I KK 165/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 października 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie J. G. skazanego z art. 284 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu
w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z 29 listopada 2024 r. sygn. akt II AKa 395/24 utrzymującego w mocy
wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z 18 czerwca 2024 r. sygn. akt III K 72/22,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 29 listopada 2024 r. sygn. akt II
AKa 395/24 na skutek apelacji oskarżonego i prokuratora utrzymał w mocy wyrok
Sądu Okręgowego w Legnicy z 18 czerwca 2024 r. sygn. akt III K 72/22, którym to
oskarżony J.G. został uznany winnym przestępstwa z art. 299 § 1 k.k. w zw. z art.
299 § 5 i 6 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które to na podstawie art. 299 § 5 k.k. w
zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 309 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch)
miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 500 (pięciuset) stawek
dziennych po 50 zł (pięćdziesiąt złotych) każda (pkt I wyroku).
I KK 165/25
2
Ponadto, sąd I instancji na podstawie art. 299 § 7 k.k. orzekł od oskarżonego
przepadek korzyści pochodzących z przestępstwa w kwocie 489 305,56 zł (pkt II
wyroku) oraz na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz
zajmowania stanowisk prezesa, członka zarządu, członka rady nadzorczej spółki na
okres lat 8 (pkt III wyroku).
Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł obrońca skazanego
zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
1. rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 299 § 1 i 5 k.k. polegającego na
błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że skazany J. G. swoim
zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa prania brudnych pieniędzy
działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, pomimo że ustalony
w sprawie stan faktyczny wskazuje na brak spełnienia ustawowych znamion
tego przestępstwa;
2. rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 299 § 1 i 6 k.k. polegającego na
błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że skazany J.G. swoim
zachowaniem wyczerpał znamiona tak kwalifikowanego przestępstwa prania
brudnych pieniędzy osiągając znaczną korzyść majątkową w kwocie
489 305,56 zł podczas gdy ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje na brak
spełnienia znamion tego przestępstwa z uwagi na brak dowodów
wskazujących na wypłatę przez skazanego środków pieniężnych za
pośrednictwem bankomatów z rachunku bankowego B. w kwocie 163 950 zł
przy zaniechaniu ustalenia przez sąd kto, kiedy i gdzie dokonał wypłaty ww.
kwoty oraz zaniechania ustalenia na jaki cel została wykorzystana kwota
325 355,56 zł niepobrana z rachunku bankowego spółki B., w tym czy na
bieżące funkcjonowanie ww. oraz braku upoważnienia skazanego do
dostępu do rachunku bankowego spółki;
3. rażącego naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść
wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3
k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 458 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art.
I KK 165/25
3
410 k.p.k. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz
oparcie rozstrzygnięcia jedynie o część zgromadzonego w sprawie materiału
dowodowego bez jego wszechstronnego rozważenia i nierozważeniu
wszystkich zawartych zarzutów i wniosków w apelacji skazanego zgodnie
z zasadami i regułami wyrażonymi w przywołanych przepisach,
a w szczególności zasadą rzetelnego procesu, zasadą swobodnej oceny
dowodów oraz zasadą rozważenia wszystkich zarzutów wskazanych w
środku odwoławczym oraz wydanie wyroku przez sąd II instancji w oparciu o
niepełną ocenę i analizę materiału dowodowego jak i niewystarczające
wskazanie motywów przemawiających za utrzymanie w mocy zaskarżonego
wyroku w zakresie winy i sprawstwa J.G., a polegającego na zaniechaniu
dokonania wszechstronnej kontroli odwoławczej poprzez:
a) nienależyte rozważenie dowodów zgromadzonych w sprawie
