Art. 1081.

Co stanowi przepis

Art. 1081 KPC wprowadza ułatwienia w prowadzeniu egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz renty mającej charakter alimentów. Zgodnie z § 1 wniosek o wszczęcie egzekucji można złożyć nie tylko u komornika działającego przy sądzie ogólnej właściwości dłużnika, lecz również u komornika sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela. Paragraf 2 nakłada na takiego komornika obowiązek zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komornika sądu ogólnej właściwości dłużnika, a ten ostatni może zażądać przekazania mu sprawy wraz ze ściągniętymi kwotami, jeżeli suma uzyskana ze wszystkich egzekucji nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Przy przekazaniu sprawy, w razie wcześniejszego zajęcia wynagrodzenia za pracę lub wierzytelności, komornik zawiadamia pracodawcę, dłużnika albo wierzyciela zajętej wierzytelności, że dalsze wpłaty należy kierować do komornika, któremu sprawę przekazano. Paragrafy 3 i 4 dotyczą sytuacji, gdy dłużnik odbywa karę pozbawienia wolności.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie wtedy, gdy egzekwowane świadczenie ma charakter alimentacyjny - obejmuje to alimenty w ścisłym znaczeniu oraz rentę mającą charakter alimentów. Warunkiem skorzystania z ułatwienia z § 1 jest dysponowanie tytułem wykonawczym i złożenie wniosku egzekucyjnego. Rozwiązanie z § 3 znajduje zastosowanie, gdy dłużnik przebywa w zakładzie karnym - wówczas wierzyciel może złożyć tytuł wykonawczy bezpośrednio dyrektorowi zakładu karnego, który wypłaca należności za pracę dłużnika lub jego pieniądze z depozytu, w granicach wskazanych w art. 125 Kodeksu karnego wykonawczego. Ta uproszczona ścieżka jest jednak wyłączona, jeżeli wnioski złożyło kilku wierzycieli, a środki nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich należności, albo gdy środki są już zajęte przez organ egzekucyjny - wtedy dyrektor przekazuje wnioski właściwemu komornikowi.

Przykład

Matka mieszkająca w Olsztynie ma tytuł wykonawczy zasądzający alimenty od ojca dziecka zamieszkałego w Rzeszowie. Zamiast kierować wniosek do komornika w Rzeszowie, na podstawie art. 1081 § 1 KPC składa go u komornika przy sądzie w Olsztynie, co ogranicza koszty i ułatwia kontakt ze sprawą. Komornik olsztyński wszczyna egzekucję i zawiadamia o tym komornika sądu ogólnej właściwości dłużnika. Jeżeli okaże się, że wobec dłużnika toczą się inne egzekucje, a ściągane kwoty nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, komornik z Rzeszowa może zażądać przekazania sprawy razem z wyegzekwowanymi środkami.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 1081 KPC pozwala wybrać dowolnego komornika w kraju - przepis wskazuje konkretną alternatywę, czyli komornika sądu właściwego według miejsca zamieszkania wierzyciela. Drugim jest założenie, że sprawa raz wszczęta pozostanie u tego komornika na stałe; § 2 wyraźnie przewiduje możliwość jej przekazania. Kolejnym nieporozumieniem jest traktowanie wypłat z zakładu karnego jako pełnej egzekucji - dyrektor nie jest organem egzekucyjnym, a wypłaca środki tylko w granicach art. 125 Kodeksu karnego wykonawczego. Wreszcie wierzyciele bywają zaskoczeni, że przy zbiegu kilku wniosków dyrektor zakładu karnego musi przekazać je komornikowi. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.