I KK 183/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
SSN Paweł Wiliński
w sprawie D. P.
skazanego za popełnienie czynów z art. 190 § 1 k.k. i z art. 244 k.k. w zw. z art. 12
§ 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron (art. 535 § 5
k.p.k.)
w dniu 13 sierpnia 2025 r.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść od wyroku nakazowego
Sądu Rejonowego w Opolu
z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II K 605/24
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje
Sądowi Rejonowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
D. P. stanął pod zarzutem popełnienia dwóch przestępstw z art. 190 § 1 k.k. i
z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
I KK 183/25
2
Sąd Rejonowy w Opolu, wyrokiem nakazowym z 15 lipca 2024 r., uznał D. P.
za winnego zarzuconych mu czynów i wymierzył za nie dwie jednostkowe kary
ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne: roku i 2 miesięcy za popełnienie występku z art. 190 § 1
k.k. i roku za popełnienie występku z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz orzekł
karę łączną 2 lat ograniczenia wolności i środek karny z art. 41a § 1 § 4 i § 6 k.k.
Kasację od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł Prokurator Generalny na
niekorzyść D. P.. Podniósł w niej ,,rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia
naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie: art. 37a § 1 k.k.,
poprzez jego niezasadne zastosowanie w sytuacji uznania oskarżonego D. P. za
winnego popełnienia zarzuconego mu czynu ciągłego, stanowiącego występek z art.
244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i skazaniem go na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art.
57b k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k., co skutkowało niezasadnym
orzeczeniem kary ograniczenia wolności, mimo że zgodnie z art. 57b k.k. Sąd
skazując oskarżonego za przestępstwo określone w art. 12 § 1 k.k. zobligowany był
wymierzać mu karę pozbawienia wolności w wysokości powyżej dolnej granicy
ustawowego zagrożenia do podwójnej wysokości górnej granicy ustawowego
zagrożenia, co z uwagi na ustawowe zagrożenie przypisanego oskarżonemu
występku z art. 244 k.k. winno skutkować wymierzeniem mu kary pozbawienia
wolności w wysokości co najmniej 4 miesięcy, co tym samym wykluczało orzeczenie
kary zamiennej w postaci ograniczenia wolności zamiast pozbawienia wolności,
przez co doszło również do rażącej obrazy art. 500 § 1 k.p.k., w myśl którego wydanie
wyroku nakazowego było niedopuszczalne w sytuacji, gdy z mocy prawa wykluczone
było orzeczenie kary zamiennej zamiast pozbawienia wolności; rażące i mające
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a
mianowicie art. 43a § 2 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia środka karnego
w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy stosownie do treści powołanego
przepisu art. 43a § 2 k.k., orzeczenie tego środka w wysokości co najmniej 5000 zł
było w tym przypadku obligatoryjne”. Przy tak sformułowanych zarzutach Prokurator
Generalny wniósł o uchylenie punktu II wyroku nakazowego i przekazanie sprawy w
tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.
I KK 183/25
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 57b k.k. skazując za przestępstwo będące czynem ciągłym sąd
wymierza karę przewidzianą za przypisane sprawcy przestępstwo w wysokości
powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia do podwójnej wysokości górnej
granicy ustawowego zagrożenia. Jednocześnie procedowanie na podstawie
przepisu statuującego karę orzekaną za przestępstwo będące czynem ciągłym (art.
57b k.k.) wyklucza zastosowanie dobrodziejstwa z art. 37a § 1 k.k., albowiem jeżeli
sąd jest zobligowany wymierzyć karę powyżej dolnej granicy ustawowego
zagrożenia to jednocześnie nie może wymierzyć kary rodzajowo łagodniejszej. Skoro
więc D. P. stanął pod zarzutem popełnienia w ramach czynu ciągłego występku
niestosowania się do orzeczonego środka karnego w postaci kontaktowania się z
pokrzywdzonym (art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.) ustawowo zagrożonego karą
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, to oznaczało, że orzekający Sąd
uznając go winnym tego czynu powinien był, mając na uwadze treść art. 57b k.k. i
art. 500 § 1 k.p.k. a contrario, przeprowadzić rozprawę i uznając zasadność tego
zarzutu orzec karę minimalną 4 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art.
43a § 2 k.k. obligatoryjnie orzec wymieniony w tym przepisie środek karny.
W tej sytuacji nie pozostawało nic innego jak uchylić zaskarżony wyrok
nakazowy w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Opolu.
[J.J.]
[r.g.]
