I NSP 425/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 grudnia 2025 r.
SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Adam Redzik
SSN Paweł Wojciechowski
w sprawie ze skargi K. spółki akcyjnej z siedzibą w W.
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II CSKP 366/22,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
i Spraw Publicznych w dniu 9 grudnia 2025 r.,
1. stwierdza, że przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn.
II CSKP 366/22 nastąpiła przewlekłość postępowania;
2. przyznaje K. spółce akcyjnej z siedzibą w W. od Skarbu
Państwa – Sądu Najwyższego sumę pieniężną w wysokości 2 500
(dwa tysiące pięćset) złotych za okres od 21 stycznia 2020 r. do 9
grudnia 2025 r.;
3. nakazuje Skarbowi Państwa – Sądowi Najwyższemu zwrócić z
urzędu K. spółce akcyjnej z siedzibą w W. opłatę sądową w
kwocie 200 (dwieście) złotych;
4. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz K.
spółce akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści)
złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w
postępowaniu skargowym wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zobowiązanemu
do dnia zapłaty.
I NSP 425/25
2
Adam Redzik Oktawian Nawrot Paweł Wojciechowski
UZASADNIENIE
Skargą datowaną na 25 września 2025 r. K. spółka akcyjna z siedzibą w W.
(dalej również: „skarżąca”), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika,
wniosła o: (1) stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym
prowadzonym pod sygn. II CSKP 366/22 nastąpiła przewlekłość postępowania, (2)
zobowiązanie Sądu Najwyższego do podjęcia odpowiednich czynności, a to
niezwłocznego: uchylenia niezaskarżalnego postanowienia Sądu Najwyższego z
dnia 11 kwietnia 2024 r. o zawieszeniu postępowania do czasu zmiany zmian
legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielska Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21
oraz wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada
2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym,
rozpoznania wniosku K. S.A. o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y. wymogów
niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 366/22 i stosownie do treści
wydanego w tej sprawie postanowienia wyznaczenia przez ukształtowany skład
Sądu Najwyższego terminu posiedzenia dla merytorycznego rozpoznania skargi
kasacyjnej i wydania wyroku zgodnie z jej żądaniem, (3) przyznanie od Skarbu
Państwa (Sądu Okręgowego w Warszawie) na rzecz K. S.A. z tytułu przewlekłości
kwoty 5000 zł, (4) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w
Warszawie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego
według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że 21 stycznia 2020 r. zaskarżyła
skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 października
2019 r. Po wymianie pism procesowych pomiędzy skarżącymi a pozwanym m.st.
Warszawa, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2020 r. (I CSK 181/20), Sąd
Najwyższy przyjął skargę kasacyjną K. do rozpoznania. Dwa lata później, pismem z
7 listopada 2022 r., K. została powiadomiona o wyznaczeniu składu mającego
rozpoznać sprawę. Dnia 22 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o zbadanie
spełnienia przez wszystkich wyznaczonych do składu orzekającego sędziów Sądu
I NSP 425/25
3
Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, który – w odniesieniu do
objętych wnioskiem SSN Z.Z. i SSN Y.Y.– został odrzucony odpowiednio
postanowieniami 16 grudnia 2022 r. (III CB 12/22) i 14 grudnia 2022 r. (III CB
13/22). Natomiast wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y. wymogów
niezawisłości i bezstronności nie został dotychczas rozpoznany, ponieważ
postępowanie w tym zakresie zostało zawieszone postanowieniem Sądu
Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2024 r. (III CB 218/24). Postanowienie to, jako
niezaskarżalne, spowodowało w opinii skarżącej de facto zawieszenie
postępowania kasacyjnego. Dlatego też skarżąca wniosła, aby Sąd Najwyższy
uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w zakresie rozpoznania wniosku
o zbadanie niezawisłości i bezstronności SSN X.Y., albowiem argumenty za jego
dalszym utrzymywaniem do czasu wydania stosownych zmian legislacyjnych, o
których mowa w uzasadnieniu, nie usuną skutków postanowień z 16 grudnia 2022 r.
