I CSK 618/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
15 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M.T. i T.T.
z udziałem E.S., K.S., M.Ł., J.Ł., G.L., K.W., R.K., B.S., W.K., R.K. i E.W.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej M.T. i T.T.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie
z 13 sierpnia 2024 r., V Ca 2404/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(K.G.)
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
I CSK 618/25
2
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wnioskodawcy M.T. i
T.T. powołali się na istotne zagadnienie prawne, tj. kwestię zasiedzenia udziału we
współwłasności nieruchomości według rzeczywistego stanu posiadania
samoistnego i w oderwaniu od zasad wynikających z prawa spadkowego. Wskazali
również, w tym samym aspekcie, na potrzebę wykładni przepisów prawnych.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest
natomiast wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo
że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita
wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w
judykaturze w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych,
które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13
czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
I CSK 618/25
3
Bliższa analiza wniosku – w zestawieniu z motywami zaskarżonego
postanowienia – nie pozwalała przyjąć, by w sprawie wystąpiły powołane przyczyny
kasacyjne.
Problem zasiedzenia nieruchomości w razie współposiadania samoistnego
nie stanowi novum i był wielokrotnie przedmiotem rozważań ze strony Sądu
Najwyższego. W szczególności, w powołanej we wniosku uchwale z dnia 26
stycznia 1978 r., III CZP 96/77, OSNCP 1978, nr 11, poz. 195, Sąd Najwyższy
wywiódł, że w takim przypadku przedmiotem nabycia własności w drodze
zasiedzenia może być udział w nieruchomości, przy czym domniemywa się, że
udziały są równe, chyba że z okoliczności sprawy, a w szczególności z zakresu
zajmowanych przez współposiadaczy pomieszczeń w nieruchomości wynika co
innego. Nie stoi to jednak na przeszkodzie stwierdzeniu nabycia przez zasiedzenie
fizycznej części nieruchomości objętej wyłącznym władaniem, jeżeli wydzielenie tej
części jest możliwe. Stanowisko to było wielokrotnie powtarzane w późniejszym
orzecznictwie (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009
r., III CSK 229/08 i z dnia 22 czerwca 2022 r., II CSKP 389/22).
Na tym tle należało zauważyć, że wbrew sugestiom wniosku oddalenie
apelacji wnioskodawców nie wynikało z przyjęcia przez Sąd Okręgowy odmiennej
lub sprzecznej z powołanym orzecznictwem koncepcji zasiedzenia w przypadku
współposiadania, lecz niewykazania przez wnioskodawców, iż samodzielnie władali
nieruchomością w szerszym zakresie aniżeli wynikałoby to z udziału, co do którego
Sąd Okręgowy stwierdził na ich rzecz nabycie nieruchomości w drodze
zasiedzenia. W szczególności, Sąd Okręgowy nie uznał, aby nabycie przez
zasiedzenie dającej się fizycznie wydzielić części nieruchomości nie było możliwe;
nie przyjął również koncepcji, która zakładałaby stwierdzenie zasiedzenia w
oderwaniu od rzeczywistego stanu posiadania. Stwierdził natomiast, że
wnioskodawcy nie posiadali nieruchomości w obszarze, który odpowiadałby
udziałowi w wysokości […] części. Ustalenie to pozostawało wiążące dla Sądu
Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
I CSK 618/25
4
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,
Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
