I CSK 4072/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
18 czerwca 2026 r.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2026 r. w Warszawie
wniosków pełnomocników z urzędu o uzupełnienie postanowienia,
w sprawie z powództwa prokuratora
przeciwko K. K., P. K., M. K. i kuratorowi spadku nieobjętego po S. Z.
przy interwencji Miasta Kraków po stronie powodowej i M. R. po stronie pozwanej
o ustalenie,
na skutek skarg kasacyjnych P. K. i M. R.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16 listopada 2021 r., I ACa 739/20,
1. odmawia uzupełnienia postanowienia z 11 marca 2026 r.;
2. prostuje rozstrzygnięcie w postanowieniu z 11 marca 2026
r. przez zastąpienie sumy 3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia
jeden) zł sumą 4982 (cztery tysiące dziewięćset osiemdziesiąt
dwa) zł.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Odmawiając przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania Sąd Najwyższy
przeoczył, że skarżący byli reprezentowani przez pełnomocników z urzędu, i nie
rozpoznał zwartych w skargach wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej. Postanowieniem z 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy uwzględnił
wnioski pełnomocników i uzupełnił postanowienie o odmowie przyjęcia skargi przez
I CSK 4072/23
2
przyznanie pełnomocnikom po 3321 zł kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
w postępowaniu kasacyjnym.
Jeden z pełnomocników wniósł o uzupełnienie postanowienia z 11 marca
2026 r. przez uzupełnienie przyznanego wynagrodzenia do sumy 4050 zł i
doliczenie do niej Vat. Drugi z pełnomocników wniósł o uzupełnienie postanowienia
z 11 marca 2026 r. w ten sam sposób, ewentualnie o sprostowanie oczywistej
omyłki przez zastąpienie sumy 3321 zł sumą 4981,50 zł. Obydwa wnioski zostały
uzasadnione błędem Sądu Najwyższego w postaci przyznania wynagrodzenia w
wysokości 50% stawki, tj. 2700 zł (3321 zł po doliczeniu Vat), ponieważ każdy z
pełnomocników z urzędu został ustanowiony dopiero w celu sporządzenia skargi
kasacyjnej i przysługuje mu 75% stawki, tj. 4050 zł (4981,50 zł po doliczeniu Vat).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Postanowieniem z 11 marca 2026 r. Sąd Najwyższy przyznał
pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenie i nie ma podstaw do uzupełnienia tego
postanowienia. Podstawą tą nie jest art. 1081 k.p.c., ponieważ przepis ten jest
podstawą do obciążenia strony kosztami sądowymi. Kosztami sądowymi są opłaty i
wydatki sądu (art. 2 ust. 1 u.k.s.c.). Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie
obciąża odpowiednią stronę obowiązkiem zapłaty nieuiszczonych opłat i wydatków
niepokrytych zaliczkami. Jeżeli sąd przez przeoczenie lub z innych przyczyn
(np. ustalenia ostatecznej wysokości danego wydatku już po zakończeniu
postępowania) nie objął obowiązkiem zapłaty przez strony wszystkich
nieuiszczonych opłat i wydatków niepokrytych zaliczkami, stosuje się art. 1081
k.p.c. Wynagrodzenie przyznane od Skarbu Państwa pełnomocnikowi z urzędu jest
wydatkiem sądu i w przypadku przyznania tego wynagrodzenia już po zakończeniu
postępowania, sąd na podstawie art. 1081 k.p.c. może obciążyć stronę
obowiązkiem zwrotu Skarbowi Państwa tego wydatku, jeżeli istnieją do tego
podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie
kosztów procesu. Natomiast nieprzyznane wynagrodzenie nie jest wydatkiem w
rozumieniu art. 2 ust. 1 u.k.s.c. i art. 1081 k.p.c. nie stosuje się.
2. Zastosowanie współczynnika 50%, mimo podstaw do zastosowania
współczynnika 75% (§ 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
I CSK 4072/23
3
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej przez adwokata z urzędu), było oczywistą omyłką Sądu. Ponieważ
sprostowanie może nastąpić także z urzędu (art. 350 § 1 k.p.c.), postanowienie
zostało sprostowane w stosunku do wynagrodzeń obu pełnomocników.
Dariusz Pawłyszcze
(G.G.)
[a.ł]
