I NSW 10453/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Joanna Lemańska
SSN Oktawian Nawrot
w sprawie z protestu A.G.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,
z udziałem Prokuratora Generalnego,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 26 czerwca 2025 r.,
pozostawia protest bez dalszego biegu.
UZASADNIENIE
Pismem z 16 czerwca 2025 r. A.G. (dalej: „wnoszący protest”) wniósł protest
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnoszący protest
zarzucił:
1. naruszenie art. 32 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst
jedn. Dz. U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), poprzez wystąpienie przeszkód
uniemożliwiających oddanie głosów wyborcom dysponującym
zaświadczeniem o prawie do głosowania wydanym przez właściwy urząd
gminy, upoważniającym do oddania głosu w wyborach prezydenckich w
miejscu pobytu wyborcy w chwili wyborów, polegających na stosowaniu
przez członków komisji wyborczych w całym kraju nielegalnej i
I NSW 10453/25
2
niedopuszczonej do używania w wyborach prezydenckich aplikacji do
skanowania zaświadczeń (tak zwana łapka M.) i odmawianie na podstawie
wyników skanowania wydania kart do głosowania w nieznanej liczbie
przypadków. Skala nieprawidłowości nie jest jeszcze znana, ale istnieje
uzasadnione prawdopodobieństwo, że mogło to mieć wpływ na wynik
wyborów, co zgodnie z art. 82 k.wyb. może być uznane za naruszenia
przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników
głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Powoduje to, że wyniki wyborów są nieznane, błędne lub sfałszowane;
2. naruszenie art. 248 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
(tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 383, dalej: „k.k.”), poprzez odmowę wydania
nieznanej liczby kart do głosowania na podstawie stosowania przez
członków komisji wyborczych w całym kraju nielegalnej i niedopuszczonej do
używania w wyborach prezydenckich aplikacji do skanowania zaświadczeń
(tak zwana łapka M.), przez co wyniki wyborów są całkowicie nieznane,
błędne lub sfałszowane. Skala nieprawidłowości nie jest jeszcze znana, ale
istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że mogło to mieć wpływ na wynik
wyborów, co zgodnie z art. 82 k.wyb. może być zarówno uznane za
przestępstwo zgodnie z art. 248 k.k. pkt 2 i 4 k.k. oraz 249 k.k. pkt 2 i 3 k.k.,
jak też naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania,
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na
wynik wyborów;
3. naruszenie art. 249 pkt 2 i 3 k.k., poprzez odmowę wydania nieznanej liczby kart
do głosowania na podstawie stosowania przez członków komisji wyborczych
w całym kraju nielegalnej i niedopuszczonej do używania w wyborach
prezydenckich aplikacji do skanowania zaświadczeń (tak zwana łapka M.),
przez co wyniki wyborów są całkowicie nieznane, lub błędne lub
sfałszowane. Skala nieprawidłowości nie jest jeszcze znana, ale istnieje
uzasadnione prawdopodobieństwo, że mogło to mieć wpływ na wynik
wyborów, co zgodnie z art. 82 k.wyb. może być zarówno uznane za
przestępstwo, zgodnie z art. 248 pkt 2 i 4 k.k. oraz 249 pkt 2 i 3 k.k., jak też
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania,
I NSW 10453/25
3
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na
wynik wyborów;
4. naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, poprzez zamiany wyników jednego
z kandydatów i przypisanie ich drugiemu kandydatowi w nieznanej liczbie
komisji wyborczych, co powoduje, że wynik wyborów jest fałszywy w powodu
nieznanej liczby komisji wyborczych, w których dokonano takich fałszerstw.
Skala nieprawidłowości nie jest jeszcze znana, ale zdaniem wnoszącego
protest, istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że mogło to mieć wpływ
na wynik wyborów, co zgodnie z art. 82 k.wyb. może być zarówno uznane za
przestępstwo zgodnie z art. 248 pkt 4 k.k. oraz 249 pkt 3 k.k., jak też
naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania,
ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na
wynik wyborów.
