I CSK 962/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
28 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T. spółki akcyjnej w S.
przeciwko Skarbowi Państwa – P. w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej T. spółki akcyjnej w S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 27 listopada 2025 r., I AGa 32/25,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od T. spółki akcyjnej w S. na rzecz Skarbu Państwa
- Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5 400 zł
(pięciu tysięcy czterystu złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania
kasacyjnego
wraz
z
odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
T. spółce akcyjnej w S. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 27 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z
powództwa T. Spółki Akcyjnej w S. przeciwko Skarbowi Państwa P. w S., o zapłatę,
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 13 grudnia
2024 r., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II).
I CSK 962/26
2
Wyrok został zaskarżony przez stronę powodową. Jako uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona powodowa wskazała,
że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Strona pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o
odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie
to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających
wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich
uzasadnienie.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
I CSK 962/26
3
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić
to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia
prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło
do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8
października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC
2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy
rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2
sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium.
Miarkowanie kary umownej jest przejawem prawa sądu do ingerencji w
stosunki umowne. Katalog kryteriów pozwalających na zmniejszenie kary umownej
jest otwarty, a decyzja sądu o miarkowaniu lub odmowie redukcji tej kary jest silnie
warunkowana okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy (zob. uchwała SN z 6
listopada 2003 r., III CZP 61/03, OSNC 2004, nr 5, poz. 69, wyrok SN z 13 czerwca
2003 r., III CKN 50/01, wyrok SN z 6 maja 2004 r., II CK 261/03, wyrok SN z 16
stycznia 2009 r., III CSK 198/08, wyrok SN z 2 kwietnia 2014 r., IV CSK 416/13,
wyrok SN z 12 lutego 2015 r., IV CSK 276/14). Tymczasem Sąd Najwyższy nie jest
uprawniony do weryfikowania w ramach kontroli kasacyjnej ustaleń faktycznych
poczynionych przez sądy powszechne (art. 3983 § 3 k.p.c.). Trzeba jednocześnie
podkreślić, że Sąd Apelacyjny szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.
Podkreślił, że powód nie poniósł żadnej szkody, a wręcz przeciwnie odniósł
korzyść, w szczególności nie zapłacił kar umownych podwykonawcom. Nie ma
jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że taka ocena prawna jest oczywiście wadliwa.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U z 2024 r. poz. 1192 ze
zm.).
I CSK 962/26
4
Aleksander Stępkowski
(ŁW)
[a.ł]