(III CB 12/22) i 14 grudnia 2022 r. (III CB 13/22). Zdaniem skarżącej, skoro
zawieszenie postępowania zostało wydane do czasu dokonania stosownych zmian
legislacyjnych, to jest to przejaw odmowy rozpoznania jej wniosku w dającej się
przewidzieć przyszłości, co w konsekwencji jest naruszeniem przez sąd
procesowego obowiązku rozpoznania wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej w
rozsądnym czasie. Zawieszenie postępowania w zakresie rozpoznania wniosku o
zbadanie niezawisłości i bezstronności SSN X.Y. do czasu wprowadzenia zmian w
prawie odwołuje się do okoliczności nieprzewidzianej w przepisach ustawowych
regulujących postępowanie cywilne zarówno przed Sądem Najwyższym, jak i przed
sądami powszechnymi. Jest ono zatem przejawem naruszenia przepisów
dotyczących zawieszenia postępowania. Zmiana legislacyjna, o której mowa w
postanowieniu z 11 kwietnia 2024 r. (III CB 14/22), polegająca na uchwaleniu aktu
prawnego rangi ustawowej, nie jest tym samym, co wydanie decyzji
administracyjnej, przewidzianej w art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. Dlatego art. 177 § 1 pkt 3
k.p.c. nie daje się w tym zakresie stosować nawet per analogiam. Niedopuszczalne
było zatem arbitralne rozszerzanie katalogu okoliczności uprawniających sąd do
zawieszenia toczącego się przed nim postępowania, co doprowadziło do
naruszenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
I NSP 425/25
4
Wskazane postanowienie „generuje przewlekłość w rozpoznaniu skarg kasacyjnych,
co samo w sobie uzasadnia skargę, albowiem mimo upływu blisko pięciu lat od daty
postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania skarga nie została
rozpoznana ani nie został wyznaczony termin rozprawy”.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie zgłosił udziału w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i
postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,
poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.” lub „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”)
strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga
dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania
rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne
dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to
konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania
orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
2. Stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.p.p., dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło
do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i
prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia
kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny należy:
1. uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia
do chwili rozpoznania skargi,
2. charakter sprawy,
3. stopień faktycznej i prawnej zawiłości sprawy,
4. znaczenie rozstrzygnięcia dla skarżącego,
5. zachowanie się stron, w szczególności strony, która zarzuciła
przewlekłość postępowania.
I NSP 425/25
5
Regulacja ustawowa wzmacnia więc na poziomie krajowym wynikający z
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. 1993, nr 61,
poz. 284 ze zm., dalej: „Konwencja”) standard ochrony obejmujący prawo do
rzetelnego procesu, w szczególności prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym
terminie. Przyjęcie ustawy o skardze na przewlekłość postępowania było zresztą w
znacznym stopniu reakcją na wielokrotnie stwierdzone przez Europejski Trybunał
Praw Człowieka (dalej również: „Trybunał”) naruszenia przez Polskę prawa do
rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
3. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa wprost
granic temporalnych w ramach, których powinno dojść do rozpoznania sprawy, a
tym samym nie wskazuje bezpośrednio czasu, po upływie którego następuje
przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka wskazuje się, że oceniając czy w sprawie doszło do przewlekłości
postępowania, sąd obok czasu trwania postępowania obowiązany jest wziąć pod
uwagę szczególne warunki sprawy, w szczególności stopień jej złożoności, a także
zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenie materii objętej
skargą (wyroki Trybunału z: 21 września 2000 r. w sprawie Wojnowicz przeciwko
Polsce, skarga nr 33082/96; 4 kwietnia 2000 r. w sprawie Dewicka przeciwko
Polsce skarga nr 38670/97; 26 października 2000 r. w sprawie Sobczyk przeciwko
Polsce skarga nr 25693/94; 26 lipca 2001 r. w sprawie Jedamski przeciwko Polsce,
skarga nr 29691/96; 14 stycznia 2003 r. w sprawie W.M. przeciwko Polsce, skarga
nr 39505/98).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozpatrywane przez Sąd Najwyższy
sprawy zainicjowane skargą kasacyjną, mają szczególny charakter i należą
do spraw skomplikowanych. Celem skargi kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu
publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu
Najwyższego w rozwój prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r.,
II CZ 178/99). Powyższe ulega wzmocnieniu z uwagi na instytucję przedsądu
związaną z elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej określonym w art. 3984
k.p.c., czyli obowiązkiem zamieszczenia w skardze kasacyjnej wniosku o jej
przyjęcie do rozpoznania, a także jego uzasadnieniem. Konsekwentnie
przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy są tylko te skargi
I NSP 425/25
6
kasacyjne, które dotyczą spraw najpoważniejszych, wpływających na rozwój i
kształtowanie systemu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31
marca 2005 r., SK 26/02), które tym samym można określić mianem nie tylko
skomplikowanych, ale nawet szczególnie skomplikowanych. Uznać więc należy, że
zarówno charakter, jak i stopień skomplikowania tych spraw a priori wpływać może
na czas trwania postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września
2022 r., I NSP 231/22).
