I CSK 802/17

Sygn. akt I CSK 802/17

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2018 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Paweł Grzegorczyk

w sprawie z powództwa A. P.
‎przeciwko (…) Bank (…) S.A. w W.
‎o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 maja 2018 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powódki
‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt VI ACa (…),

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca A. P. powołała się na jej oczywistą zasadność, która miała wynikać z naruszenia art. 378 § 1 w związku z art. 372 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 k.p.c. przez nierozważenie żadnego z twierdzeń, zarzutów i wniosków sformułowanych przez powódkę w odpowiedzi na apelację strony przeciwnej. Skarżąca nie wskazała we wniosku żadnych przepisów prawa materialnego.

Jak wyjaśniano wielokrotnie w judykaturze Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.) oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zarzuty oczywiście uzasadniają zasadność wniesionego środka zaskarżenia. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156).

Skarżąca nie wykazała istnienia tak rozumianej przyczyny kasacyjnej. Podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest naruszenie prawa przez sąd meriti, nawet jeśli jest ono jednoznaczne, lecz to, że uchybienie to skutkowało oczywistą – w przedstawionym wcześniej rozumieniu – zasadnością skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230, z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl., z dnia 21 kwietnia 2017 r., I CSK 660/16, niepubl., i z dnia 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwalała stwierdzić, że stan taki miał rzeczywiście miejsce; co więcej – podstawy skargi i ich uzasadnienie w istocie kierowały się przeciwko ocenie dowodów i ustaleniom faktycznym dokonanym w postępowaniu apelacyjnym, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.).

Podkreślenia wymagało, że postępowanie kasacyjne nie jest kontynuacją postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi dokonanymi w prawomocnym wyroku (art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Z utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego wynika z kolei, że sąd drugiej instancji, w przyjętym w kodeksie postępowania cywilnego modelu apelacji pełnej, władny jest na równi z sądem pierwszej instancji dokonywać ustaleń faktycznych, w tym bez potrzeby ponawiania przeprowadzonych uprzednio dowodów (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7 - 8, poz. 124 i z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Przepis art. 378 § 1 k.p.c. obliguje sąd apelacyjny do odniesienia się do zarzutów apelacji, nie zaś argumentów zawartych w odpowiedzi na apelację, wspierających stanowisko Sądu pierwszej instancji. Na marginesie należało zauważyć, że wniosek powódki o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na apelację został odrzucony, z materiału sprawy nie wynikało natomiast, aby powódka uzyskała zezwolenie Sądu Apelacyjnego na złożenie pisma przygotowawczego (art. 207 § 3 zdanie drugie w związku z art. 391 § 1 k.p.c.).

W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano również, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej, a konsekwentnie także jej przyjęcia do rozpoznania, wyłącznie w szczególnych sytuacjach, gdy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji całkowicie wyklucza poddanie go kontroli kasacyjnej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1997 r., II CKN 112/97, niepubl., z dnia 11 maja 2000 r., I CKN 272/00, niepubl., z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 65/01, niepubl., i z dnia 15 kwietnia 2016 r., I CSK 278/15, niepubl. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r., III CSK 293/12, OSNC 2013, nr 12, poz. 148). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2 w związku z art. 102, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

aj