I CSK 41/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
25 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zarządowi w B.
o odszkodowanie,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Zarządu
w B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 28 czerwca 2024 r., I Ca 248/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 2700 (dwa tysiące
siedemset) złotych z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia
zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwany
Skarb
Państwa
–
Szef
Zarządu
w B., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną RP, wniósł skargę kasacyjną
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z 28 czerwca 2024 r., wydanego w
sprawie powództwa J.S. o odszkodowanie.
I CSK 41/25
2
Skarżący wskazał, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych,
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 136 ust. 3 w zw.
z art. 129 ust. 2 p.o.ś.
Zdaniem skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienia prawne: „Czy
właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek
wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), jednak bez związku ze
szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony
środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy?”
i „Czy legitymację czynną do dochodzenia roszczeń z art. 129 ust. 2 w zw.
z ust. 1 p.o.ś. uzasadnia status właściciela (użytkownika wieczystego,
a w przypadku art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3wzw.z art. 129 ust. 2 p.o.ś. także
osoby, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości) trwający od dnia
wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego
ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości aż do czasu zamknięcia
rozprawy przed sądem drugiej instancji?”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
podstawach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Choć wymagania stawiane istotnemu zagadnieniu prawnemu i potrzebie
dokonania wykładni przepisów prawa jako przyczynom przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie są tożsame, to w obu przypadkach musi występować przymiot
nowości. Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy
nie może być już rozwiązany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN:
z 23 kwietnia 2025 r., I CSK 1920/24; z 28 marca 2025 r., I CSK 725/24;
z 6 marca 2025 r., I CSK 3018/24; z 29 października 2024 r., I CSK 4297/23;
z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22;
I CSK 41/25
3
z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4599/22; z 15 września 2023 r., I CSK 4360/22;
z 18 sierpnia 2023 r., I CSK 4091/22).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.
postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia
SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien
nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia
SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
W przypadku przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca
w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. Jednakże jeśli
skarżący dąży do zakwestionowania ustalonej już linii orzeczniczej, to powinien
przedstawić istotne argumenty, ze względu na które zmiana stanowiska Sądu
Najwyższego wydaje się zasadna (zob. np. postanowienia SN:
z 21 sierpnia 2024 r., I CSK 1927/24; z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1623/24;
z 16 listopada 2023 r., I CSK 3453/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1658/23;
z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1105/23).
Zgodnie z aktualnym stanowiskiem Sądu Najwyższego, właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129
I CSK 41/25
4
ust. 2 Prawa ochrony środowiska chociażby zmniejszenie to nie miało związku
z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy (zob. uchwała składu
siedmiu sędziów SN z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24). W uzasadnieniu
powołanej uchwały wskazano, że w świetle przeprowadzonej wykładni systemowej
art. 129 ust. 2 p.o.ś. właścicielowi nieruchomości objętej obszarem ograniczonego
użytkowania przysługuje odszkodowanie już z samego faktu objęcia jego
nieruchomości takim obszarem, jeśli tylko wykaże doznanie szkody, pozostającej
w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem OOU (art. 361 § 1 k.c.),
choćby w postaci obniżenia wartości jego nieruchomości.
Oznacza to, że przedstawiony przez skarżącego problem został już
wyjaśniony w orzecznictwie, w związku z czym nie została spełniona przesłanka
z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
W niniejszej sprawie Sądy meriti prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie
materiał dowodowy i uznały, że okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia
sporu, uzasadniają wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz kwot tytułem
nakładów potrzebnych na rewitalizację akustyczną nieruchomości.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie sformułował
żadnych zagadnień prawnych, a jego wywód nie zawiera przekonującej
argumentacji prawnej. Powołane przez skarżącego zagadnienia prawne stanowią
polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego wyrażonym w związku
z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. W związku z tym należy uznać, że
skarżący sformułował w istocie pytania, których kazuistyczny sposób ujęcia
wskazuje, iż nie mają one charakteru abstrakcyjnego, syntetycznego
i uniwersalnego.
Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być
zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest
związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi
podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Zawarty
w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących
ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego
ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia,
I CSK 41/25
5
oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość
wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie
przeprowadzonej ocenie dowodów również we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności
postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił
przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego
Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 10
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze
zm.).
Adam Doliwa
(P.H.)
[SOP]