Zważyć ponadto należy, że interpretując ustawę o skardze na przewlekłość
postępowania poprzez pryzmat przepisów Konwencji, stanowiących jej
podstawową perspektywę interpretacyjną (art. 1 ust. 3 u.s.p.p.; zob. również
postanowienie Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18), przyjąć
należy, że zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest
zapewnienie ochrony uczestnikom postępowania sądowego przed ekscesywnymi
opóźnieniami proceduralnymi.
4. W przypadku wniesienia skargi na przewlekłość postępowania
wszczętego skargą kasacyjną, kognicja Sądu Najwyższego ograniczona jest
wyłącznie do oceny czy standard ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki został zachowany w postępowaniu toczącym się przed
Sądem Najwyższym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest
bowiem stanowisko, że postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym nie jest
kontynuacją wcześniejszych postępowań, lecz dotyczy nowej sprawy wszczętej
przez wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie cywilnej albo kasacji w sprawie karnej,
które to nadzwyczajne środki zaskarżenia przysługują od prawomocnych orzeczeń
sądu drugiej instancji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 czerwca
2021 r., III UZ 10/21; z 12 sierpnia 2020 r., I NSP 84/20; z 17 marca 2020 r., I NSP
9/20; z 9 lutego 2017 r., III SPP 70/16; z 18 marca 2015 r., I CZ 5/15; z 20 stycznia
2015 r., V CZ 93/15; z 10 stycznia 2014 r., I CZ 105/13). Oznacza to, że w zakresie
wyrażenia „tok postępowania od czasu jego wszczęcia do prawomocnego
zakończenia” nie mieści się postępowanie przed Sądem Najwyższym, choćby jego
wynikiem było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawie cywilnej wszczętej skargą
kasacyjną albo w sprawie karnej wszczętej kasacją jest nowym postępowaniem w
I NSP 425/25
7
sprawie w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.s.p.p., zaś zarzuty odnośnie do przebiegu tego
postępowania wnoszone w jego toku podlegają rozpoznaniu wyłącznie przez Sąd
Najwyższy stosownie do treści art. 4 ust. 2 u.s.p.p., zgodnie z którym, jeżeli skarga
dotyczy przewlekłości postępowania przed Sądem Najwyższym, właściwy do jej
rozpoznania jest Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20
marca 2024 r., I NSP 238/23; z 14 sierpnia 2013 r., III SPP 152/13; uchwałę składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13).
5. Wskazany przez skarżącą stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w
aktach sprawy o sygn. II CSKP 366/22, stąd nie ma potrzeby jego ponownego
przytaczania.
6. Odnosząc powyższe do przebiegu spornego postępowania kasacyjnego w
sprawie II CSKP 366/22 podkreślić należy, że od chwili jego wszczęcia, czyli 21
stycznia 2020 r., upłynęło już niemalże 6 lat, zaś na dzień orzekania w sprawie
niniejszej skargi na przewlekłość postępowania, nie został wyznaczony termin
posiedzenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że na przeszkodzie jego wyznaczeniu
stoi zawieszenie postępowania w sprawie III CB 14/22, postanowieniem Sądu
Najwyższego z 11 kwietnia 2024 r.
