I CSK 4530/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
13 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 13 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K. K.
z udziałem Gminy B., J. O., P. C. i M. C.
o ustanowienie drogi koniecznej,
na skutek skargi kasacyjnej P. C.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku
z 28 lutego 2023 r., IV Ca 610/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek P. C. o zasądzenie zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
P. C. – uczestnik postępowania z wniosku K. K. o ustanowienie drogi
koniecznej złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku
z 28 lutego 2023 r.
Uczestnik oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance
oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). wyjaśnił, że w jego ocenie Sąd
odwoławczy naruszył art. 145 § 2 k.c. poprzez dokonanie nieprawidłowej
w ustalonym stanie faktycznym wykładni pojęcia „najmniejszego obciążenia
gruntu”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 4530/23
2
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest
wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez
konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie
podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi
kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do
rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów
prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej
prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący
powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące
się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na
wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące
podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK
384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13
maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20).
Przesłanka, na którą powołał się skarżący dotyczy zatem naruszeń
przepisów prawa niepozostawiających sądowi swobody ocennej (zob. też
postanowienia SN z 1 kwietnia 2022 r., I CSK 637/22 oraz z 25 marca 2022 r., I
CSK 502/22). Do tego rodzaju przepisów nie należy natomiast art. 145 § 2 k.c.,
którego istota polega na dokonaniu przez sąd oceny, który z możliwych wariantów
przebiegu drogi koniecznej stanowi najmniejszą uciążliwość dla obciążanego
gruntu. Ocena ta zawsze ma charakter jednostkowy, wynika z całokształtu
okoliczności faktycznych danej sprawy, a jeszcze ścislej, zależna jest od wyniku
jednostkowego porównania stopnia uciążliwości znoszenia możliwych do
przeprowadzenia szlaków służebności. Tak skonstruowane przepisy,
uwzględniające pewną swobodę sędziowskiej oceny co do zasady nie mogą być
powoływane na uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania
kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
I CSK 4530/23
3
Mariusz Załucki
[a.ł]
