I GSK 1184/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1322/18 w sprawie ze skargi O. w O. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Wyrokiem z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1322/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę O. w O. (dalej: skarżący, stowarzyszenie, strona, beneficjent) na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego (dalej: organ) z 5 czerwca 2018 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.

Od wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie, zaskarżając orzeczenie w części– w zakresie zobowiązania do zwrotu odsetek od kwoty 6 779 733,58 jak od zaległości podatkowych za okres od dnia 18.07.2012 r. do dnia 21.11.2016 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu II instancji do dnia zwrotu w kwocie 3 127 130 zł.

Na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. pełnomocnik spółki wniósł o umorzenie postępowania przed NSA jako bezprzedmiotowego, gdyż skarżąca została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Na dowód powyższego pełnomocnik strony przedłożył odpis z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy z uwagi na to, że ustanie którejkolwiek z nich uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania.

Prawomocne wykreślenie spółki z KRS skutkuje ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Niewątpliwie w przypadku prawomocnego wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców KRS nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest bezprzedmiotowość postępowania, stanowiąca przesłankę jego umorzenia (por. postanowienia NSA: z 2 października 2019 r., II OSK 2729/17; z 28 października 2015 r., II FSK 2689/15; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który - na podstawie z art. 193 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w tym przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie.

Mając zatem na uwadze, że prawomocne wykreślenie skarżącej Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego spowodowało bezprzedmiotowość postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jego umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a.