W związku powyższym należy rozstrzygnąć kwestię czy zawieszenie
postępowania incydentalnego, mające niewątpliwy wpływ na bieg postępowania
głównego, może być uznane za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy
bez uzasadnionej zwłoki w rozumieniu przepisów o skardze na przewlekłość.
7. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie II CSKP 366/22 Sąd Najwyższy
podejmował odpowiednie czynności zmierzające do jej rozpoznania. Nie ulga też
wątpliwości, że to skarżąca zdecydowała się na złożenie wniosku o zbadanie
spełnienia przez wszystkich wyznaczonych do składu orzekającego sędziów SN
wymogów niezawisłości i bezstronności. W stosunku do dwóch sędziów wniosek
został odrzucony, zaś w odnośnie do trzeciego – z uwagi na zawieszenie
postępowania – nie został dotychczas rozpoznany. Zauważyć również należy, że
postępowanie w sprawie III CB 218/24, toczy się niezależnie od postępowania o
sygn. II CSKP 366/22. Co więcej, wskazane postanowienie o zawieszeniu
postępowania, jako wydane przez Sąd Najwyższy, nie jest zaskarżalne (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2007 r., KSP 5/07). Zważyć również
I NSP 425/25
8
należy, że art. 3 u.s.p.p. zawiera zamknięty katalog postępowań, w których stronom
przysługuje uprawnienie do wniesienia skarg na przewlekłość. W konsekwencji, w
postępowaniach innych niż te, o których mowa w art. 3 u.s.p.p., tego rodzaju skarga
nie przysługuje. Jednocześnie Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał, że w
postępowaniach mających charakter incydentalny względem postępowania
głównego ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje możliwości wniesienia
skargi na przewlekłość postępowania i taka skarga jest niedopuszczalna (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2025 r., I NSP 500/24).
8. Nie negując powyższego zauważyć należy, że brak możliwości wniesienia
skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego, nie oznacza, że
prawidłowość czynności podejmowanych przez sąd w takim postępowaniu, nie
może zostać poddana ocenie, jeżeli skarga na przewlekłość postępowania została
wniesiona w postępowaniu głównym na czas trwania, którego bezpośrednio
oddziałuje bieg postępowania incydentalnego. Przyjęcie odmiennego poglądu
prowadziłoby bowiem do uznania, że postępowanie incydentalne, które samo
w sobie nie podlega kontroli przez pryzmat ustawy o przewlekłości postępowania,
mogłoby trwać w zasadzie nieokreślony czas, przez co uniemożliwiałoby
zakończenie postępowania w sprawie głównej, a jednocześnie należałoby przyjąć,
że nie doszło do naruszenia prawa strony do sądu, w tym do rozpoznania sprawy w
rozsądnym terminie. Dodatkowo zauważyć należy, że w przypadku niniejszej
sprawy, postanowienie o zawieszeniu postępowania, jako wydane
przez Sąd Najwyższy, nie jest zaskarżalne.
Biorąc powyższe pod uwagę, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu
Najwyższego, wyrażonym w postanowieniu z 3 grudnia 2025 r., w sprawie o sygn. I
NSP 340/25, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość
postępowania głównego, sąd oceniając, czy w postępowaniu zostały dochowane
standardy ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
zasadniczo jest uprawniony do kontrolowania terminowości także postępowań
wpadkowych, łączących się ze sprawą główną. Dotyczy to również postępowania w
przedmiocie zawieszenia.
9. Jak wskazano w punkcie 2 niniejszego uzasadnienia, stosownie do art. 2
ust. 2 u.s.p.p., dokonując oceny czy w sprawie doszło do przewlekłości
I NSP 425/25
9
postępowania, przedmiotem badania jest nie tylko terminowość czynności
podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie
w sprawie, ale także ich prawidłowość.
