I Ns 593/11

POSTANOWIENIE

Z., dnia 18 marca 2013 roku

Sąd Rejonowy w Złotoryi I Wydział Cywilny

w składzie :

Przewodniczący: SSR Agnieszka Banach

Protokolant: st. sekr. sądowy Łukasz Szliwa

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2013 roku w Z.

sprawy z wniosku Z. J.

przy udziale M. P. (1), R. H., Z. S., J. S. (1), T. J., G. P., J. H. (1), A. S. (1), J. H. (2), I. K., J. S. (2), M. K. (1) i J. S. (1) oraz małoletnich uczestników postępowania M. P. (2) i A. P. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowy G. P.

o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w sprawie o sygn. akt I Ns 446/07

postanawia:

oddalić wniosek.

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni Z. J. w złożonym wniosku domagała się zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 w sprawie nabycia udziału w gospodarstwie rolnym po A. S. (2) poprzez stwierdzenie, iż ona nabyła udział po zmarłej A. S. (2) wprost, a nie jej córki H. S. i M. K. (2).

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na podeszły wiek nie mogła uczestniczyć w rozprawach w Sądzie dotyczących nabycia spadku i została przez pozostałym uczestników postępowania wprowadzona w błąd, że do nabycia udziałów w gospodarstwie rolnym wymagane jest wyłącznie ukończenie szkoły rolniczej i dlatego zamiast przedstawić w Sądzie swoje dokumenty uprawniające do dziedziczenia z ustawy przesłała do Sądu dwa dyplomy ukończenia szkoły rolniczej swoich córek, co rozszerzyło krąg spadkobierców i utrudnia obecnie przeprowadzenie sprawy o dział spadku.

Uczestnicy postępowania: J. H. (1), T. J., M. P. (1), J. S. (1) i G. P. na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. przyłączyli się do złożonego wniosku przez wnioskodawczynię.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:

Sąd Rejonowy w Złotoryi Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 17 lutego 2004 roku w sprawie o sygn. I Ns 631/03 zmienił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 11 grudnia 1990 roku w ten sposób, że spadek po A. S. (3) zmarłym dnia 23 maja 1970 roku na podstawie ustawy i wprost nabyła wdowa po zmarłym A. S. (2) ¼ części oraz zstępni zmarłego J. S. (3), W. S., J. P. i Z. J. po 3/20 części spadku oraz R. H. i J. H. (1) po 3/40 części spadku każde z nich oraz spadek po A. S. (2) zmarłej dnia 23 maja 1985 roku na podstawie ustawy i wprost nabyli zstępni zmarłej W. S., J. S. (3), J. P. i Z. J. po1/4 części oraz R. H. i J. H. (1) po 1/10 części spadku każde z nich.

dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 631/03.

Sąd Rejonowy w Złotoryi Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 uzupełnił postanowienie Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. I Ns 631/03 zmieniające postanowienie tego Sądu z dnia 11 grudnia 1990 roku o stwierdzeniu nabycia spadku po A. i A. S. (2), w ten sposób, że wchodzący w skład spadku po A. S. (3) zmarłym dnia 23 marca 1970 r. w Z. udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy i wprost nabyły wdowa po zmarłym A. S. (2) z domu M. 1/4 części oraz wstępni zmarłego J. S. (3), W. S., J. P. z domu S. i Z. J. z domu S. po 3/20 części spadku każdy z nich oraz R. H. i J. H. (1) po 3/40 części spadku każdy z nich, natomiast wchodzący w skład spadku po A. S. (2) zmarłej dnia 23 maja 1985 roku w Z. udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy i wprost nabyły wstępne zmarłej J. P. z domu S. i J. H. (1) po 1/3 części spadku każda z nich oraz H. S. z domu J. i M. K. (1) z domu J. po 1/6 części spadku każda z nich.

Sąd Okręgowy w Legnicy Wydział II Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie o sygn. II Ca 102/09 oddalił apelację J. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia w sprawie o sygn. akt I Ns 446/07.

dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 446/07.

Wnioskodawczyni Z. J. była uczestnikiem postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 631/03 i I Ns 446/07.

dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 631/03

i I Ns 446/07.

Uczestnicy postępowania w sprawie o sygn. I Ns 446/07 wskazywali, iż wnioskodawczyni Z. J. pracowała w kołchozie na K..

dowód: - zeznania uczestnika postępowania M. P. (1) k. 132, akt

sprawy o sygn. I Ns 446/07;

- zeznania uczestnika postępowania T. J. k. 132 v., akt

sprawy o sygn. I Ns 446/07.

