I CSK 53/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
23 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 23 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.H. i J.H.
przeciwko Bank S.A. w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank S.A. w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 12 czerwca 2024 r., I ACa 1855/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank S.A. w W. solidarnie na rzecz B.H. i J.H.
5400 (pięć tysięcy czterysta złotych) zł kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego
postanowienia zobowiązanemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 13 października 2022 r., XIII C 777/20, Sąd Okręgowy
w Poznaniu ustalił nieważność umowy kredytu zawartej pomiędzy powodowymi
kredytobiorcami, a pozwanym bankiem i zasądził od banku na rzecz
kredytobiorców łącznie 74 250,75 CHF z odsetkami,
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Poznaniu
uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części ustalającej nieważność umowy i w tym
zakresie umorzył postępowanie oraz oddalił apelację banku w pozostałym zakresie.
I CSK 53/25
2
Sąd drugiej instancji ustalił, że 23 stycznia 2008 roku powodowie zawarli
z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu w wysokości 456 000
zł, denominowanego we frankach szwajcarskich (CHF), na okres 180 miesięcy,
wypłaconego w trzech transzach. W umowie określono, że wysokość transzy
kredytu w CHF zostanie określona według kursu kupna CHF, zgodnie z „Tabelą
kursów” obowiązującą w banku w dniu wypłaty transzy. O wysokości
wykorzystanego kredytu w CHF, wysokości odsetek w okresie karencji oraz
wysokości rat kapitałowo - odsetkowych w wyżej wymienionej walucie bank miał
informować kredytobiorców w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania
kredytu na zasadach określonych w umowie.
Każda transza kredytu była wypłacana w złotych, przy jednoczesnym
przeliczeniu na CHF według kursu kupna obowiązującego w banku w dniu
wykorzystania danej transzy. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona
została w CHF, a ich spłata następować miała w złotych po uprzednim przeliczeniu
rat i należnych odsetek według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą
kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty. Aneksem z 20 października 2011 r.
umożliwiono kredytobiorcom dokonywanie spłat kredytu w CHF.
Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy nie były indywidualnie
uzgodnione, gdyż swoboda kredytobiorców sprowadzała się do określenia kwoty
potrzebnego im kredytu i jego przeznaczenia. Treść umowy została przygotowana
jednostronnie przez bank, co stwarza domniemanie, iż nie było indywidualnych
negocjacji. Umowa zawiera postanowienia wprowadzające mechanizm indeksacji i
wyznaczające kursy walut, które określają główne świadczenia stron, jednak te
postanowienia nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Instytucje
finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia
przez nich świadomych i rozważnych decyzji, tymczasem bank nie udowodnił, że
zrealizował ciążący na nim obowiązek informacyjny.
Sąd Apelacyjny ocenił, że postanowienia umowy odwołujące się w zakresie
ustalania kursu waluty CHF do wewnętrznych tabel kursów banku są niedozwolone.
Usunięcie abuzywnych postanowień z umowy skutkuje brakiem możliwości
ustalenia kursu wymiany i oprocentowania, a w konsekwencji brakiem możliwości
I CSK 53/25
3
wykonywania umowy w obowiązującym dotychczas kształcie. Łącząca strony
umowa, po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych, które określają
główne świadczenia stron i są elementami przedmiotowo istotnymi umowy
kredytowej, nie może być w dalszym ciągu wykonywana, zaś w polskim systemie
prawnym nie ma przepisu, który nadawałby się do uzupełnienia luki powstałej
wskutek eliminacji abuzywnego postanowienia wprowadzającego do umowy
klauzulę indeksacyjną.
Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i
wniósł o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów
prawnych wywołujących istotne rozbieżności w orzecznictwie tj.:
1) czy możliwe jest usunięcie klauzuli abuzywnej wyłącznie w zakresie
odniesienia do stosowania przez bank tabel kursowych i przeprowadzenie tego
działania z jednoczesnym uwzględnieniem pierwotnej woli obu stron umowy co do
istotnych postanowień umowy kredytu oraz uwzględnieniem charakteru, ogólnej
systematyki i całokształtu postanowień umowy, przy jednoczesnym . uwzględnieniu
interesu konsumenta i dobrych obyczajów.
2) czy rekonstrukcja taka może nastąpić, poprzez sięgnięcie do przepisu
prawa o charakterze dyspozytywnym, tj. art. 41 Prawa wekslowego lub art. 358 k.c.,
w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 23 października 2008 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Bank nie objął wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania zagadnienia
abuzywności postanowień umowy przewidujących dokonywanie przeliczeń złotych
na CHF i odwrotnie kursami ustalanymi jednostronnie przez bank. Natomiast
uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do
rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż:
1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub
denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów;
I CSK 53/25
4
2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej
w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w
pozostałym zakresie.
Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają
przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po
usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu
drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych
ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy, jako umowy kredytu
indeksowanego do waluty obcej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. kredytobiorcom przysługuje od skarżącego
zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
(G.N.-J.)
[a.ł]
