I CSK 53/22

Sygn. akt I CSK 53/22

POSTANOWIENIE

Dnia 2 czerwca 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Beata Janiszewska

w sprawie z powództwa […] Banku Spółki Akcyjnej w W.
‎przeciwko P. G.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 czerwca 2022 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej pozwanego

od wyroku Sądu Okręgowego w S.
‎z dnia 20 lipca 2020 r., sygn. akt IV Ca […],

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od P. G. na rzecz […] Bank Spółki Akcyjnej w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,

3. oddala wniosek radcy prawnego M. C. o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemu P. G.

UZASADNIENIE

Pozwany P. G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w S., oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w sprawie o zapłatę z powództwa [...] Bank S.A. w W.. W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do ww. przepisów Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji
‎w przedmiocie przyjęcia skargi do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o czym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej.

Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez
‎Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę
‎powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający,
‎w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny przy tym jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

Stanowisko o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej uzasadniono tym, że „sądy obu instancji dokonały w ocenie skarżącego naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i postępowania, co skutkowało uwzględnieniem powództwa w całości”. Następnie podniesiono, że roszczenie powoda wynika z umowy kredytu konsumenckiego, co „skutkuje daleko idącą możliwością dominacji podmiotu profesjonalnego jakim jest instytucja bankowa”, a problem ten „jest szczególnie istotny w chwili obecnej, kiedy ujawnione zostają liczne nadużycia ze strony instytucji bankowych, które […] stosują w umowach zawieranych z konsumentami klauzule niedozwolone, które skutkują nadmiernym ich obciążeniem finansowym”. Stanowisko skarżącego zamykało się w przytoczeniu cytowanych wyżej, niesprecyzowanych naruszeń prawa oraz w wyrażeniu opinii o dopuszczaniu się przez banki nieokreślonych bliżej nadużyć wobec konsumentów.

Powyższe okoliczności nie świadczą o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Skarżący nie przedstawił w stosownej części skargi (art. 398⁴ § 2 in fine k.p.c.) argumentacji prawnej, a jedynie opinię o nietrafności zapadłych w sprawie rozstrzygnięć sądów obu instancji oraz naruszaniu interesów konsumentów przez bliżej niesprecyzowane podmioty z sektora bankowego. Wywody te nie odnoszą się jednak do konkretnej sprawy i nie zawierają nawet próby wykazania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Na marginesie wypada przypomnieć, że
‎w postępowaniu ze skargi kasacyjnej przedmiotem kontroli jest orzeczenie sądu drugiej instancji, a zatem dostrzegane przez skarżącego, niedookreślone bliżej naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji nie mogłoby mieć znaczenia dla oceny zasadności skargi kasacyjnej. Także odniesienie motywów wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania do zarzutów skargi kasacyjnej nie prowadzi do wniosku, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
‎z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone
‎w art. 398⁹ § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono stosownie do wyniku sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu podlegał oddaleniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że wniesienie oczywiście nieuzasadnionego środka zaskarżenia koliduje z zasadami profesjonalizmu i nie stanowi udzielenia pomocy prawnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2018 r., I CZ 111/18). Pogląd ten należy odnieść do przedsądowego etapu oceny skarg kasacyjnych, z tym zastrzeżeniem, że na wspomnianym etapie badaniu nie podlega zasadność skargi, lecz wykazanie przez skarżącego, iż w sprawie wystąpiła jedna z przyczyn kasacyjnych uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Ocena sposobu sporządzenia skargi, w tym wywodów w przedmiocie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, nie przemawia za stwierdzeniem, że zasadne byłoby wydatkowanie środków publicznych na wynagrodzenie pełnomocnika świadczącego skarżącemu pomoc prawną z urzędu.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c., orzeczono,
‎jak w sentencji postanowienia.