I CSK 572/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
25 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.D.
przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 27 września 2023 r., I ACa 31/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od
pozwanego na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego w
kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 3 czerwca 2022 r., Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od
pozwanego P. spółki z o.o. w P. na rzecz powódki R.D. kwotę 63 843,24 zł z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot cząstkowych wskazanych w
sentencji i kosztami postępowania, oddalił dalej idące powództwo i orzekł o
kosztach postępowania. Apelacja pozwanego została oddalona wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z 27 września 2023 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną,
I CSK 572/24
2
opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Pozwany podniósł, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne
dotyczące tego, czy odszkodowanie z tytułu poniesionych kosztów na rewitalizację
akustyczną (art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r.
Prawo ochrony środowiska – jedn. tekst: Dz.U. z 2024 r., poz.54, dalej: „p.o.ś.”
lub art. 129 ust. 2 p.o.ś. samodzielnie) należne jest bez względu na to, czy strona
powodowa w rzeczywistości poniosła takie koszty w stosunku do swojej
nieruchomości, czy też do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej
konieczne jest uprzednie poniesienie kosztów takiej rewitalizacji. Czy
odszkodowanie przyznane formalnie z tytułu poniesienia nakładów akustycznych ze
względu na brak spełnienia przez budynki mieszkalne wymagań normowych, w
sytuacji gdy nakłady te nie zostały przez właścicieli nieruchomości uprzednio
poniesione, stanowi w rzeczywistości odszkodowanie z tytułu utraty wartości
nieruchomości w rozumieniu art. 129 ust. 2 p.o.ś. Jeżeli odpowiedź na pytanie
I CSK 572/24
3
powyżej będzie twierdząca, to czy przyznane stronie powodowej odszkodowanie w
takiej sytuacji z dwóch tytułów (spadek wartości nieruchomości oraz zwrot kosztów
poniesionych w celu spełnienia wymagań technicznych (akustycznych)), nie
stanowi naruszenia zasady pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 k.c.), poprzez
podwójne zrekompensowanie stronie powodowej straty związanej z
niedostosowaniem akustycznym budynku do wymogów wynikających z OOU.
W nawiązaniu do tej przyczyny kasacyjnej należy podnieść, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i
dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia
jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji
rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa
oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale
także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18
września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżący
powinien sformułować to zagadnienie w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez
sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390
k.p.c., zawrzeć we wniosku pogłębiony wywód prawny uzasadniający zgłoszone
wątpliwości, wykazać zasadność proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a
także wadliwość rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu
prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2
grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).
We wniosku o przyjęcie skargi pozwany wywodził, że wbrew stanowisku
Sądu Apelacyjnego, powódka może domagać się odszkodowania jedynie w
przypadku uprzedniego poniesienia przez nią nakładów na rewitalizację akustyczną
jej budynku mieszkalnego usytuowanego w strefie wewnętrznej obszaru
ograniczonego użytkowania ustanowionego dla portu lotniczego Ławica.
W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiedział się na
temat charakteru odszkodowania z art. 129 p.o.ś. w związku z istotą ograniczeń w
prawie własności wynikających z wprowadzenia ograniczonego obszaru
użytkowania związanego z działalnością portu lotniczego (zob. wyroki Sądu
I CSK 572/24
4
Najwyższego z 24 listopada 2016 r., II CSK 113/16, z 6 maja 2010 r., II CSK
602/10, z 25 maja 2012 r., I CSK 509/11, OSNC 2013, nr 2, poz. 26, z 21 sierpnia
2013 r., II CSK 578/12, OSNC 2014, nr 4, poz. 47, z 29 listopada 2012 r., II CSK
254/12, postanowienie z 24 lutego 2010 r., III CZP 128/09). Przedstawione przez
skarżącego zagadnienie prawne dotyczy odpowiedzialności odszkodowawczej za
szkodę akustyczną powstałą w obszarze ograniczonego użytkowania, w kontekście
art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 p.o.ś. Problematyka ta, odnosząca się do
możliwości dochodzenia odszkodowania z tytułu kosztów osłony akustycznej w
odniesieniu do budynków istniejących w strefie wewnętrznej obszaru
ograniczonego użytkowania, w dacie orzekania w przedmiocie przedsądu nie
stanowi już jednak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia
przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie to jest bowiem przedmiotem wypowiedzi Sądu
Najwyższego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 29 listopada 2012 r., II CSKP
254/12, 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23, 7 lutego 2025 r., II CSKP 289/23 i II
CSKP 373/23), w których przyjęto, że koszty rewitalizacji akustycznej mogą być
dochodzone jako element szkody, niezależnie od ich faktycznego poniesienia.
Wszystkie powyższe orzeczenia przyjmują funkcjonalną wykładnię przepisów, która
uwzględnia ochronę konstytucyjnych zasad prawa własności (art. 64 Konstytucji
RP) oraz zasady słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP).
Stanowisko to zostało także potwierdzenie m.in. w postanowieniach Sądu
Najwyższego: z 27 marca 2024 r., I CNP 33/23, z 27 czerwca 2024 r., I CNP
114/23; z 20 września 2024 r., I CSK 2305/23; z 27 lutego 2025 r., I CSK 2021/23; z
27 lutego 2025 r., I CSK 3242/23 i z 23 stycznia 2025 r., I CSK 198/24). Obecnie
ukształtowała się zatem wiodąca linia orzecznicza co do zagadnienia prawnego
sformułowanego w skardze kasacyjnej, co eliminuje potrzebę ponownej wypowiedzi
Sądu Najwyższego w tym przedmiocie.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania
kasacyjnego na rzecz powódki, która wniosła w terminie odpowiedź na skargę
kasacyjną, orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 i
art.99 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1935 ze zm.).
I CSK 572/24
5
(A.D.)
[a.ł]
