I KK 263/25

I KK 263/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek Dnia 14 maja 2026 r. w sprawie N. K. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2026 r. na skutek wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji obrońców w sprawie o sygn. akt I KK 263/25 postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt I KK 263/ 25 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 23 lipca 2025 r., SSN Antoni Bojańczyk został wyznaczony do rozpoznania kasacji obrońców skazanych N. K., O. C. i J. E. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 18 października 2024 r., sygn. II AKa 128/24, którą to sprawę zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod sygn. I KK 263/25. I KK 263/25 2 Wnioskiem z 26 sierpnia 2025 r. obrońca skazanych wniósł o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania ww. kasacji obrońców. Zarządzeniem z 27 sierpnia 2025 r., wyznaczono do rozpoznania ww. wniosku SSN Annę Dziergawkę i zarejestrowano wniosek pod sygn. KRI 1218. Następnie, obrońca skazanych wnioskiem z 15 września 2025 r., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka. Wniosek zarejestrowano pod sygn. KRI 1244. Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że w stosunku do SSN Anny Dzieragwki zachodzą wątpliwości co do bezstronności gdyż sędzia została powołana na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Autor wniosku podniósł również, że rozpoznanie wskazanego wniosku przez tego sędziego naruszałoby zakaz nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania wniosku o wyłączenie SNN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania sprawy o sygn. I KK 263/25 należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Wbrew twierdzeniom obrońcy - przedstawione w treści wniosku okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z I KK 263/25 3 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21). Wobec powyższego należy uznać, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego. Orzekanie przez ww. sędziego nie jest także równoznaczne ze złamaniem zasady nemo iudex in causa sua. Okoliczność, że dana osoba została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS I KK 263/25 4 ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść sformułowanych w tym aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie przekłada się na ocenę przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w tym wypadku, Anny Dziergawki, zwłaszcza bez wykazania dodatkowych okoliczności, które miałyby świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego standardów niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie. Wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do sprawy czy stron, czego nie wykazał wobec SSN Anny Dziergawki autor wniosku. Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] [a.ł]