I KK 100/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 lipca 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
SSN Jarosław Matras
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w sprawie M.J.
skazanego za czyn z art. 178 § 1 k.k. i art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 lipca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim
z dnia 18 lipca 2025 r., sygn. akt II K 165/25,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim do ponownego rozpoznania.
SSN Paweł Wiliński
SSN Zbigniew Puszkarski
SSN Jarosław Matras
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim, z dnia 18 lipca 2025 r.,
sygn. akt II K 165/25, oskarżonego M.J. uznano za winnego popełnienia zarzucanego
mu czynu, z tym przyjęciem, że stanowi występek z art. 178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. i
I KK 100/26
2
art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to wymierzono mu karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby.
Nadto, zobowiązano oskarżonego do informowania sądu za pośrednictwem kuratora
o przebiegu okresu próby poprzez składanie pisemnie kuratorowi, nie rzadziej niż co
6 miesięcy, informacji o swojej aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zawodowej
oraz ewentualnych toczonych postępowaniach karnych i wykroczeniowych.
Orzeczono także wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych przez okres 3 lat oraz zasądzono od oskarżonego świadczenie
pieniężne w kwocie 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając
go w całości, na niekorzyść oskarżonego M.J. i zarzucając:
„rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa
karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 k.k., poprzez dokonanie jego
błędnej wykładni i w konsekwencji zaniechanie zakwalifikowania zachowania
M.J. na podstawie tego przepisu oraz jego niezastosowanie w podstawie
skazania i wymiaru kary oraz przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej czynu
przypisanego oskarżonemu z art. 178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k., polegającego na prowadzeniu w dniu 17 lipca 2025 r. w
ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i
niezastosowaniu się do decyzji Starosty z dnia 6 lutego 2012 r. o cofnięciu
uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz do zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres jednego roku,
orzeczonego prawomocnie za przestępstwo z art. 180a k.k. wyrokiem
nakazowym Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 7 marca 2025 r.
sygn. akt II K 41/25, podczas gdy M.J. dopuścił się tego czynu w okresie
obowiązującego go, orzeczonego w związku ze skazaniem za powyższe
przestępstwo, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych,
wykonywanego w okresie od 4 kwietnia 2025 r. do 4 kwietnia 2026 r., czym
wyczerpał znamiona art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
co w konsekwencji rodziło po stronie Sądu meriti obowiązek orzeczenia nie
czasowego, tylko dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
I KK 100/26
3
mechanicznych (art. 42 § 3 k.k.) oraz obowiązek orzeczenia świadczenia
pieniężnego w wysokości wyższej niż zasądzona, a to w kwocie co najmniej 10
000 zł (art. 43a § 3 k.k.), jak również stosownie do dyspozycji art. 69 § 4 k.k.,
przy jednoczesnym braku uznania, że zachodzi szczególnie uzasadniony
wypadek, nie dostarczało podstaw do zastosowania dobrodziejstwa
warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności”.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w
całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim do
ponownego rozpoznania.
M.J. w odpowiedzi z dnia 2 kwietnia 2026 r. wskazał, że w jego ocenie
kasacja jest bezzasadna.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Podniesione w kasacji uchybienie w postaci rażącego naruszenia przepisu
prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 k.k., poprzez dokonanie
jego błędnej wykładni i w konsekwencji zaniechanie zakwalifikowania zachowania
M.J. na podstawie tego przepisu oraz jego niezastosowanie w podstawie skazania i
wymiaru kary oraz przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego
oskarżonemu z art. 178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. i art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
znajduje potwierdzenie w treści zaskarżonego wyroku.
Sąd I instancji skazał M.J. za prowadzenie w dniu 17 lipca 2025 r. w stanie
nietrzeźwości pojazdu mechanicznego, m.in. w warunkach niezastosowania się do
wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim sygn. akt II K 41/25, na mocy
którego w czasie popełnienia przypisanego mu czynu wykonywany był wobec niego
środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
obowiązujący przez okres jednego roku. Wspomnianym wyrokiem nakazowym Sądu
Rejonowego w Krośnie Odrzańskim z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt II K 41/25, M.J.
został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. na grzywnę w wysokości
150 stawek dziennych po 30 zł oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów
I KK 100/26
4
mechanicznych przez okres jednego roku. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 4
kwietnia 2025 r. i od tego dnia wykonywany był wskazany wyżej środek kamy.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego wynika natomiast,
że z kwalifikacji prawnej czynu Sąd wyeliminował art. 178a § 4 k.k. uznając, że M.J.
dopuścił się zarzucanego mu czynu nie będąc uprzednio skazanym w warunkach art.
178a § 1 k.k. Taka wykładnia prawa jest jednak błędna. Brzmienie art. 178a § 4 k.k.
nie pozostawia bowiem wątpliwości, że jeżeli sprawca czynu z art. 178a § 1 k.k.
dopuścił się go w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów
mechanicznych podlega surowszej, niż przewidziana w art. 178a § 1 k.k.,
odpowiedzialności karnej, w związku ze skazaniem za dowolne przestępstwo, za
które orzeczono ten środek karny. A zatem, choć M.J. nie był uprzednio skazany w
warunkach art. 178a § 1 k.k., to swoim zachowaniem wyczerpał ostatni z
alternatywnych zespołów znamion stypizowanych w art. 178a § 4 k.k., co obligowało
Sąd meriti do zastosowania wobec niego dyspozycji tego typu kwalifikowanego
występku.
Prawidłowy proces subsumpcji w tej sprawie, z równoczesną identyfikacją
pomijalnego zbiegu przepisów ustawy karnej w relacji art. 178a § 4 k.k. do art. 244
k.k., determinował po stronie Sądu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim obowiązek
zakwalifikowania czynu przypisanego M.J. jako wypełniającego znamiona występku
z art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 180a k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k., jak również
obowiązek zastosowania art. 178a § 4 k.k. w związku z art. 11 § 3 k.k. w podstawie
wymiaru kary.
Niewątpliwie opisane wyżej uchybienie miało istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, ponieważ zastosowanie właściwego przepisu i
zakwalifikowanie zachowania oskarżonego jako wyczerpującego m.in. dyspozycję
art. 178a § 4 k.k. rodziło po stronie Sądu meriti obowiązek orzeczenia nie czasowego,
tylko dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42
§ 3 k.k.) oraz obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości wyższej
niż zasądzona, bo w kwocie co najmniej 10.000 zł (art. 43a § 3 k.k.), jak również
stosownie do dyspozycji art. 69 § 4 k.k., przy jednoczesnym braku uznania, że
zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, nie dostarczało podstaw do
I KK 100/26
5
zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary
pozbawienia wolności.
W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać
do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie Odrzańskim, który,
uwzględniając powyższe rozważania, dokona weryfikacji zastosowanej kwalifikacji
prawnej czynu i w konsekwencji również orzeczonych sankcji karnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
SSN Paweł Wiliński
SSN Zbigniew Puszkarski
SSN Jarosław Matras
[WB]
[r.g.]