Z. J. w chwili rozpoznawania sprawy o sygn. I Ns 446/07 była w posiadaniu zaświadczenia Zarządu Kołchozu z dnia 17 kwietnia 1973 r. stwierdzającego, iż pracowała ona w Kołchozie od 1 stycznia 1950 roku do marca 1958 roku.

dowód: - zeznania uczestnika postępowania M. P. (1) k. 70.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 679 § 1 kpc dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Przewidziane w art. 679 k.p.c., złożenie wniosku wszczynającego postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest ograniczone w czasie tylko dla tych zainteresowanych, którzy nie byli uczestnikami postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzenia nabycia spadku. Natomiast ten, kto był uczestnikiem może to uczynić w terminie jednego roku od dnia, w którym uzyskał możność wskazania podstawy uzasadniającej dokonanie zmiany postanowienia, o ile nie mógł jej powołać w trakcie postępowania spadkowego (por. uchwałę SN z dnia 27 kwietnia 1982 r. III CZP 15/82 OSNCP 1982/8-9 poz. 118).

Z uwagi na powyższe osoba składająca wniosek o zmianę postanowienia spadkowego musi spełnić dwie przesłanki: swoje żądanie oprzeć na podstawie, której nie mogła powołać w toku zakończonego postępowania oraz wystąpić z wnioskiem przed upływem roku od dnia, w którym uzyskała tę możność.

Postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie pokazało w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wnioskodawczyni Z. J. była uczestniczką postępowania w sprawie o uzupełnienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. i A. S. (3) toczącym się przed Sądem Rejonowym w Złotoryi w sprawie o sygn. I Ns 446/07. Jak wynika z analizy akt sprawy o sygn. I Ns 446/07 Sąd doręczył wnioskodawczyni odpis wniosku, w którym była wymieniona jako uczestniczka postępowania, jak też sama składała pisma procesowe do sprawy. Okoliczność, że wnioskodawczyni nie uczestniczyła w rozprawach z uwagi na jej wiek nie zmienia oceny jej sytuacji procesowej. Jak bowiem wskazał już Sąd Najwyższy chodzi o formalny udział w postępowaniu, a nie stopień aktywności, bierność czy nawet całkowitą bezczynność zainteresowanego (tak postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r. II CKN 740/98 niepubl.).

W rozważanej sytuacji niezbędną przesłanką skutecznego domagania się przez wnioskodawczynię zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest oparcie swojego żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku wcześniejszego postępowania. Niemożliwość powołania polega na tym, że uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku nie był świadom występowania określonej okoliczności mającej wpływ na krąg spadkobierców lub wielkość przysługujących im udziałów, a wiadomość taką uzyskał już po wydaniu przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Jak wynika z zeznań uczestnika postępowania M. P. (1) ( k.70) wnioskodawczyni w chwili rozpoznawania sprawy o sygn. I Ns 446/07 była w posiadaniu zaświadczenia stwierdzającego, iż pracowała ona w Kołchozie oraz że nie przedłożyła zaświadczenia gdyż została wprowadzona w błąd przez uczestniczkę postępowania J. H. (1), iż tylko ukończenie szkoły rolniczej daje możliwość nabycia gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku. Samo twierdzenie, iż wnioskodawczyni została wprowadzona w błąd odnośnie uprawnień do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po zmarłej A. S. (2) zdaniem Sądu nie stanowi samo w sobie podstawy do zmiany postanowienia spadkowego.

Wobec tego stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, iż wnioskodawczyni wcześniej nie dysponowała zaświadczeniem Zarządu Kołchozu z dnia 26 grudnia 1973 r.

Podkreślenia wymaga także fakt, iż rozpoznając sprawę o sygn. I Ns 446/07 Sąd Rejonowy w Złotoryi posiadał wiedzę co do pracy wnioskodawczyni w kołchozie, albowiem uczestnik postępowania M. P. (1) i T. J. ( syn wnioskodawczyni) na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. (k. 132 – 132 v. akt sprawy o sygn. I Ns 446/07) wskazywali tą okoliczność.

Zatem wnioskodawczyni nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 w zakresie ustalenia kręgu spadkobierców ustawowych dziedziczących gospodarstwo rolne po zmarłej A. S. (2) mogła skutecznie podnosi stosowne zarzuty apelacyjne, czego jednak nie uczyniła.

Na marginesie wskazać jedynie należy, że z treści samego wniosku wynika, iż intencją wnioskodawczyni do żądania zmiany postanowienia spadkowego, jest wykluczenie jej córek od dziedziczenia, albowiem ich udział wyklucza przeprowadzenie postępowania o dział spadku. Okoliczność ta jednak nie może w żaden sposób stanowić podstawy o uwzględnienia żądania wnioskodawczyni.

Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.

Sygn. akt I Ns 593/11

Zarządzenie

1.  odnotować postanowienie w repertorium Ns ;

2.  kal. 21 dni .

Dnia 18 marca 2013 roku. Sędzia