I CSK 934/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
11 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.L. i K.L.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 13 grudnia 2024 r., I ACa 1679/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej na rzecz J.L. i K.L. po 1350
(jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia
zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 16 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił, że umowa
o kredytu mieszkaniowego zawarta 21 lipca 2008 r. pomiędzy powodami a Bank1
spółką akcyjną w G. jest nieważna w całości; zasądził od Bank spółki akcyjnej w W.
łącznie na rzecz J.L. i K.L. 96 231,06 PLN z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
od 19 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanego łącznie na rzecz
I CSK 934/26
2
powodów 8 202,17 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 19 grudnia
2020 r. do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 13 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację
pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 §
1 pkt 2 i 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów
prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
I CSK 934/26
3
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Skarżący nie wykazał powołanej we wniosku przesłanki w rozumieniu
powyżej wyjaśnionym. Ze stanowisk prezentowanych w orzecznictwie Sądu
Najwyższego wynika, że jeżeli wierzytelność aktywna stała się wymagalna
wcześniej niż wierzytelność pasywna, to retroaktywny skutek potrącenia nie
obejmie odsetek powstałych w okresie od dnia wymagalności wierzytelności
aktywnej, od której naliczane są odsetki, do dnia powstania wymagalności
wierzytelności pasywnej (zob. postanowienia SN: z 13 czerwca 2025 r., I CSK
768/25; z 16 kwietnia 2026 r., I CSK 1035/25; z 24 marca 2026 r., I CSK 638/25 i z
23 kwietnia 2026 r., I CSK 1622/25). Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela
to stanowisko. Nie zachodzi zatem potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu
Najwyższego w tym przedmiocie.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś
wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w zakresie stosowania
prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom.
I CSK 934/26
4
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego
do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej
instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem
postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
[SOP]
