I CSK 595/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
27 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie ze skargi S. w S. o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z 11 maja 2011 r., I
Ns 652/10, wydanego w sprawie z wniosku O. w S. z udziałem S. w S.
o stwierdzenie zasiedzenia,
na skutek skargi kasacyjnej S. w S.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 26 sierpnia 2024 r., I Ca 397/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od S. w S. na rzecz O. w S. 1350 zł zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił
postanowienie Sądu Rejonowego w Sieradzu z 10 maja 2024 r. w ten sposób, że
oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z 11 maja 2011 r., którym Sąd
I CSK 595/25
2
stwierdził, że O. nabyła przez zasiedzenie własność bliżej określonej w
postanowieniu nieruchomości.
Uczestniczka S. w S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego, zaskarżając to postanowienie w całości. Skarżąca wskazała, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż Sąd
drugiej instancji wskutek pobieżnej i tendencyjnej oceny materiału dowodowego
dokonał odmiennych ustaleń niż Sąd pierwszej instancji, całkowicie niezgodnych
z rzeczywistym stanem faktycznym, naruszając przy tym przepisy prawa
materialnego i procesowego przedstawione w uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni O. w S. wniosła o
odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od uczestniczki na
rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi
nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest
ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi
jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka w postaci oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów
podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy
prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo
I CSK 595/25
3
procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na
oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą
i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie oraz nauce prawa, na
zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście
błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do
wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne
twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje
podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu (zob. postanowienia
SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22;
z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23,
i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).
Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną.
Wbrew założeniu przyjętemu w skardze kwalifikacja charakteru posiadania
jako samoistnego bądź zależnego nie jest ustaleniem faktycznym. Choć wiąże się
ona ściśle z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, stanowi jednak ich ocenę
prawną. Nie można zatem zarzucić Sądowi drugiej instancji, że w oparciu o te same
dowody zakwalifikował posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię jako
samoistne, a nie zależne, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji.
Jednocześnie nie sposób – jak chciałaby tego skarżąca – zarzucić Sądowi
drugiej instancji, że ocenił ustalone okoliczności faktyczne bez należytej
wnikliwości. Sąd Okręgowy wyjaśnił, dlaczego odmiennie interpretuje wyrażenie
przez prezesa zarządu uczestniczki w piśmie z 18 października 1973 r. zgody na
wejście na nieruchomość celem budowy zlewni mleka oraz na powzięcie uchwały
na walnym zebraniu o przekazaniu nieruchomości nieodpłatnie na rzecz
wnioskodawczyni. Sąd ad quem wskazał również na inne okoliczności, które
sugerowały, że wnioskodawczyni nie zachowywała się, jakby sprawowała władztwo
nad cudzą, a nie własną rzeczą. W tym kontekście w szczególności wskazać należy
na uzyskanie pozwolenia na budowę, wydzielenie działki, wybudowanie zlewni
mleka, uiszczanie podatków, a także opłacanie ubezpieczenia budynku. Sąd zwrócił
również uwagę na 30-letni brak sprzeciwu uczestniczki na używanie terenu, co
pozwalało wnioskodawczyni wywodzić, że włada jak właściciel. Wszystkie te
I CSK 595/25
4
okoliczności w powiązaniu z domniemaniem wynikającym z art. 339 k.c. nie
pozwalają uznać, że przyjęta kwalifikacja władztwa nad nieruchomością jako
posiadania samoistnego była oczywiście bezzasadna.
Mając powyższe na względzie, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11, 3 i 4 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt
6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
(E.M.)
[r.g.]