Zdaniem wnoszącego protest, „Wyliczenie: 13 x 29.815= 387.595 jest
przyczyną, która uzasadnia wniosek o unieważnienie wyborów prezydenckich w
2025 r.”.
Z uwagi na rozmiar i ilość naruszeń, które wystąpiły na nieznaną dotąd skalę
i tym samym niewątpliwie istotne znaczenie i wpływ na wynik wyborów, szczególnie
biorąc pod uwagę niewielką różnicę uzyskanych głosów przez kandydatów,
wnoszący protest wniósł o podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały stwierdzającej
nieważność dokonanego 1 czerwca 2025 r. wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.
Wnoszący protest dołączył wydruki dwóch wpisów opublikowanych
w mediach społecznościowych, sugerujących wystąpienie nieprawidłowości
w przebiegu wyborów.
Pismem z 25 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie
protestu bez dalszego biegu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien sformułować w nim
zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.
Treść zarzutów nie może być dowolna, lecz powinna spełniać kryteria, o których
I NSW 10453/25
4
stanowi art. 82 § 1 k.wyb. Zgodnie z tym przepisem, protest może być wniesiony
z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego
w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania,
ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów
Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub
wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Z treści przepisu wynika,
że osoba wnosząca protest jest ponadto zobowiązana do wykazania wpływu
wystąpienia naruszeń na wynik wyborów. Przedmiotem protestu wyborczego jest
bowiem ważność wyboru określonej osoby, a podstawę do jej zakwestionowania
mogą stanowić wyraźnie wskazane przestępstwa oraz delikty wyborcze. Ich
wystąpienie musi rzutować na przebieg głosowania i ustalanie jego wyników lub
ustalanie wyników samych wyborów i być poparte konkretnymi dowodami, znanymi
osobie wnoszącej protest, na których opiera ona swoje zarzuty. Sąd Najwyższy
pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego
nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. (art. 322
§ 1 k.wyb.).
W ocenie Sądu Najwyższego niniejszy protest nie może podlegać
merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ nie mieści się w zakresie podstaw
wyznaczonych treścią art. 82 § 1 k.wyb. Wnoszący protest zarzucił, co prawda,
naruszenia w zakresie przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego, lecz
mają one charakter abstrakcyjny – nie odnoszą się do konkretnego zdarzenia,
którego wnoszący protest byłby świadkiem. Co więcej, wnoszący protest nie
przedstawił dowodów, które wskazywałyby, że do przytoczonych przez niego
naruszeń rzeczywiście doszło, jak również nie wykazał, iż miały one realny wpływ
na wynik głosowania lub wynik wyborów. Sam wnoszący protest kilkakrotnie
przyznawał zresztą, że skala przywoływanych przez niego nieprawidłowości jest
nieznana. Tym samym potwierdził, że nie był w stanie wykazać, iż nawet
w przypadku ich wystąpienia mogły one mieć wpływ na wynik głosowania i wynik
wyborów.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się
tymczasem, że opinia wnoszącego protest, ze swej istoty niepoparta żadnymi
dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty
I NSW 10453/25
5
sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie
mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w ustawie (np. postanowienie
Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., I NSW 206/19). Co więcej, osoba
wnosząca protest nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze
abstrakcyjnym, odnoszących się do ogólnie pojętych wydarzeń w kraju lub za
granicą, o których protestujący jedynie słyszał. Przyjęty w Kodeksie wyborczym
model protestów wyborczych polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd
Najwyższy indywidualno-konkretnej kontroli ważności wyborów. Brak natomiast
podstaw prawnych do prowadzenia w tym zakresie kontroli abstrakcyjnej (por. np.
postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., I NSW 235/19).
Z tego względu, na podstawie przepisu art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 §
3 k.wyb. w zw. z art. 82 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
ZG
[a.ł]
