I NSW 5/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 kwietnia 2025 r.
SSN Leszek Bosek
w sprawie z protestu B. W.
przeciwko ważności wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
w okręgu wyborczym nr […]
przy udziale Prokuratora Generalnego, Przewodniczącego Państwowej Komisji
Wyborczej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 29 kwietnia 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
[kf]
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 26 marca 2025 r. B. W. wniósł do Sądu Najwyższego pismo
zatytułowane „wniosek” dotyczący wyborów uzupełniających do Senatu
Rzeczypospolitej Polskiej w okręgu wyborczym nr […] przeprowadzonych 16 marca
2025 r.
Wnoszący protest wskazał, że naruszenie „art. 179 Konstytucji przez Sąd
Najwyższy powoduje nieważność jego orzeczenia z dnia 6 listopada 2000 r. III SW
87/00. Naruszenie art. 129 ust. 1 i 2 Konstytucji powoduje nieważność wyborów
Prezydenta RP w dniu 8 października 2000 r.”. Zdaniem wnoszącego protest,
naruszenie „art. 179 powoduje nieważność powołania sędziego po dniu 8
października 2000 r.”. W konsekwencji, „jak w braku składu orzekającego Sąd
I NSW 5/25
2
Najwyższy chce kontrolować na podstawie art. 101 ust. 1 Konstytucji legalność
wyborów do Senatu, o których w nim mowa?” (pisownia oryginalna).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „Kodeks wyborczy”), przeciwko ważności
wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być
wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom,
określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg
głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów (pkt 1) lub
naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2).
Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko
wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu
dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów,
może go wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w
spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania (§ 2). Prawo wniesienia protestu
przysługuje wyborcy, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie
wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu
wyborczego (§ 3).
Artykuł 241 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wnoszący protest
zobowiązany jest sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na
których opiera swoje zarzuty.
Artykuł 243 § 1 Kodeksu wyborczego przesądza natomiast, że Sąd
Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego
nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.
Konstrukcyjnym elementem każdego protestu jest sformułowanie zarzutu
popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI
Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników
głosowania lub wyników wyborów lub konkretnego zarzutu naruszenia przepisów
Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów i wykazanie naruszenia własnego, rzeczywistego i aktualnego
I NSW 5/25
3
interesu protestującego, a nadto sformułowanie uzasadnienia zarzutu oraz poparcie
go dowodami lub przynajmniej konkretnymi wnioskami dowodowymi (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 grudnia 2023 r., I NSW 1222/23, z 14
grudnia 2023 r., I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r., I NSW 799/23; z 5 grudnia
2023 r., I NSW 418/23; z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 30 października 2019
r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Dotyczy to więc także protestów
przeciwko ważności wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (art. 258
Kodeksu wyborczego; zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 października
2019 r., I NSW 103/19; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 27 listopada
2019 r., I NSW 269/19; z 7 grudnia 2023 r., I NSW 600/23; 20 grudnia 2023 r., I
NSW 126/23), wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z 28 lipca 2020 r., I NSW 773/20; z 29 lipca 2020 r., I NSW
4429/20; z 31 lipca 2020 r., I NSW 4572/20) oraz ważności referendum
ogólnokrajowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r., I
NSWR 83/23; z 22 listopada 2023 r., I NSWR 212/23; z 23 listopada 2023 r., I
NSWR 2042/23; z 29 listopada 2023 r., I NSWR 222/23).
Po pierwsze, rozpoznawany protest nie spełnia warunków formalnych, które
pozwalałyby na jego merytoryczne rozpoznanie. Wnoszący protest nie sformułował
żadnego zarzutu co do naruszenia przepisów prawa, które uprawdopodabniałaby
istnienie nieprawidłowości podczas głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów uzupełniających do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgu
wyborczym nr 33, przeprowadzonych w dniu 16 marca 2025 r. Nie wskazał także
dowodów na okoliczność istnienia takich nieprawidłowości. Ograniczył się do
przedstawienia ogólnych uwag na temat ważności wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 8 października 2000 r. i
uchwały Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2000 r. w sprawie III SW 87/00, co
nie pozostaje w związku z wyborami uzupełniającymi do Senatu Rzeczypospolitej
Polskiej w dniu 16 marca 2025 r. i nie mieści się w przedmiotowych ramach
protestu wyborczego.
Po drugie, protest należało również pozostawić bez dalszego biegu z uwagi
na jego wniesienie w formie elektronicznej. Przepisy Kodeksu wyborczego
wymagają złożenia protestu przeciwko ważności wyborów „na piśmie”,
I NSW 5/25
4
nie przewidując złożenia protestu w formie elektronicznej, w tym za pośrednictwem
platformy ePUAP (tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 maja 2020 r., I
NSW 24/20; z 10 czerwca 2020 r., I NSW 26/20; z 25 października 2011 r., III SW
70/11; z 25 października 2011 r., III SW 68/11; z 15 lipca 2010 r., III SW 87/10).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 258
w związku z art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego per analogiam w związku z art. 3984
§ 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 39810 k.p.c. i w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
postanowił, jak w sentencji.
[kf]
[r.g.]
