I CSK 75/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
19 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.P.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 29 czerwca 2023 r., V ACa 459/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2 zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz M.P. 5400 zł
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, na skutek
apelacji pozwanego, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie
z 20 grudnia 2021 r., skracając okres, za który należały się powodowi odsetki
ustawowe za opóźnienie i uwzględniając podniesiony przez pozwanego zarzut
zatrzymania (pkt I), a w pozostałym zakresie oddalił apelację (pkt II) i rozstrzygnął
o kosztach postępowania (pkt III).
I CSK 75/24
2
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,
zaskarżając go w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powołał się na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) przejawiającą się
w zastosowaniu przez Sąd drugiej instancji art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu
walutowego, z pominięciem tego, że umowa zawierała postanowienia
umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu – według wyboru kredytobiorcy – w walucie
obcej albo walucie polskiej. Wskazał ponadto, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy w razie
wyeliminowania z umowy postanowień odsyłających do tabeli kursów banku,
możliwe byłoby jej utrzymanie i wykonywanie w oparciu o postanowienia
umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o jej odrzucenie w zakresie
punktu pierwszego wyroku Sądu Apelacyjnego oraz o odmowę przyjęcia skargi do
rozpoznania w pozostałym zakresie, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz
powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Postanowieniem z 16 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie
odrzucił skargę kasacyjną w odniesieniu do punktu pierwszego wyroku Sądu
Apelacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Skargę kasacyjną można uznać za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych
w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to
zatem jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego
o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu
rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą
I CSK 75/24
3
i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa (zob.
postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r.,
I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października
2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).
Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną, co wykazał
sam skarżący, poświęcając aż 31 punktów skargi (5 stron) dla udowodnienia tezy
przeciwnej. Gdyby skarga w rzeczywistości była rzeczywiście uzasadniona, nie
byłoby konieczne prowadzenie w tej mierze obszernego wywodu, a wystarczałoby
jedno krótkie stwierdzenie. Argument skarżącego co do oczywistego uzasadnienia
skargi opiera się na założeniu, że zawarta umowa była umową kredytu walutowego
a nie denominowanego albo indeksowanego. Sąd II instancji szczegółowo
uzasadnił, dlaczego w rzeczywistości tak nie jest, a wywodowi temu nie można
odmówić racjonalności.
Przechodząc do sformułowanego przez skarżącego zagadnienia prawnego,
wskazać należy, że art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. odnosi się wyłącznie do problemu
o charakterze prawnym, którego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne
trudności. Jego rozstrzygnięcie powinno przyczynić się do rozwoju prawa (zob. np.
postanowienia SN: z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17; z 19 kwietnia 2018 r.,
I CSK 709/17; z 24 kwietnia 2018 r., IV CSK 552/17; z 16 maja 2018 r., II CSK
15/18, i z 29 stycznia 2025 r., I CSK 1655/24; z 10 czerwca 2025 r., I CSK 711/24).
Obecnie nie budzi żadnych wątpliwości, że konsumenta nie wiążą
postanowienia uprawniające bank do jednostronnego określania kursu waluty,
w oparciu o który wyliczano rozmiar zobowiązań kredytobiorcy (art. 3851 § 2 k.c.).
Ich wyeliminowanie czyni niemożliwym dokonanie odpowiednich przeliczeń celem
wyznaczenia wysokości zobowiązań z umowy kredytu. W punkcie drugim uchwały
pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr
12, poz. 118), Sąd Najwyższy wskazał, że w razie niemożliwości ustalenia
wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub
denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Na podstawie
art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej
i wiąże Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie.
I CSK 75/24
4
Formułując zagadnienie prawne, skarżący przyjmuje, że możliwa była
wypłata kwoty kredytu w walucie obcej, co odbiega od ustaleń co do treści stosunku
prawnego między stronami przyjętych przez Sąd Apelacyjny. Podzielić trzeba
jednak te ostatnie ustalenia, z których wynika, że wypłacana przez bank kwota
kredytu miała zostać przelana na rachunek bankowy dewelopera w walucie,
w jakiej był prowadzony, czyli – jak wynika z umowy – w złotych. To przesądza, że
zamiarem pozwanego było wypłacenie powodom kwoty kredytu w złotych i czyni
sformułowane zagadnienie prawne nieprzydatnym dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania w pozostałym zakresie (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11, 3 i 4 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych. Sąd Najwyższy nie zasądził zwrotu kosztów
poniesionych na opłatę skarbową od pełnomocnictwa, gdyż nie można ich uznać za
koszt niezbędny w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. Pełnomocnik, który złożył
odpowiedź na skargę kasacyjną, był umocowany do reprezentowania powoda
przed Sądem Najwyższym już na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do
pozwu.
Marcin Krajewski
(E.M.)
[SOP]
