I KO 84/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 22 sierpnia 2025 r.
SSN Piotr Mirek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 22 sierpnia 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Koninie
z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 431/25,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r., sygn. akt II K 431/25, Sąd
Rejonowy w Koninie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do
rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy Z.R.
oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i art. 207 § 1a k.k. w zw.
z art. 11 § 2 k.k. Sprawa ta została przekazana Sądowi Rejonowemu w Koninie
postanowieniem Sądu Okręgowemu w Koninie z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt
II Ko 85/25, w trybie art. 43 k.p.k., z uwagi na wyłączenie sędziów Sądu
Rejonowego w Turku.
W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że sędziowie orzekający w sądach
leżących w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koninie „doskonale się
znają, w większości orzekają od ponad 20 lat, są w podobnym wieku i w większości
I KO 84/25
2
przypadków razem odbywali aplikację sądową i wielokrotnie spotykali się na
szkoleniach oraz utrzymują kontakty towarzyskie”, na co wskazywał również
oskarżony.
Podniesiono również, że sędzia, któremu przydzielona została sprawa
oskarżonego zna sędziego Sądu Rejonowego w Turku X. Y., (przeciwko której
oskarżony złożył pozew cywilny) i utrzymuje z nią kontakty.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie jest zasadny i dlatego nie został uwzględniony. Wskazać
należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś
odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może
nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż
pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru
sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko
wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać
uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego
rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w
niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia jest założenie, że sam fakt znajomości sędziów
orzekających w sądach należących do tego samego okręgu, stanowi w realiach
sprawy okoliczność podającą w wątpliwość możliwość zachowania przez sędziów
orzekających w sądzie występującym z inicjatywą z art. 37 § 1 k.p.k. bezstronności
i obiektywizmu w sprawie oskarżonego.
Co do rozumienia pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości odwołać się można
do poglądu przedstawionego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27
stycznia 2021 r., III KO 114/20. Wskazano w nim, że postrzeganie zagrożenia
dobra wymiaru sprawiedliwości wyłącznie przez fakt istnienia relacji służbowych
oraz koleżeńskich sędziego pokrzywdzonego czynem zabronionym z innymi
sędziami orzekającymi w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy prowadziłoby
do niesłusznego wniosku, że w każdym wypadku, gdy sprawa w jakikolwiek sposób
dotyczy sędziego bądź sędziów pracujących w danym sądzie, to pozostali
sędziowie orzekający w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego
nie są w stanie w sposób niezawisły i rzetelny rozpoznać sprawy.
I KO 84/25
3
Jakkolwiek pogląd ten został wyrażony na gruncie innych okoliczności
faktycznych, to pozostaje aktualny również w niniejszej sprawie, która nie dotyczy
przecież żadnego z sędziów Sądu Rejonowego w Koninie.
Także i podnoszony przez Sąd Rejonowy brak zaufania oskarżonego do
sędziów orzekających we wszystkich sądach okręgu konińskiego nie uzasadnia
sięgnięcia przez Sąd Najwyższy po rozwiązanie z art. 37 k.p.k.
Wskazany w postanowieniu Sądu Rejonowego fakt znajomości sędziego,
któremu została przydzielona sprawa oskarżonego, z sędzią, przeciwko której
oskarżony złożył pozew może świadczyć jedynie o zaistnieniu okoliczności
uzasadniającej wyłączenie w trybie art. 41 k.p.k. sędziego wyznaczonego do
rozpoznania sprawy. Ma ona jednak charakter indywidualny, dotykający
konkretnego sędziego i jako taka nie może skutkować zmianą właściwości sądu w
trybie art. 37 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[r.g.]
