I KK 336/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
Dnia 14 maja 2025 r.
w sprawie K. K.
skazanego z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii i in.
po rozpoznaniu na posiedzeniu
w dniu 14 maja 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Antoniego
Bojańczyka i Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie I KK 336/24 Sądu
Najwyższego,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. oraz art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka i
Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie I KK 336/24.
UZASADNIENIE
W dniu 29 sierpnia 2024 r. zarejestrowana została w Sądzie Najwyższym
pod sygnaturą I KK 336/24 kasacja obrońcy skazanego K. K. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 232/21.
Zarządzeniem z dnia 4 września 2024 r. sprawa ta została przydzielona sędziemu
Sądu Najwyższego Dariuszowi Kali. W dniu 14 marca 2025 r. wydane zostało
zarządzenie o wyznaczeniu składu orzekającego i terminu rozprawy kasacyjnej.
Zgodnie z tym zarządzeniem, skład orzekający stanowić mają sędziowie Sądu
I KK 336/24
2
Najwyższego: Dariusz Kala, Antoni Bojańczyk i Stanisław Stankiewicz. Po
otrzymaniu zawiadomienia o wyznaczonym składzie orzekającym, obrońca
skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziów Antoniego Bojańczyka i
Stanisława Stankiewicza (pismo obrońcy zawiera także żądanie przeprowadzenia
testu bezstronności wskazanych sędziów w trybie art. 29 § 5 k.p.k. o Sądzie
Najwyższym – postępowanie w tym zakresie prowadzone jest odrębnie). W
uzasadnieniu wniosku wskazano, że sędziowie Antoni Bojańczyk i Stanisław
Stankiewicz powołani zostali na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku
postępowania prowadzonego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co powoduje, że sąd z ich udziałem
jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uzasadniając
swoje stanowisko, obrońca odwołał się m.in. do orzecznictwa Sądu Najwyższego
oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia
sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora
zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą
budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Złożony przez obrońcę wniosek opiera się na okolicznościach związanych z
powołaniem sędziów Antoniego Bojańczyka i Stanisława Stankiewicza na urząd
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą
ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym trybie
prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.
uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020
I KK 336/24
3
r., BSA 1-4110-1/20; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP
2/22). Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach
nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter
systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w
przyszłości do Trybunału (por. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19,
Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19,
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20,
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).
Bezsporne jest, że okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego
Sądu Najwyższego przez sędziów Antoniego Bojańczyka i Stanisława Stankiewicza,
w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17
stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby rozstrzygali niniejszą sprawę, do naruszenia
standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego i także do przyjęcia, że
sąd z ich udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439
§ 1 pkt 2 k.p.k.
W następstwie poczynionych uwag należało wyłączyć sędziów Sądu
Najwyższego Antoniego Bojańczyka i Stanisława Stankiewicza od działu w sprawie
kasacyjnej I KK 336/24.
[PŁ]
[a.ł]
