I CSK 3994/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
26 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. S.
przeciwko E. spółce akcyjnej w G.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej E. spółki akcyjnej w G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 20 grudnia 2023 r., I AGa 138/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia postanowienia pozwanemu do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego E. S.A. w G. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z 20 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
I CSK 3994/24
2
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia
2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK
285/07).
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazał, że „uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzono w sposób
naruszający fundamentalne zasady postępowania sądowego, bowiem sąd w istocie
nie dokonał samodzielnej oceny prawnej - a jedynie przytoczył in extenso
I CSK 3994/24
3
uzasadnienie innego orzeczenia, w miejsce zaprezentowania własnego toku
rozumowania.”
Ponadto podniósł, że „w uzasadnieniu brak jest natomiast jakiejkolwiek
analizy prawnej odnoszącej się do sygnalizowanej przez apelującego kwestii
szkody ewentualnej. Zwięzłość wywodu w zakresie podstawy prawnej
rozstrzygnięcia, a w zasadzie jego brak nakazuje stwierdzić, że Sąd II instancji nie
rozpoznał w pełni zarzutu naruszenia prawa materialnego podniesionego
w apelacji, ani tym bardziej, że ponownie rozpoznał sprawę dokonując własnej
oceny prawnej. Należy w tym miejscu zasygnalizować, że z uwagi na fakt, że Sąd
Apelacyjny nie przyjął za własne oceny prawnej Sądu I instancji, koniecznym była
ponowna wykładnia przepisów prawa oraz dokonanie subsumpcji.”
Jednocześnie w ocenie skarżącego, „uzasadnienie wyroku Sądu II instancji
zawiera także wewnętrzne sprzeczności. Sąd Apelacyjny bowiem stwierdził, że
wykazanie szkody w postaci lucrum cessans z natury rzeczy ma charakter
hipotetyczny", przy jednoczesnym wskazaniu, że: „powód udowodnił wszystkie
przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, o których mowa w art.
471 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. tj. nienależyte wykonanie zobowiązania przez
pozwanego, szkodę w postaci utraconych korzyści, które nie mają charakteru
hipotetycznego oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy nienależytym
wykonaniem zobowiązania przez pozwanego a powstałą szkodą".
Skarga kasacyjna nie była oczywiście uzasadniona.
Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.
postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Oceniając wynikającą
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
należy dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze
Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi powinna dać się
stwierdzić "na pierwszy rzut oka", bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob.
postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
I CSK 3994/24
4
O oczywistej zasadności skargi nie świadczy podana przez skarżącego
okoliczność nierozpoznania przez Sąd zarzutu naruszenia prawa materialnego
podniesionego w apelacji. Przypomnieć należy, że według utrwalonego
w judykaturze poglądu, z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku
rozpoznania sprawy w granicach apelacji, nie wynika konieczność osobnego
omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego
w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych
w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez
sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (wyroki SN:
z 4 września 2014 r., I PK 25/14; z 7 czerwca 2024 r., II CSKP 1176/22.
postanowienie SN z 23 maja 2018 r., III CSK 4/18). Analiza uzasadnienia
zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Apelacyjny rozważył kwestię naruszenia
art. 471 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 355 § 2 k.c. poprzez niewłaściwą
wykładnię wskazanych przepisów i w konsekwencji uznanie, że pozwany ponosi
odpowiedzialność za szkodę w postaci utraconych korzyści jakie poniósł powód
i podzielił w tym zakresie ocenę przyjętą przez Sąd pierwszej instancji.
Nie jest uprawniona teza o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
w związku z tym, że Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie
zawarł elementów związanych z wyjaśnieniem podstawy prawnej, przez co
zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że naruszenie przez
sąd drugiej instancji zasad sporządzania uzasadnienia orzeczenia (aktualnie
uregulowanych w art. 3271 k.p.c. oraz art. 387 § 21 k.p.c.) jedynie wyjątkowo może
stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, co ma miejsce, gdy wskutek
uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu zaskarżone orzeczenie nie
poddaje się kontroli kasacyjnej (postanowienia SN: z 16 listopada 2022 r., I CSK
2887/22; z 24 maja 2022 r., I CSK 1434/22). Wbrew ocenie skarżącego analiza
uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje na istnienie uchybień
konstrukcyjnych, które uniemożliwiają jednoznaczne określenie podstawy
faktycznej sprawy i stanowiska prawnego przyjętego w sprawie przez Sąd
Apelacyjny. W związku z tym nie ma podstaw dla przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania z powołaniem się na oczywistość naruszeń wykazanych przepisów.
I CSK 3994/24
5
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 98 k.p.c.
M.L.
[SOP]
[r.g.]