10. Wskazać należy, że oceny zawieszenia postępowania w sprawie
III CB 14/22 Sąd Najwyższy dokonał już w sprawie I NSP 340/25. W postanowieniu
z 3 grudnia 2025 r., Sąd Najwyższy orzekł, że: „decyzje o zawieszeniu postępowań
toczących się w przedmiocie testów niezawisłości i bezstronności uznać należy za
nieprawidłowe. Podkreślić należy, że nie jest to kontrola instancyjna wydanych
postanowień, jak również ustalenia niniejszego postępowania nie mają wpływu na
ich obowiązywanie. W niniejszym postępowaniu sąd dokonuje jedynie oceny
prawidłowości podjętych czynności procesowych w aspekcie prowadzenia
postępowania dłużej, niż jest to konieczne.
Zasadność zawieszenia postępowań incydentalnych w przedmiocie
wniosków o zbadanie braku spełnienia przez sędziów Sądu Najwyższego
wyznaczonych do rozpoznania sprawy II CSKP 366/22 standardów niezawisłości i
bezstronności należy oceniać przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 173-178
k.p.c. Przede wszystkim wskazać należy, że procedura cywilna nie przewiduje
dopuszczalności zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
per analogiam, jak to uczyniono w sprawie III CB 14/22. Prowadzi to do uznania, że
podana w postanowieniu III CB 14/22 podstawa prawna jest pozorna. Norma art.
177 § 1 pkt 3 k.p.c. brzmi: „jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej
decyzji organu administracji publicznej”. Nie wiadomo zatem do czego użyte w
postanowieniu słowa „per analogiam” miałyby się odnosić, zważywszy, że dalsza
treść postanowienia zdaje się sugerować, że tą przyczyną miałyby być oczekiwane
przez sędziego, który wydał te postanowienia zmiany legislacyjne. Wystarczy
zauważyć, że władza ustawodawcza (Sejm, Senat) nie są organami administracji
publicznej, i już z tej przyczyny przywołany przepis nie może być właściwą
podstawą prawną. Dodatkowo przed Sejmem i Senatem nigdy nie toczy się żadne
postępowanie (ani sądowe, ani administracyjne), od wyniku, którego zależałby
wynik rozstrzygnięcia w zawieszonych sprawach. Jest ponadto rzeczą oczywistą,
że wśród przyczyn zawieszenia prawnie przewidzianych nie ma odwołania do
I NSP 425/25
10
hipotetycznego, przyszłego (a tym bardziej nawet nie rozpoczętego) procesu
legislacyjnego.
Brak jakiegokolwiek związku instytucji zawieszenia z potencjalnym procesem
legislacyjnym potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym »nie
można potraktować jako długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie
postępowania (dyscyplinarnego), oczekiwania strony na ewentualne zmiany
ustawodawcze (w obszarze odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów)«
(postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2023 r., II ZO 22/22). Nie budzi to
także wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego
(postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2024 r., I FSK
1035/19) i nie powinno budzić wątpliwości żadnego rozsądnego prawnika.
Powyższe oznacza, że nie mamy do czynienia z wątpliwościami
interpretacyjnymi na kanwie określonego przepisu, lecz ze zwykłym wykreowaniem
nieistniejącej podstawy prawnej dla podjętych czynności. To może prowadzić
do oczywistego wniosku, że wskazane postanowienie III CB 14/22 wydane zostało
bez podstawy prawnej (podana w nich podstawa prawna jest w sposób oczywisty
nieadekwatna).