w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia kto, kiedy i gdzie
dokonał wypłaty kwoty 163 950 zł za pośrednictwem bankomatów z
rachunku spółki B.,
b) pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy
okoliczności na jaki cel została wykorzystana kwota 325 355,56 zł
niepobrana z rachunku bankowego spółki B. w tym czy została
wykorzystana na bieżące funkcjonowanie w/w spółki,
c) zaniechanie ustalenia czy przelane środki pieniężne w łącznej
kwocie 489.305,56 zł na rachunek bankowy B. pochodziły
z legalnego źródła ze spółki R. sp. z o.o. w C.,
d) pominięcie, iż spółka R. sp. z o.o. w C. jest spółką legalnie
działającą, której spektrum działalności jest zagospodarowanie
odpadów,
e) pominięcie zeznań P. F. i A.D. w przedmiocie umowy
brokerskiej jak i okresu oraz rodzaju współpracy pomiędzy R. sp. z
o.o., a firmą B. przy istnieniu rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i
nieprawomocnego uniewinnienia świadków od popełnienia
I KK 165/25
4
zarzucanych im czynów, co ma wpływ na ocenę zasadności zarzutu
aktu oskarżenia,
f) nienależyte rozważenie dowodów zgromadzonych w sprawie
w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia ilości jak i danych
osobowych, z którymi skazany miał działać w procederze
przestępczym, co ma wpływ ma kwalifikację prawną czynu,
4. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku
tj. art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez zaniechanie dokonania ustalenia kto,
kiedy i gdzie dokonał wypłaty kwoty 163.950 zł za pośrednictwem
bankomatów z rachunku spółki B., na jaki cel została wykorzystana kwota
325 355,56 zł niepobrana z rachunku bankowego spółki B. w tym czy na
bieżące funkcjonowanie spółki, czy przelane środki pieniężne w łącznej
kwocie 489 305,56 zł na rachunek bankowy B. pochodziły z legalnego
źródła, pominięcia zeznań P. F. i A.D. w przedmiocie umowy brokerskiej jak i
okresu oraz rodzaju współpracy pomiędzy R. sp. z o.o., a firmą B. przy
istnieniu rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nieprawomocnego
uniewinnienia świadków od popełnienia zarzucanych im czynów,
zaniechania ustalenia ilości jak i danych osobowych, z którymi skazany miał
działać w procederze przestępczym.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie w całości
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu we Wrocławiu.
W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Podniesione w kasacji obrońcy zarzuty okazały się oczywiście bezzasadne,
co skutkowało rozpoznaniem tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez Sąd
Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k. Oczywiście
bezzasadna jest bowiem kasacja kwestionująca jedynie ustalenia faktyczne, jednak
nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym zarzutem rażącego
I KK 165/25
5
naruszenia prawa procesowego bądź materialnego, sprowadzającym się do
polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym przez sądy obu instancji materiałem
dowodowym, a w sprawie nie wystąpiły uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k.
Dopuszczalność dokonywania w postępowaniu kasacyjnym przez Sąd
Najwyższy własnych ustaleń faktycznych i własnej oceny dowodów, wykluczają
ograniczenia przewidziane w art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k., które sprowadzają
zadania sądu kasacyjnego jedynie do sprawdzenia sposobu ich dokonania,
w szczególności, czy sądy orzekające w obu instancjach nie dopuściły się rażącego
naruszenia reguł postępowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne,
a w konsekwencji więc i na treść wyroku (zob. postanowienie SN z 24 stycznia
2023 r. sygn. II KK 598/22 i cyt. tam orzecznictwo). Kontrola ta realizowana jest,
co do zasady tylko przez pryzmat zarzutów kasacji. Z tym jednak oczywistym
zastrzeżeniem, iż chodzi o zarzuty mające rzeczywiście kasacyjny charakter (art.
523 k.p.k.), a nie tylko określone tak przez autora kasacji, a będące, w istocie
zarzutami apelacyjnymi (postanowienie SN z 27 lutego 2007 r. sygn. akt II KK
310/06).
