstronności sędziego w danej sprawie.
Stosownie do art. 50 § 1 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego strona
zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy,
uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Należy podkreślić, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie,
by bezstronny sąd rozpoznał sprawę. Jednocześnie wypada wskazać, że zarówno
w odniesieniu do sędziego wyłączonego z mocy prawa (art. 48 k.p.c.), jak i
wyłączanego z uwagi na zaistnienie okoliczności, które mogłyby wywołać
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.), wyłączenie
odnosi się do określonej sprawy prowadzonej w konkretnym czasie, przed
określonym sądem. Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego – ich
sens zmierza do zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy w toku, nie zaś
wskazywaniu sędziego, który potencjalnie (teoretycznie) nie mógłby rozpoznawać
sprawy danej osoby. Chodzi zatem o aktualną relację między sędzią a sprawą i
konkretną sytuację procesową, z którą skonfrontowana zostaje strona, tj.
rozpoznawaniem sprawy przez sędziego, który nie zapewnia bezstronności.
Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wyłączenie sędziego, obok elementów
podstawowych każdego pisma procesowego, musi zawierać konstytutywne
składniki kwalifikowanego pisma procesowego. Oznacza to, że musi on określać
osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać
zindywidualizowane przyczyny wyłączenia.
Bezsporne też jest, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania
sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego
bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie.
Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z
wystąpieniem jakichkolwiek podejrzeń co do bezstronności sędziego
rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do
bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich
okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego
(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17).
I NWW 103/25
5
Przenosząc powyższe na realia przedmiotowej sprawy, Sąd Najwyższy
zwraca uwagę, że przeważająca część wywodu zawartego we wniosku dotyczy
kwestionowania statusu sędziego jako sędziego Sądu Najwyższego. Tylko w
dwóch fragmentach pojawiają się natomiast wątki dotykające kwestii bezstronności
sędziego w sprawie. Są to mianowicie: fragment ujęty na k. 4 akt Sądu
Najwyższego: „SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska wcześniej orzekała przed
Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, gdzie rozpatrywała między
innymi skargi na decyzje odmowne zastosowania wyłączenia z art. 8a Ustawy
zaopatrzeniowej. Podczas rozpoznawania opisanych skarg sędzia zasiadała w
składach rozpatrujących negatywnie skargi ubezpieczonych funkcjonariuszy na
decyzje odmowne, tym samym ujawniając swój negatywny stosunek do spraw
dotyczących kwestionowania podlegania pod pojęcie z art. 13b ust. 1 Ustawy
zaopatrzeniowej (np. wyrok z dnia 17 listopada 2022 roku, sygnatura akt: II SA/Wa
781/22)”, a także fragment ujęty na k. 6 akt Sądu Najwyższego: „Mając na
względzie, iż oznaczony w petitum wniosku sędzia został powołany w wyniku
opisywanej procedury, nie można nie uznać, iż nie ma to wpływu na jego osobiste
przekonania względem naruszeń przepisów prawa międzynarodowego oraz
przepisów Konstytucji RP. W konsekwencji wniosek z art. 49 § 1 Kp.c. jest
analogicznie uzasadniony w perspektywie prawa Kasatora do Sądu oraz rzetelnego
procesu sądowego”.
W ocenie Sądu Najwyższego żaden z przedstawionych tu fragmentów nie
wskazuje okoliczności, które miałyby związek z przedmiotową sprawą. W efekcie
nie można przyjąć, że wniosek jest zasadny z uwagi na obowiązywanie art. 48 § 1
pkt. 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy zajmuje stanowisko,
iż wskazany wniosek należy oddalić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.
[D.Z.]
[r.g.]
I NWW 103/25
6
