I CSK 697/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
27 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.D. i S.T.
przeciwko syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 23 lipca 2024 r., I ACa 121/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od syndyka masy upadłości Bank spółki
akcyjnej
w
W.
na
rzecz
B.D.
i S.T. po 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych
tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie
w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia syndykowi
masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
do dnia zapłaty.
(a.z.)
UZASADNIENIE
I CSK 697/25
2
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 23 lipca 2024 r. pozwany syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne:
Czy postanowienie umowy kredytu mające charakter klauzuli abuzywnej może być
uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości (art. 84 ust. 1 ustawy z dnia
28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, dalej: „pr. up.”) wobec tego, że
postanowienie prowadzi do upadku umowy na skutek usunięcia z niej klauzul
abuzywnych, a zatem utrudnia ono osiągnięcie celu postępowania upadłościowego
jakim jest pełne zaspokojenie wierzycieli, poprzez skutek w postaci upadku umowy
kredytu zawartej przez kredytodawcę i brak spłaty rat takiego kredytu do masy
upadłości?
Powodowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o odmowę przyjęcia
jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Problem przedstawiony przez skarżącego, na tle ustaleń faktycznych
poczynionych w przedmiotowej sprawie, nie spełnia powyższych wymagań,
ponieważ na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa sądowego w sprawach
dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych denominowanych lub
I CSK 697/25
3
indeksowanych do waluty obcej (w szczególności franka szwajcarskiego) nie ma
już on przymiotu nowości.
Ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy nie ma wpływu na ocenę abuzywnego
charakteru postanowień umów, które zawarł z konsumentami, jak również na
powstające z mocy prawa skutki ich abuzywności, gdyż oceny czy postanowienie
umowne jest niedozwolone (art. 3851 § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili
zawarcia umowy (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2). Abuzywne klauzule
indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością
na korzyść kredytobiorcy, chyba że następczo udzieli on świadomej i wolnej zgody
na te klauzule i w ten sposób przywróci ich skuteczność z mocą wsteczną
(zob. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 7 maja
2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy
uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie. Suma zwrotu kosztów została rozdzielona na powodów w częściach
równych zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 16 listopada 2023 r., III CZP
54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).
Maciej Kowalski
(a.z.)
[SOP]
