I KO 82/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 listopada 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie skazanego G.G.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2025 r.
sygnalizacji obrońcy skazanego istnienia podstaw do wznowienia z urzędu
postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja
2015 r., I KK 356/22, stwierdzającym brak przesłanek uzasadniających wyłączenie
SSN A.D.
postanowieniem Sądu Najwyższego
z dnia 15 maja 2025 r., I KK 356/22
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
postanowił
stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu
postępowania.
UZASADNIENIE
Obrońca oskarżonego G.G. złożył na podstawie art. 9 § 2 w zw. z art. 542 §
3 oraz w zw. z art. 439 § 1 pkt 1 w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. wniosek o
wznowienie z urzędu postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o
wyłączenie sędziego, zakończonego postanowieniem z 15 maja 2025 r. (sygn. akt I
KK 356/22) - z uwagi na fakt, że wniosek ten rozpoznał sędzia wyłączony od
orzekania z mocy ustawy na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Wniosek o
wyłączenie SSN A.D. rozpoznał SSN A.R., którego dotyczyły te same okoliczności,
które stanowiły podstawę wniosku o wyłączenie SSN A.D.
I KO 82/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Złożona sygnalizacja nie mogła okazać się skuteczna. Zgodnie z art. 540-
540b k.p.k. instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie głównie do
postępowań zakończonych prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym o
odpowiedzialności karnej. Z uwagi bowiem na treść przepisów art. 540 i 540a k.p.k.,
i wskazane w nich podstawy wznowienia postępowania, można jedynie przyjąć, że
przedmiotem wznowienia postępowania, mogą być te prawomocne zakończone
postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej
oskarżonego lub o przedmiocie procesu karnego, a nie o jakiejkolwiek kwestii
incydentalnej, chociażby istotnej dla oskarżonego, rozstrzyganej w toku
postępowania karnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 października
1997 r., II KZ 130/97, OSNKW 1998/1-2, poz.10; z 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99,
OSNKW 2001/7-8, poz.67; z 12 czerwca 2003 r., IV KZ 16/03, LEX nr 184697; z 7
maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW 2007/6, poz. 53; z dnia 29 stycznia 2008 r., IV
KO 118/07, LEX nr 346765). Skoro ten nadzwyczajny środek zaskarżenia nie
dotyczy orzeczeń o charakterze incydentalnym zapadłych w tego rodzaju
postępowaniach (zob. także postanowienia SN: z 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 59/08,
OSNwSK 2008, poz. 1715; z 11 września 2008 r., IV KZ 62/08, OSNwSK 2008, poz.
1823), to – w konsekwencji – nie dotyczy też postanowienia w przedmiocie
rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Tak dlatego, iż wydano je w
postępowaniu, jakkolwiek niewątpliwie ważnym, ale jednak ubocznym,
incydentalnym, jak również dlatego, iż owo orzeczenie w przedmiocie wyłączenia
sędziego bezspornie nie należy
do orzeczeń rozstrzygających o
odpowiedzialności karnej. Dodatkową kwestią jest fakt, iż uznaje się, również w
orzecznictwie, iż orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu
nadmienionych wyżej przepisów są także prawomocne orzeczenia wydawane w
innych, także pobocznych nurtach procesu, ale tylko pod warunkiem, że
definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii, wywołując trwałe skutki (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2013 r., II KK 144/12, OSNKW
2013/16, poz. 47). Także w piśmiennictwie wskazuje się, że możliwość wznowienia
dotyczy również postępowań ubocznych, przy czym muszą mieć one autonomiczny
I KO 82/25
3
– względem zasadniczego nurtu procesu – charakter, a więc nie mogą być z nim
związane.
Dlatego tego rodzaju orzeczenie, jak to będące przedmiotem rozpoznawanej
sygnalizacji, nie może podlegać procedurze wznowieniowej.
Mając powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
