I CSK 981/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
19 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.Z.
z udziałem S.Ł.,K.Z.1,I.Ł.,E.J.,E.B.,E.K.,T.Ł.,M.R.,M.Ł.,P.Z. i P.P.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej M.Ł.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie
z 14 sierpnia 2024 r., II Ca 1536/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża M.Ł. kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz
K.Z., E.J., P.Z. i K.Z.1, pozostawiając ich wyliczenie
referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
I CSK 981/25
2
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uczestnik
M.Ł. powołał się na przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
W ocenie skarżącego występujące w sprawie zagadnienie prawne i potrzeba
wykładni art. 172 § 1 k.c. sprowadzały się do ustalenia, czy do nabycia własności
nieruchomości objętej wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia wystarcza wykazanie,
że posiadacz samoistny władał częścią nieruchomości, jeżeli jednocześnie wyrażał
wolę władania jako właściciel całością nieruchomości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że wniosek o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok
podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) – odrębne i
samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Wynika to z odmiennej funkcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, która polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne
rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione z punktu widzenia jej
publicznoprawnych celów. Cele te sprawiają, że ocena podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia ma następczy charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym
zweryfikowaniem powodów przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania.
Złożona skarga kasacyjna nie odpowiadała tym wymaganiom, ponieważ
argumentacja mająca służyć uzasadnieniu przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania została scalona z uzasadnieniem podstaw kasacyjnych. Ujęcie takie
zapoznaje sens szczególnego wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c.,
uniemożliwia w istocie Sądowi Najwyższemu ocenę przyczyn kasacyjnych (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13, z dnia 5
kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, z dnia 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17 i z dnia 10
maja 2018 r., I CSK 800/17), których zbadanie musi poprzedzać analizę zasadności
I CSK 981/25
3
zarzutów wypełniających podstawy kasacyjne i – już z tego powodu – stoi na
przeszkodzie przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Niezależnie od tego należało zauważyć, że wątpliwość podniesiona we
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odrywała się od wiążących
Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Zakładała, że wnioskodawczyni z małżonkiem władali tylko częścią nieruchomości
objętej żądaniem wniosku. Tymczasem Sąd Okręgowy jednoznacznie nie zgodził
się z poglądem apelującego uczestnika, jakoby wnioskodawczyni i jej mąż nie
korzystali z całości nieruchomości, odwołując się m.in. do zeznań świadków i zasad
logiki, przy uwzględnieniu, że obie działki składające się na nieruchomość objętą
wnioskiem tworzą jeden kompleks. Sąd Okręgowy wskazał również, czego nie
można kwestionować, że korzystanie z lasu, czy łąki ma inny charakter niż z gruntu
rolnego, a fakt niekorzystania – nawet przez wiele lat – z tego rodzaju gruntów nie
musi oznaczać braku władztwa. W innym zaś miejscu uzasadnienia – oddalając
wniosek dowodowy uczestnika oparty na założeniu, że H.Z. i K.Z. posiadali co
najwyżej część nieruchomości – stwierdził jasno, że stanowiska uczestnika nie
podziela, ponieważ z materiału dowodowego wynika, iż osoby te korzystały nie
tylko z gruntu rolnego, choć korzystanie z poszczególnych części nieruchomości
różniło się intensywnością i zakresem.
W tym kontekście uzupełniająco należało przypomnieć, że instrumentem
dokonywania ustaleń kształtujących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia są również
zasady logiki i doświadczenia życiowego (art. 231 k.p.c.), a ocena prawidłowości
tego rodzaju wnioskowań pozostaje poza kognicją Sądu Najwyższego (por. wyroki
Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17 i z dnia 23 czerwca
2020 r., V CSK 506/18).
Z powołanych wyżej przyczyn nie można było również uznać, by skarga
kasacyjna była oczywiście uzasadniona, co wymaga wykazania, że zaskarżone
orzeczenie jest wadliwe w sposób elementarny i widoczny już prima vista (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr
10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Wniosek ujawniał ponadto
I CSK 981/25
4
w tym względzie sprzeczność, jasne jest bowiem, że albo w sprawie występują
istotne zagadnienie prawne i potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa albo
też skarga jest zasadna w sposób oczywisty, co zakłada niewystępowanie w
sprawie żadnej kwalifikowanej potrzeby wykładni przepisów prawa ani też żadnych
zagadnień prawnych (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia
2011 r., II UK 24/11, z dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14 i z dnia 18 października
2016 r., I UK 466/15).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 520 § 3, art. 98 § 11 i art.
108 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy
orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
