I CSK 4029/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
29 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.D. i R.D.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 16 lipca 2024 r., I ACa 838/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz M.D. i R.D.
5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanemu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego.
[J.T.]
I CSK 4029/24
2
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, którym oddalono apelację skarżącego w sprawie
o ustalenie i zapłatę z powództwa M.D. i R.D.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania bank wskazał
cztery przyczyny kasacyjne w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Pierwsza z nich
dotyczyła oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), dwie –
występowania
w sprawie
istotnego
zagadnienia
prawnego
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a jedna – potrzeby wykładni przepisów prawnych
budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natura dwóch ostatnich spośród wspomnianych
przyczyn kasacyjnych była już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu
Najwyższego i została szczegółowo omówiona m.in. w postanowieniu SN
z 30 grudnia 2024 r., I CSK 3562/23, wydanym w sprawie z udziałem pozwanego.
Szeroko wyjaśniono również istotę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (zob.
postanowienia SN z 11 grudnia 2025 r., I CSK 3001/25, oraz z 19 grudnia 2025 r.,
I CSK 3165/24, wraz z przywołanym tam orzecznictwem)
Żadna z przyczyn kasacyjnych wskazanych przez bank nie występuje
w sprawie.
Stanowisko o oczywistej zasadności skargi wiązane było przez bank z tezą
o tym, że sporna umowa dotyczyła kredytu czysto walutowego („stricte
dewizowego”, s. 4 skargi), a nie tzw. kredytu frankowego rozumianego jako kredyt
indeksowany lub denominowany. Eksponowano przy tym możliwość wypłaty
i spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej; pominięcie tej możliwości skutkować
miało – zdaniem skarżącego – błędnym zastosowaniem w sprawie art. 3851 § 1 k.c.
Wywody skarżącej nie świadczą jednak o oczywistej zasadności skargi, gdyż
osnowy przedstawionej argumentacji nie znajdują odzwierciedlenia w ustalonym
w sprawie stanie faktycznym, wiążącym Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.)
I CSK 4029/24
3
i niemożliwym do zakwestionowania w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.).
Zgodnie z treścią umowy pierwsza transza kredytu istotnie miała zostać wypłacona
bezpośrednio w walucie obcej, jednak transze kolejne, od drugiej do szóstej,
wypłacane miały być „przy wykorzystaniu bieżącego/negocjowanego kursu kupna
dewiz” (k. 19 i 19v). Z kolei spłaty następować miały na zdefiniowany w umowie
rachunek, który był rachunkiem prowadzonym w walucie polskiej – spłata kredytu
bezpośrednio we franku szwajcarskim była zatem niemożliwa aż do czasu zawarcia
przez strony (przewidzianego ustawą) aneksu do umowy kredytu.
W świetle powyższego nie może być zaaprobowane stanowisko skarżącej
o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, skoro wspierający to stanowisko wywód
zasadza się na twierdzeniach co do treści łączącego strony stosunku prawnego
nieznajdujących odzwierciedlenia w ustaleniach faktycznych sprawy.
Z tych samych względów w sprawie nie zachodzi również druga
z wymienionych przez bank przyczyn kasacyjnych, dotycząca tego, czy umowa
kredytu cechująca się określonymi parametrami (m.in. umożliwiająca wypłatę
i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej), może być dalej wykonywana po
wyeliminowaniu z niej uznanych za niedozwolone postanowień związanych
z przeliczeniami walutowymi. Bank nie przedstawił bowiem rzeczywistych
parametrów spornej umowy, lecz wybrane elementy, odpowiadające własnemu
zapatrywaniu co do istoty i charakteru zawartego kontraktu. W konsekwencji
rozważanie przedstawianego zagadnienia byłoby zatem zbędne, gdyż nie
występuje ono w okolicznościach niniejszej sprawy.
O wystąpieniu podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
świadczy również przyczyna kasacyjna numer trzy, dotycząca chwili, od której bank
pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem na rzecz konsumenta świadczenia
z zobowiązania z tytułu świadczenia nienależnego spełnionego w wykonaniu
umowy kredytu, która okazała się nieważna z uwagi na zawarte w niej
postanowienia niedozwolone. Skarżący nawiązuje bowiem do koncepcji, zgodnie
z którą znaczenie dla powstania lub wymagalności roszczenia konsumenta miałyby
mieć pouczenia udzielane wierzycielowi w toku procesu przez sąd względnie
oświadczenia konsumenta. Koncepcja ta nie znajduje jednak, co współcześnie jest
I CSK 4029/24
4
oczywiste, uzasadnienia w prawie polskim, a ponadto została stanowczo odrzucona
także w orzecznictwie TSUE (zob. wyrok TSUE z 7 grudnia 2023 r., C-140/22).
Ostatnia, czwarta przyczyna kasacyjna, związana z potrzebą wykładni
art. 189 k.p.c., nie jest aktualna, gdyż pojęcie „interesu prawnego” w tzw. sprawach
frankowych również należy uznać za wyjaśnione. Było ono przedmiotem bogatego
orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym wskazano, że rozumienie interesu
prawnego musi być szerokie i elastyczne, a także uwzględniać okoliczności danej
sprawy. W określonych sytuacjach nie można więc wykluczyć, że możliwość
wytoczenia powództwa o zapłatę nie wyczerpuje interesu prawnego po stronie
osoby kwestionującej związanie częścią postanowień umowy lub istnienie
zobowiązania mającego wynikać z umowy kredytu (zob. postanowienie SN
z 29 grudnia 2021 r., I CSK 336/21, oraz wyrok SN z 26 maja 2022 r.,
II CSKP 19/22).
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi nie wynika, by zachodziły określone w art. 3989 § 1 k.p.c.
przyczyny kasacyjne, co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
O kosztach rozstrzygnięto zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik
sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
Beata Janiszewska
[J.T.]
[SOP]
