I CZ 76/18

Sygn. akt I CZ 76/18

POSTANOWIENIE

Dnia 19 września 2018 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
‎SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca)
‎SSN Roman Trzaskowski

w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezydenta W.
‎przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) Przedsiębiorstwa Budowlano-Montażowego (...) Przedsiębiorstwa Państwowego w upadłości likwidacyjnej w W.
‎o zapłatę,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 19 września 2018 r.,
‎zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt V ACa (…),

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa Budowlano - Montażowego „(...)” Przedsiębiorstwa Państwowego w W. na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta W. kwotę 3 694 050 zł z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty od kwot: 1 872 309,44 zł od dnia 21 stycznia 2013 r., 741 516,63 zł od dnia 18 lutego 2013 r., 1 080 223,93 zł od dnia 13 marca 2015 r. (pkt I), zaś w pozostałym zakresie (strona powodowa domagała się zapłaty kwoty 11 019 333,52 zł z ustawowymi odsetkami), powództwo oddalił (pkt II) oraz rozstrzygnął o zasadzie ponoszenia przez strony kosztów procesu (pkt III).

Apelacje wywiodły obie strony. Strona powodowa zaskarżyła powyższy wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę kwoty 715 898 zł z odsetkami oraz orzekającej o kosztach procesu, zaś strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w części uwzględniającej powództwo (pkt I) i rozstrzygającej o kosztach procesu, domagając się jego zmiany przez oddalenie powództwa w całości.

Wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…), uwzględniając częściowo apelację pozwanego zmienił wyrok Sądu Okręgowego w pkt I przez nadanie mu brzmienia: „zasądza od Syndyka Masy Upadłości (...) Przedsiębiorstwa Budowlano - Montażowego „(...)” Przedsiębiorstwa Państwowego w W. w upadłości likwidacyjnej na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta W. kwotę 3 694 050 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 1 421 249,18 zł od dnia 19 lutego 2013 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 2 262 800,82 zł od dnia 14 marca 2015 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo o odsetki w pozostałym zakresie” (pkt 1); oddalił apelację strony pozwanej w pozostałym zakresie (pkt 2), zaś apelację strony powodowej w całości (pkt 3), oraz zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego (pkt 4).

W skardze kasacyjnej pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości, wnosząc o jego zmianę przez oddalenie powództwa w całości. Ostatecznie w odpowiedzi na wezwanie o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wskazaną w skardze kasacyjnej wartością przedmiotu zaskarżenia (3 694 050 zł), a opisem zakresu zaskarżenia (w całości wyrok Sądu drugiej instancji), pozwany precyzując ten zakres wskazał, że obejmuje on pkt 1, 2 i 4.

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanego na pkt pierwszy wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skoro w punkcie pierwszym tego wyroku uwzględniono apelację pozwanego w części co do należności odsetkowej, to rozstrzygnięcie wydane w tym zakresie nie pociąga za sobą dla pozwanego jakiegokolwiek pokrzywdzenia i jest zgodne z jego interesem. Pozwany nie powołał żadnych argumentów uzasadniających odmienny pogląd, w tym odnoszących się do przesłanek publicznoprawnych.

W zażaleniu pozwany wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego. Zarzucił, iż pomimo wniosku o oddalenie powództwa w całości zarówno Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny zasądziły od pozwanego kwotę 3 694 050 zł, z tym że Sąd Apelacyjny zmniejszył wysokość odsetek.

W odpowiedzi na zażalenie reprezentująca Skarb Państwa Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o jego oddalenie z zasądzeniem od pozwanego kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przesłanką formalno-prawną dopuszczalności skargi kasacyjnej jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia sądu drugiej instancji (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2015 r., V CSK 450/14, nie publ., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2015 r., V CSK 450/14 nie publ.). W braku jego wykazania skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.

Sąd drugiej instancji, orzekając reformatoryjnie, uwzględnił częściowo apelację pozwanego w zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął o należności odsetkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Apelacyjny nie zasądził ponownie zasądzonej już przez Sąd Okręgowy należności głównej w kwocie 3 694 050 zł. Rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji co do istoty sprawy zawarte w punkcie pierwszym obejmowało oddalenie powództwa w części, w jakiej Sąd pierwszej instancji zasądził ustawowe odsetki od kwoty 2 613 826,07 zł (1 872 309,44 + 741 516,63) za okres do 18 lutego 2013 r. oraz od kwoty 1 192 576,89 zł (różnica pomiędzy kwotami 2 613 826,07 i 1 421 249,18) za okres od 19 lutego 2013 r. do 12 marca 2015 r. i od kwoty 2 273 800,82 zł (różnica pomiędzy kwotami 3 694 050 i 1 421 249,18) za dzień 13 marca 2015 r. Dla przejrzystości rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, Sąd drugiej instancji, nadając brzmienie punktowi I wyroku Sądu pierwszej instancji, powtórzył jego treść w takim zakresie, w jakim nie ulegało zmianie rozstrzygnięcie zawarte w pkt I wyroku Sądu pierwszej instancji. Oczywistym jest, że w tej części Sąd drugiej instancji nie orzekał co do istoty sprawy. Strona powodowa nie skarżyła korzystnego dla niej rozstrzygnięcia zawartego w pkt I wyroku Sądu pierwszej instancji. Zatem, orzeczenie co do istoty sprawy w punkcie pierwszym wyroku Sądu Apelacyjnego zawiera oddalenie powództwa w zakresie opisanej wyżej części należności odsetkowej i jest korzystne dla strony pozwanej. Natomiast merytoryczne rozstrzygnięcie apelacji pozwanego w części odnoszącej się do należności głównej i uwzględnionych odsetek (tj. 3 694 050 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 1 421 249,18 zł od dnia 19 lutego 2013 r. do dnia zapłaty i od kwoty 2 262 800,82 zł od dnia 14 marca 2015 r. do dnia zapłaty) jest zawarte w punkcie drugim, w którym Sąd Apelacyjny oddalił w pozostałym zakresie apelację pozwanego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c.), bowiem skarga kasacyjna została prawomocnie odrzucona jedynie w części.

jw