I NSW 10684/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 lipca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)
SSN Joanna Lemańska (sprawozdawca)
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu P. B.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 24 lipca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
Joanna Lemańska
(k.b.)
Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
UZASADNIENIE
Pismem z 3 lipca 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego), P. B. (dalej:
skarżący) złożył protest wyborczy, w którym domagał się stwierdzenia nieważności
wyborów prezydenckich, przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.
Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko wyborowi
I NSW 10684/25
2
Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później
niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości
przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej
placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23
listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego.
Stosownie zaś do treści art. 321 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy
przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w §
1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu
terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do
protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w
kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem
pozostawienia protestu bez biegu.
Natomiast zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez
dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub
niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest
przywrócenie terminu do wniesienia protestu.
Jednocześnie w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dla oceny,
czy protest został wniesiony w terminie znaczenie ma uwzględnienie daty właściwej
dla wybranego przez składającego protest sposobu jego wniesienia. Jeżeli zatem
wnoszący protest decyduje się na złożenie go bezpośrednio w Sądzie Najwyższym,
ocena tego, czy protest jest złożony w terminie następuje przez pryzmat daty
wniesienia bezpośrednio do Sądu Najwyższego. W sytuacji natomiast, gdy
wniesienie protestu następuje za pośrednictwem polskiej placówki operatora
pocztowego, ocena dochowania terminu następuje wyłącznie w kontekście daty
stempla pocztowego placówki nadawczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z
6 listopada 2019 r., I NSW 99/19). Analogiczne dotyczy wniesienia protestu do
konsula RP – data wniesienia protestu na ręce urzędnika konsularnego
równoznaczna jest z wniesieniem jej do Sądu Najwyższego (skarżący z takiej
możliwości, przewidzianej w art. 321 § 2 zd. 1 k. wyb., jednak nie skorzystał).
Równoważność nadania protestu na poczcie z wniesieniem go do Sądu
Najwyższego dotyczy jednakże jedynie polskiej placówki pocztowej operatora
I NSW 10684/25
3
wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
Nadanie protestu w placówce operatora zagranicznego nie jest równoznaczne z
wniesieniem go do Sądu Najwyższego. W tym zakresie, wobec obowiązywania w
regulacjach prawa wyborczego szczególnych rozwiązań prawnych (w tym
przypadku art. 321 k.wyb.), nie znajduje zastosowania art. 165 § 2 k.p.c. Data
nadania pisma u jakiegokolwiek operatora zagranicznego świadczącego pocztowe
usługi nie wiąże się z fikcją prawną wpłynięcia pisma do Sądu Najwyższego. Tym
samym datę wniesienia do Sądu Najwyższego protestu wyborczego nadanego u
zagranicznego operatora pocztowego określa data jego wpłynięcia do Sądu
Najwyższego, względnie do polskiej przestrzeni prawnej.
W niniejszej sprawie protest został wniesiony z uchybieniem terminu do jego
złożenia. Wskazać bowiem należy, że wyniki wyborów Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na 18 maja 2025 r., zostały podane do
publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą w dniu 2 czerwca 2025
r. na mocy Uchwały Nr 192/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 czerwca
2025 r. w sprawie stwierdzenia wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej. Oznacza to, że bieg terminu do wniesienia protestu przeciwko wyborowi
Prezydenta Rzeczypospolitej upłynął 16 czerwca 2025 r. Tymczasem w niniejszej
sprawie protest skarżącego – który został nadany w jednej z kanadyjskich placówek
operatora pocztowego (co wynika jednoznacznie z adnotacji umieszczonych na
kopercie dołączonej do protestu) – wpłynął do Sądu Najwyższego dopiero 3 lipca
2025 r. (na co wskazuje data prezentaty), a zatem już po upływie ustawowego
terminu do wniesienia protestu wyborczego, a ponadto już po wydaniu przez Sąd
Najwyższy uchwały w sprawie I NSW 9779/25 w przedmiocie stwierdzenia
ważności wyborów Prezydenta RP, zarządzonych na 18 maja 2025 r.
Dodatkowo należy mieć na uwadze, że skarżący, wbrew dyspozycji art. 321
§ 2 k.wyb., nie dołączył do protestu zawiadomienia o ustanowieniu swojego
pełnomocnika zamieszkałego w kraju (tj. w Polsce) lub pełnomocnika do doręczeń
zamieszkałego w kraju (tj. w Polsce), lecz wskazał – jako swój adres zamieszkania
– adres zagraniczny. Oznacza to, że protest jest również obarczony brakami
formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym
konwalidacji. Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., skutkuje to koniecznością
I NSW 10684/25
4
pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1
in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji.
(k.b.)
[r.g.]
Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot
