I KK 210/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 8 października 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie skazanego Ł.G.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 8 października 2025 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego
na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a
contrario
p o s t a n o w i ł
wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. i
sędziego Sądu Najwyższego A.B. pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o
wyłączenie sędziego SN M.S. i sędziego SN A.B. od rozpoznania sprawy o sygn. I
KK 210/25, z uwagi na powołanie tych sędziów na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. oraz z uwagi na treść wyroku
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 września 2025 r., C-225/22,
„R” S.A. przeciwko AW „T” sp. z o.o., w którym wskazano, że orzeczenia wydane z
udziałem sędziego powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek
Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy
I KK 210/25
2
z 8 grudnia 2017 r., powinny zostać uznane za niebyłe. Dodatkowo we wniosku
wskazano, że wskazany wyżej wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
odnosi się do orzeczeń Sądu Najwyższego wydanych w składach, w których
zasiadał sędzia powołany w 2018 r. na podstawie uchwały Krajowej Rady
Sądownictwa, której wykonanie zostało wstrzymane postanowieniem Naczelnego
Sądu Administracyjnego, wydanym na podstawie art. 388 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich należało pozostawić bez
rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.
Głównym argumentem na jaki Rzecznik Praw Obywatelskich powołał się we
wniesionym wniosku jest treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z dnia 4 września 2025 r., C-225/22, „R” S.A. przeciwko AW „T” sp. z o.o., który
wskazał, że orzeczenia wydane z udziałem sędziego powołanego na urząd
sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., powinny
zostać uznane za niebyłe oraz fakt powołania sędziego SN M.S. i sędziego SN A.B.
na urząd sędziego w powołanym wyżej trybie, mimo wstrzymania uchwały Krajowej
Rady Sądownictwa postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W pierwszej kolejności za zasadne należy uznać odwołanie się do treści art.
87 ust. 1 Konstytucji RP, w którym to przepisie zostało wskazane, że źródłami
powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja,
ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z całą
pewnością do źródeł tych nie należą wyroki TSUE, i jako takie nie mogą stanowić
podstawy wydawanych rozstrzygnięć.
Ponadto wskazać należy, że zawarte we wniosku okoliczności nie mogły
zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być
wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to
niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze
nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21
I KK 210/25
3
czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V
KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru
abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob.
postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22).
Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w
związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania
karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie
wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w
skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12
maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i
914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3
pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca
2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego
Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia
orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego
niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób
szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście
okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po
powołaniu (zob. art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym), to w tym zakresie stanowi
lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania
określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z dnia
26 stycznia 2023 r., V KK 485/21).
Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż
niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści
wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych
w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.
I KK 210/25
4
Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania sędziów,
a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą
Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. Takie
procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie
Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia
orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności
towarzyszących powołaniu tego sędziego.
Z powyższych względów wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich był
niedopuszczalny z mocy ustawy, dlatego Sąd Najwyższy pozostawił go bez
rozpoznania.
[WB]
[a.ł]