O tym, iż zarzuty mają charakter pozorny, a faktycznie zmierzają do
podważenia dokonanych ustaleń faktycznych, świadczy to, iż z zarzutem z art. 438
pkt 3 k.p.k. mamy do czynienia zawsze, gdy skarżący uważa, że brak jest dowodów
wystarczających na przypisanie skazanemu sprawstwa i winy, a stwierdzenie ich
jest wynikiem nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie [por. postanowienie
Sądu Najwyższego (dalej SN) z 27 maja 2002 r. sygn. akt V KKN 314/01].
In concreto tak właśnie jest. Wszystkie zarzuty z kasacji obrońcy jednoznacznie
zmierzają do zakwestionowania ustaleń w zakresie sprawstwa i winy skazanego.
Zdaniem skarżącego błędy w tym zakresie wynikają z jednej strony z wadliwości
dowodów i z dowolności w ich ocenie pod pozorem nieprawidłowości w kontroli
odwoławczej zaś z drugiej, z rzekomo błędnej wykładni przepisów prawa
materialnego. Skarżący nie ma jednak racji. Co więcej, obrońca w tym
nadzwyczajnym środku odwoławczym podnosi zarzuty kasacyjnie niedopuszczalne
w świetle przebiegu kontroli instancyjnej w przedmiotowej sprawie (zarzuty obrazy
prawa materialnego), a przy tym częściowo powiela te podnoszone już uprzednio w
I KK 165/25
6
apelacji, w odniesieniu do których Sąd II instancji wypowiedział się w uzasadnieniu
swojego orzeczenia.
W odniesieniu do zarzutów obrazy prawa materialnego stwierdzić należy,
iż są one oczywiście bezzasadne z dwóch zasadniczych przyczyn. Po pierwsze,
sąd odwoławczy nie mógł obrazić przepisów art. 299 § 1 i 5 k.k. oraz art. 299 § 1 i 6
k.k., ponieważ przepisów tych nie stosował. Nie oceniał on przecież na nowo
zgromadzonych dowodów, nie prowadził postępowania dowodowego oraz nie
czynił własnych ustaleń faktycznych. W konsekwencji czego nie stosował on zatem
wyszczególnionych przez skarżącego przepisów prawa materialnego, gdyż
utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji. Po drugie, sformułowane przez skarżącego
zarzuty obrazy prawa materialnego (oraz pozostałe zarzuty kasacji) sprowadzają
się w istocie do kwestionowania ustaleń faktycznych, co zostało już uprzednio
podniesione wprost w zwyczajnym środku odwoławczym i wyczerpująco omówione
przez sąd w toku kontroli instancyjnej (s. 8-24 uzasadnienia wyroku). Przypomnieć
i podkreślić bowiem należy, iż zarzut obrazy prawa materialnego ma charakter
samoistny i zasługuje na uwzględnienie wówczas, gdy sąd dokona błędnej wykładni
normy prawnej, albo błędnie zastosuje dany przepis, który nie odpowiada
ustalonym faktom, ewentualnie dokona zaniechania zastosowania przepisu, w
sytuacji gdzie to zastosowanie będzie obowiązkowe (zob. postanowienie SN z 4
kwietnia 2024 r. sygn. akt IV KK 89/24). Tymczasem skarżący w apelacji nie
podnosił nawet zarzutów obrazy prawa materialnego, a domagał się weryfikacji i
korekty ustaleń faktycznych. W realiach przedmiotowej kasacji, owe zarzuty uznać
zatem należy także za skierowane przeciwko orzeczeniu sądu meriti. Tak więc
formuła zarzutów i towarzysząca im argumentacja, w realiach przedmiotowej
sprawy, nie mogła doprowadzić do zasadnego zakwestionowania prawidłowości
wykładni art. 299 § 1 i 5 k.k. oraz art. 299 § 1 i 6 k.k., dokonanej przez sąd I
instancji.