Po drugie, wskazać należy, że dokonane postanowieniem III CB 14/22
»zawieszenie« postępowania może zostać uznane za nieuzasadnioną przeszkodę
w jego prowadzeniu, bowiem:
- nastąpiło uzależnienie wstrzymania rozpoznania sprawy od zdarzenia
przyszłego i niepewnego, które w ogóle może nie nastąpić,
- uzależnienie wstrzymania rozpoznania sprawy nastąpiło w postaci
nieznanej Kodeksowi postępowania cywilnego przeszkody
»prac legislacyjnych«,
- przeszkoda w postaci »prac legislacyjnych« trwać może nieokreślenie
długo, a nawet zawsze (w obecnej sytuacji nie podjęto żadnych działań
w tym kierunku, co więcej wyroki – wskazywane w sentencji postanowienia,
wydanego w sprawie III CB 14/22, o zawieszeniu – zawierają liczne sugestie,
w tym także być może wymagające zmiany polskiej Konstytucji RP,
co jeszcze bardziej czyni mało realnym ich pełne wdrożenie),
I NSP 425/25
11
- przeszkodę w postaci »zmian legislacyjnych« powiązano jedynie z
usunięciem bliżej nieokreślonych »wad procesowych«, co samo w sobie nie
daje żadnej odpowiedzi, co miałoby być w drodze prac legislacyjnych
usunięte, co więcej – nie ma żadnych wątpliwości, że we wskazanych
orzeczeniach mowa jest przede wszystkim o kwestiach ustrojowych,
a częściowo materialnych.
W opisywanej sytuacji warte podkreślenia jest także to, że sędzia, który
wydał postanowienie w sprawie III CB 14/22 o zawieszeniu, nie podjął dostępnych
kroków proceduralnych (np. w postaci pytania do Trybunału Konstytucyjnego,
złożenia oświadczenia o podstawach wyłączenia itp.), których rozpoznanie mogłoby
prowadzić do usunięcia wzmiankowanych »wad procesowych« lub rozwiania
wątpliwości w tym zakresie”.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela powyższą ocenę,
jak również zgadza się z konkluzją przedstawionego rozumowania, zgodnie z którą
decyzja o zawieszeniu postępowania nie miała uzasadnienia procesowego, co
oznacza, że ww. postępowanie incydentalne zostało „wprowadzone w stan
bezruchu” wadliwie, a w konsekwencji prawo skarżącej do rozpoznania sprawy
kasacyjnej II CSKP 366/22 bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.
11. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 u.s.p.p.
uznał, że w sprawie prowadzonej przed Sądem Najwyższym pod sygn.
II CSKP 366/22 doszło do przewlekłości postępowania.
12. Zgodnie z art. 12 ust. 4 u.s.p.p. uwzględniając skargę, sąd na żądanie
skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa, sumę pieniężną w wysokości od 2000
do 20 000 zł. Wysokość sumy pieniężnej, w granicach wskazanych w zdaniu
pierwszym, wynosi nie mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania
postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona
przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę pieniężną wyższą niż 500 zł
za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne
znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób
zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania.
Zważywszy, że skarżąca kwestię sumy pieniężnej całkowicie pominęła w
uzasadnieniu skargi, a zatem nie wskazała jakichkolwiek okoliczności
I NSP 425/25
12
przemawiających za przyznaniem wyższej sumy, aniżeli wynika to z podstawowego
algorytmu określonego w ustawie, Sąd Najwyższy, uwzględniając, że od
rozpoczęcia postępowania, którego dotyczy skarga, upłynęło 5 pełnych lat
kalendarzowych, w związku ze stwierdzeniem przewlekłości w sprawie,
przyznał kwotę 2500 zł.
13. Z uwagi na okoliczność, że w postanowieniu z 3 grudnia 2025 r., I NSP
340/25, Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Najwyższemu w terminie dwóch tygodni od
rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania rozważenie podjęcia m.in.
zawieszonego postępowania incydentalnego o sygn. III CB 14/22, zainicjowanego
w toku sprawy o sygn. II CSKP 366/22 wnioskiem o stwierdzenie braku spełnienia
standardów niezawisłości i bezstronności, wydanie wnioskowanego w punkcie 2.
skargi zalecenia stało się oczywiście zbędne.
14. O zwrocie uiszczonej opłaty sądowej w kwocie 200 zł Sąd Najwyższy
orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 u.s.p.p.
15. O kosztach postępowania skargowego Sąd Najwyższy orzekł na
podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 §
1 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1964), zasądzając od Skarbu Państwa –
Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego.
[P.Sz.]
[r.g.]
Adam Redzik Oktawian Nawrot Paweł Wojciechowski