I CSK 432/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
15 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku K.B.
z udziałem Gminy W.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej K.B.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
z 27 września 2023 r., II Ca 2959/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. nie obciąża wnioskodawcy kosztami postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie na skutek
apelacji uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy
w Krakowie z 10 października 2022 r. w sprawie o zasiedzenie zmienił zaskarżone
postanowienie w ten sposób, że oddalił wniosek i stwierdził, że wnioskodawca
i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie
(pkt 1) oraz stwierdził, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania
apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiódł wnioskodawca,
zaskarżając je w całości. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do
I CSK 432/24
2
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując, że istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości a to art. 172 § 1 i 2
k.c. w związku z art. 336 k.c. poprzez wyjaśnienie czy zgodnie z dyspozycją tych
przepisów objęcie w posiadanie samoistne przez wnioskodawcę nieruchomości po
wygaśnięciu umowy dzierżawy zawartej przez jego rodziców może prowadzić do
nabycia własności przez zasiedzenia nieruchomości, czy też czynność ta z uwagi
na okoliczności jej podjęcia skutkowała objęciem w posiadanie zależne (tj. na
zasadach takich jak jego rodzice) oraz skierowanie pisma przez wnioskodawcę w
dniu 23 lutego 2012 r. do Starostwa Powiatowego w K. skutkowało utratą
posiadania samoistnego przez wnioskodawcę poprzez zwrócenie się do właściciela
z ofertą dzierżawy nieruchomości, czy też czynność ta nie skutkowała utratą cech
posiadania samoistnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania,
jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem
rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega,
I CSK 432/24
3
co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie
zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,
zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,
z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,
podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego
wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r.,
I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Skarżący nie sprostał powinności wykazania przesłanki, na którą się powołał.
Generalnie treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania wyraża jedynie ogólne powołanie się na przepisy art. 172 § 1 i 2 k.c.
oraz art. 336 k.c., a te – zostały przez Sądy meriti zastosowane prawidłowo.
Skarżący nie wymienił przy tym orzeczeń sądów powszechnych, które
uwidoczniłyby podniesiony problem dokonywania wykładni owych przepisów
sprzecznej i odmiennej w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, co
prowadziłoby do funkcjonowania w obrocie prawnym jawnie niesprawiedliwych
rozstrzygnięć.
Tymczasem, zapoznanie się z motywami pisemnymi ujawnionymi przez Sąd
Okręgowy, pozwala na stwierdzenie, że prawidłowo Sąd odwoławczy rozważał
okoliczności związane z kwestią rodzaju posiadania działki nr […] przez
wnioskodawcę, a także jego poprzedników prawnych. W świetle przytoczonych
okoliczności faktycznych i interpretacji norm przepisów prawa materialnego,
tj. art. 336 i n. k.c., nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący nie uwidocznił
zamanifestowania zmiany sposobu posiadania z zależnego na samoistny.
Skarżący, mimo podejmowania uprawy roli, znajdującej się na przedmiotowej
działce, dawał jasny wyraz temu, że liczy się z władaniem właścicielskim
nieruchomości przez Gminę.
Sąd odwoławczy dogłębnie przeanalizował istotę sprawy i wyjaśnił, które
zachowania skarżącego wykluczały przyznanie racji co do żądania zasiedzenia
I CSK 432/24
4
opisanej nieruchomości. Oczywiście zrozumiały jest emocjonalny związek
z nieruchomością, którą uprawiali jeszcze jego rodzice. Niemniej, ów związek nie
mógł wpłynąć na zmianę wniosków płynących z pełnej oceny działań
wnioskodawcy. Ocena okoliczności przedstawiona przez Sąd Okręgowy
uwzględniała, że wobec władającej nieruchomością Gminy skarżący podejmował
takie działania, które świadczyły o świadomości posiadania na podstawie innego
tytułu prawnego niż własność i które w istocie potwierdziły w toku postępowania
rozpoznawczego brak pewności co do własnych uprawnień właścicielskich.
Przyczyniło się to do wykluczenia możliwości potwierdzenia spełnienia przesłanki
posiadania samoistnego nieruchomości objętej wnioskiem.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), zaś o kosztach
postępowania orzekł na podstawie art. 102 k.p.c.
[SOP]
[r.g.]