Za zasadne nie mogły zostać uznane także zarzuty dotyczące przekroczenia
granic swobodnej oceny dowodów oraz oparcia przez sąd II instancji
rozstrzygnięcia jedynie o część zebranego w sprawie materiału (zarzut nr 3 – w
kasacji jako pkt 2), a także zaniechania ustalenia kto kiedy i gdzie dokonał wypłaty
wskazanej kwoty (zarzut nr 4 – w kasacji jako pkt 3). W orzecznictwie kasacyjnym
I KK 165/25
7
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, iż sąd odwoławczy nie może naruszyć art.
7 k.p.k. ani art. 410 k.p.k., gdy tylko kontroluje zastosowanie tych przepisów, ale
sam ich nie stosuje. Art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. mogą
zostać naruszone przez sąd odwoławczy w sytuacji, gdy sąd ten poczynił własne
ustalenia faktyczne, odmienne od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia
pierwszoinstancyjnego i w konsekwencji, wydał orzeczenie reformatoryjne. Może to
mieć miejsce, gdy sąd odwoławczy ocenia odmiennie zgromadzone w sprawie
dowody albo gdy uzupełnia przewód sądowy i przeprowadza dowody. Wtedy
wówczas dokonuje on własnej oceny dowodów na podstawie art. 7 k.p.k., zaś gdy
przeprowadza dowody, to zobowiązany jest do ujawnienia wszystkich istotnych
okoliczności na rozprawie apelacyjnej - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i
sporządzenia uzasadnienia spełniającego wymogi art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.
(postanowienia SN: z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV KK 340/21 oraz z 3 marca
2022 r. sygn. akt V KK 379/21). Niemniej analiza treści uzasadnienia wyroku sądu
odwoławczego nie potwierdza także naruszeń związanych z obrazą art. 433 § 2
k.p.k. bądź art. 457 § 3 k.p.k., tj. naruszenia standardów prowadzenia kontroli
instancyjnej. Przypomnieć bowiem należy, iż sposób realizacji tegoż obowiązku jest
pochodną jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu
pierwszej instancji, z drugiej zaś treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która
ma wspierać te zarzuty. Jeżeli bowiem sąd pierwszej instancji w swoim
uzasadnieniu dokonał wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych
okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją
szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny
przedstawił argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach,
które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez sąd pierwszej
instancji, uprawnia sąd odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w
znacznym zakresie oraz odesłania do argumentacji przedstawionej przez sąd I
instancji, a która dotyczyła kwestii stanowiącej podstawę zarzutu apelacji
(postanowienie SN z 11 października 2022 r. sygn. akt V KK 332/22). Zestawiając
więc uzasadnienia sporządzone przez sądy obu instancji - traktowanych w
zaistniałej sytuacji procesowej jako integralną całość
I KK 165/25
8
- z zarzutami odwoławczymi w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się
braku rzetelności w przeprowadzonej kontroli apelacyjnej. Podniesione przez
obrońcę zarzuty związane z obrazą art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. i błędem w ustaleniach
faktycznych oraz towarzysząca im argumentacja zostały w toku postępowania
odwoławczego rozważone czego przejawem są szczegółowe, obszerne i przede
wszystkim wyczerpujące wywody sądu II instancji (s. 8-24 uzasadnienia wyroku),
co do poszczególnych dowodów wymieniając konkretne dowody składające się na
ostateczny kształt ustaleń faktycznych (s. 22-23 uzasadnienia wyroku), w tym
potwierdzenie przekazania na rachunek spółki B. środków finansowych
w łącznej wysokości 489 306 zł (s. 18, 23 uzasadnienia wyroku). Uzasadnienie
wyroku sądu odwoławczego w pełni odpowiada więc wymogom określonym w art.
457 § 3 k.p.k. i stanowi przejaw rzetelnego wywiązania się przez sąd z obowiązków
wynikających z art. 433 § 2 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono o oddaleniu kasacji jako
oczywiście bezzasadnej, rozstrzygając o kosztach w myśl art. 637a k.p.k. w zw. z
art. 636 § 1 k.p.k.
[WB]
[r.g.]
